PlusReportage

Bewoners flat Oost proberen al jaren loden leidingen te laten vervangen

Floyd Fransman met zijn zoon Laslo in hun woning aan de Kramatweg in Oost.Beeld Marc Driessen

Van steeds meer plekken in Amsterdam duiken berichten op over te veel lood in het drinkwater. Bewoners van een flat in Oost proberen al jaren de loden leidingen te laten vervangen.

“Geen zorgen, het water komt niet uit de kraan, maar van een pomp een paar honderd meter verderop.” Als Floyd Fransman het bezoek een kopje thee aanbiedt, zegt hij dit er meteen achteraan. Want met de hoeveelheid lood in zijn waterleiding is het aan te raden het kraanwater in zijn appartement te vermijden. Met 98,4 microgram lood per liter wordt de toegestane hoeveelheid (10 microgram) bijna tien keer overschreden, blijkt uit vorige maand verricht onderzoek. Sinds de 54-jarige Fransman en zijn partner Alexandra (52) dat weten, halen ze water bij de pomp of de supermarkt.

Met hun 10-jarige zoon Laslo wonen ze in een stukje van Amsterdam-Oost dat de oprukkende gentrificatie nog niet heeft bereikt. “Floyd heeft een skipak, maar gaat nooit skiën,” zegt onderbuurman Peter den Dunnen. “Aan de achterkant is enkel glas, zodra het wat kouder wordt valt daar niet tegen op te stoken. Vandaar.”

Bewonerscommissie

Fransman knikt gelaten. Met Den Dunnen zit de dj/timmerman in de bewonerscommissie van hun flat aan de Kramatweg, pal naast het Flevopark. Die commissie steggelt al jaren met verhuurder Rappange over renovatie. Het vervangen van de loden leidingen is onderdeel van die strijd. Fransman toont een email uit 2016 waarin de vervanging aan bod komt. “We spreken er al over sinds 2014. En al die tijd is er niks gebeurd. Steeds werd gezegd dat het zou gebeuren bij de ophanden zijnde renovatie. Maar die is steeds op de lange baan geschoven.”

Volgens Den Dunnen verwijt Rappange de sociale huurders een onredelijke opstelling. Zelf zijn ze zich van geen kwaad bewust. “Naar ons idee haakte Rappange af toen we een verhuiskostenvergoeding eisten omdat we tijdens de renovatie elders moeten verblijven.”

Als Fransman langer doorpraat over het lood in zijn kraanwater, raakt hij geëmotioneerd. “Ze weten het, maar ze doen er niets aan,” zegt hij over de huisbaas.

Onderzoek

Gebruik van lood in waterleidingen is sinds 1960 verboden. Maar vervanging van de leidingen is niet verplicht. Fransman vermoedt dat de onevenwichtige schoolprestaties van zijn zoontje zijn te herleiden tot het lood in zijn drinkwater. Na de berichten van vorig jaar over te veel lood in het water in huizenblokken in Amsterdam-Noord, wilde Fransman zijn eigen situatie laten onderzoeken. De kosten (circa 120 euro per appartement) waren aanvankelijk een probleem. Na bemiddeling van huurdersorganisatie Woon! bleek de gemeente bereid die te betalen.

Bij een tiental huishoudens zijn te hoge concentraties lood gemeten. Ook bij de 67-jarige Aoulad Abdellah. “Ik heb al jaren nierproblemen en mijn kinderen sukkelen ook met hun gezondheid,” vertelt hij. Fransman raadt hem aan op korte termijn naar de huisarts te gaan. “Dat ga ik doen.”

Woon!-medewerker Oscar Vrij is enigszins optimistisch doordat Rappange inmiddels bereid is in ieder geval te praten over vervanging van de leidingen. Fransman moet het allemaal nog maar zien. “Dit is geen harde toezegging, het past in de tactiek om tijd te rekken. Dat doen ze al jaren.”

Rechtszaak

Als het aan hem ligt, gaan de bewoners met z’n allen naar het politiebureau om aangifte te doen tegen de verhuurder. “Als die blijft weigeren maatregelen te nemen, moeten we zwaarder geschut van stal halen,” legt hij uit.

Er loopt al een rechtszaak waarin de bewoners dubbel glas aan de achterkant van de flat verlangen. Deze maand wordt de uitspraak verwacht.

Rappange meldde afgelopen vrijdag de zaak te onderzoeken en spoedig met een reactie te zullen komen.

Gevolgen

Blootstelling aan lood is schadelijk voor de gezondheid. Vooral door de afname van lood in benzine is blootstelling eraan de afgelopen decennia sterk gedaald. Rond de eeuwwisseling hebben drinkwaterbedrijven op grote schaal loden leidingen buiten de woning vervangen, waardoor ook het loodgehalte in kraanwater is teruggedrongen. Maar, zo staat in een in november vorig jaar verschenen rapport van de Gezondheidsraad, ‘een beperkt deel van de bevolking heeft nog te maken met hoge blootstelling aan lood via het kraanwater uit loden binnenleidingen’. 

Volgens het rapport zijn er sterke aanwijzingen dat een lage blootstelling aan lood schadelijker is dan eerder gedacht. De raad bepleit verlaging van de toegestane norm van 10 naar 5 microgram per liter. Lood kan bij jonge kinderen leiden tot een lager IQ en bij volwassenen tot een grotere kans op hart- en vaatziekte en chronische nieraandoeningen. Geschat wordt dat Nederland nog honderd- tot tweehonderdduizend huizen met loden leidingen telt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden