PlusAchtergrond

Besmette medewerkers bleven gewoon werken: hoe het coronavirus de Bijenkorf beentje lichtte

Gesloten deuren bij de Bijenkorf in Amsterdam.Beeld EPA

Er zijn maar weinig winkels waar de coronaregels inmiddels zo streng worden nageleefd als in de Bijenkorf. Het zijn de naweeën van de drie dagen dat het warenhuis vorige maand werd gedwongen de deuren te sluiten.

Voor de ingang van de Bijenkorf deelt een medewerker mondkapjes uit aan klanten. Ze mogen op, het hoeft niet, is de boodschap. Voor het personeel is dat anders. Daarvoor geldt een draagplicht. Het overgrote deel van de bezoekers doet ze op, waarmee de Bijenkorf een van de weinige plekken is in Amsterdam – buiten het openbaar vervoer – waar vrijwel iedereen mondkapjes draagt.

Er is geen warenhuis in de stad dat zo toeziet op veiligheidsmaatregelen rond corona. Bij de ingang en overal in de zaak staan borden: ‘Welkom. Fijn u weer te zien en dank voor uw vertrouwen.’ Eronder worden de extra maatregelen uitgelegd: maximaal 870 personen in de winkel, producten mogen niet ‘onnodig’ worden aan­geraakt en de winkel wordt elke dag grondig gereinigd.

Regels aangescherpt

Dat het menens is, blijkt op de bovenste etage in het restaurant. Zodra een klant zijn of haar tafeltje verlaat, komt een medewerker, gewapend met bus desinfecterend schoonmaakmiddel, de tafel en stoelen poetsen. Hij houdt nauwlettend in de gaten wie er zit en wie weer vertrekt.

Het warenhuis heeft de coronaregels aan­gescherpt na de gedwongen sluiting vorige maand. Op 18 augustus ging de winkel aan het eind van de middag dicht, op instigatie van burgemeester Femke Halsema als voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam. Sinds 3 augustus bleken tien van de 1400 medewerkers, werkzaam op verschillende afdelingen en verdiepingen, besmet met het coronavirus.

Overvallen en verbaasd

Al eerder deden de geruchten de ronde over een uitbraak. Een woordvoerder van de Bijenkorf bevestigde al op 14 augustus tegenover Het Parool dat enkele personeelsleden waren besmet, maar de winkel bleef desondanks open. Want de bron lag in de thuissfeer en de GGD-adviezen werden nauwgezet gevolgd, verzekerde de woordvoerder. Uit voorzorg moesten medewerkers vanaf 15 augustus wel een mondkapje op.

Een bord maakt de regels duidelijk op de make-upafdeling.Beeld Hanneloes Pen

Maar drie dagen later greep Halsema resoluut in. Haar ferme optreden was mede ingegeven door het feit dat de besmette medewerkers gewoon waren blijven werken, verspreid over verschillende verdiepingen. Tot ontsteltenis van het warenhuis sloot ze de deuren voor maximaal veertien dagen. Naast omzetverlies vreesde de directie blijvende reputatieschade.

Paardenmiddel

De betreffende medewerkers moesten thuis in quarantaine. Alle directe collega’s kregen buitengewoon verlof om zich te laten testen. Ook zij gingen in quarantaine.

Veel werknemers viel de sluiting rauw op het dak. Een medewerkster vertelt dat ze het vernam toen ze even pauzeerde en het laatste nieuws op haar telefoon checkte. De directie toonde zich in een verklaring ‘overvallen en verbaasd’. Benadrukt werd dat de GGD een dag eerder had ‘bevestigd’ dat het merendeel van de besmettingen in de privésfeer lag. De impliciete boodschap: de sluiting is een paardenmiddel.

Een GGD-woordvoerder ontkent dat de Bijenkorf is verteld dat de winkel in het merendeel van de gevallen niet de bron was.

Verbolgen horeca

Drie dagen later was er een nieuwe verrassing: de winkel mocht alweer open. Nu waren horecaondernemers in de stad verbolgen. Pim Evers, voorman van de Amsterdamse tak van Koninklijke Horeca Nederland, vroeg zich op RTL4 af waarom horecazaken die werden betrapt op overtreding van de coronaregels wekenlang dicht moeten en de Bijenkorf zo snel weer open kon zonder dat een boete werd opgelegd.

Kleding wordt na de pasbeurt gereinigd.Beeld Hanneloes Pen

Daarbij speelden twee zaken een rol, vertelt een ingewijde bij de gemeente: de grondige schoonmaak van het warenhuis tijdens de sluiting én het invliegen van ander personeel. Uit andere steden kwamen medewerkers over en kantoorpersoneel sprong bij; zo werkte iemand uit het managementteam een dag op de make-upafdeling. Ondertussen zaten alle reguliere medewerkers thuis in quarantaine. Bron- en contactonderzoek van de GGD gaf geen aanleiding de zaak langer dicht te houden.

De extra maatregelen die nadien zijn ge­nomen, herinneren nu aan de kortstondige sluiting. Bij kledinghokjes hangen instructies: ‘Niet naar wens? Hangt u de kledingstukken dan aan het daarvoor bestemde rek zodat wij ze kunnen reinigen.’

Niet zitten op de bankjes

Op de banken op de boekenafdeling liggen bordjes dat de klanten er niet mogen zitten. Het zit er vaak vol met moeders met kinderen en ouderen die komen kletsen, legt een personeelslid uit. Isaac’s Bar, op de eerste verdieping, is vanwege corona gesloten. Bij de schoenenafdeling liggen ook waarschuwingen om niet zomaar op de bankjes te gaan zitten – dat mag alleen om schoenen te passen.

Sommige personeelsleden zijn geschrokken van de besmettingen en waren huiverig om weer aan de slag te gaan, aldus een medewerker. Nu de scholen weer zijn begonnen is het in de ochtenden meestal rustig, maar in het weekend is het alweer druk.

De Bijenkorf is nu een plek met heel strenge coronaregels, die iedereen naleeft.Beeld Hanneloes Pen

Bij de kofferafdeling merken ze wel dat er veel minder klanten zijn. Er wordt weinig gereisd en er zijn minder toeristen; Aziatische klanten blijven weg. De verkoop van koffers is stukken lager vergeleken met de periode vóór maart dit jaar.

Bij de kassa’s waren al eerder plexiglas schermen geplaatst en desinfecterende middelen neergezet. De 1,5 meterafstandsmaatregel werd gehanteerd en er waren geen testers op de cosmetica-afdeling. Op die afdeling staat inmiddels een bord: testen is alleen mogelijk onder supervisie van een verkoper. Klanten krijgen een speciaal kwastje om te testen, dat hij of zij mag houden.

In het restaurant zitten deze ochtend twee vrouwen aan de koffie. Hun mondkapje ligt op tafel. “Ik voel me hier heel veilig,” zegt een van hen. “Iedereen loopt met een mondkapje op. Bovendien moet je toch je eigen pad bewandelen.”

De Bijenkorfdirectie weigerde medewerking aan dit artikel. De gesproken medewerkers willen anoniem blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden