Plus Ten Slotte

Béla Stamenkovits (1949-2019): maker van iconische reclames

De Hongaars-Nederlandse Béla Stamenkovits (1949-2019) zocht de schoonheid en esthetiek in zijn iconische reclames op.

Beeld Privéfoto

Miljoenen mensen keken ernaar. Zijn commercials. De beste. In de ruim 45 jaar dat Béla Stamenkovits in de reclamewereld werkte, won hij de ene na de andere nationale en internationale prijs. Wereldwijd wordt hij tot de allergrootste artdirectors gerekend. Op 69-jarige leeftijd overleed Béla, zoals iedereen hem noemde, aan de gevolgen van kanker.

'Schat, staat de Bokma koud?' (1977), 'Met een Panda lach je iedereen uit' (1983) en 'Vloeibaar goud met Naomi Campbell' (1995) zijn een paar van de vele iconische reclames die Stamenkovits heeft gemaakt. Gecreëerd door zijn oog voor perfectie. Nooit was het goed genoeg. Altijd kon het beter. Hij noemde zijn gedrevenheid 'bijna ziekelijk'.

Stamenkovits werd geboren in de Rivierenbuurt. Zoon van een Hongaarse vader en een Nederlandse moeder. De oudste van drie jongens. Een ras-Amsterdammer. Thuis hadden ze het niet breed, maar er was genoeg. Iedereen kon aanschuiven om mee te eten. Het was er eenvoudig en liefdevol. Iets dat hij de rest van zijn leven meenam.

Op het Comenius Lyceum vertelde zijn tekenleraar dat hij nog nooit het cijfer 10 had gegeven, maar dat nu wel deed. Met het bijgaande advies: doe iets met dat tekentalent. Hij stopte met school en werd bezorger, terwijl hij ondertussen wel zou uitvinden hoe hij met tekenen geld kon verdienen.

Dat begon bij reclamebureau KVH, waar hij een baantje kreeg als koerier. Al snel zagen de artistieke leiders van het bureau, Prins en Kirschner, het potentieel dat Stamenkovits bezat. Ze namen hem onder hun hoede en samen maakten ze de eerste reclames.

"Het wonderkind werd hij genoemd. Hij zocht de schoonheid en esthetiek in reclames op. Niet schreeuwerig, maar klein en subtiel, waardoor het harder binnenkwam," zegt oud-collega Diederick Hillenius (53). "De Guhl reclames, Campari, Mannenmode Hij."

In de jaren '80 ontmoette hij zijn vrouw. "Béla had indruk op mij gemaakt, door zijn warme persoonlijkheid, humor, intelligentie, culinaire kunsten, internationale ambities en gedrevenheid," zegt Juliette Stamenkovits (56).

Ze trouwden in Saint Tropez in hun zelf ontworpen villa. Afwisselend woonden ze daar, in Los Angeles of in hun huis aan de Amstel. Twee kinderen werden geboren. Béla Jr. en Ivana. Kinderen die opkeken naar hun vader. Geïnspireerd raakten door zijn verhalen. En hem door zijn harde werk soms ook moesten missen.

Stamenkovits werkte vaak tussen de tachtig en honderd uur per week. Hij had zijn eigen reclamebureaus. Bureaus die tot de wereldtop behoorden. Hij maakte nieuwe vrienden. Lunchte regelmatig met Freddy Heineken. Sprak met Steve Jobs, Bill Tragos, Lee Clow en Jean-Marie Dru. Maar bleef vooral zijn "echte" vrienden van het eerste uur trouw.

Hij durfde zich kwetsbaar op te stellen. "Een bijzondere gave in de reclamewereld waar hij veel respect mee afdwong. Iets was hij altijd vanuit zijn kracht deed," zegt Hillenius. Maar dat deed hij niet alleen daar. Zo was hij. Iemand die perfectie nastreefde en oog had voor de omgeving.

Juliette Stamenkovits: "Een gevoelsmens. Altijd oprecht geïnteresseerd in de mensen om hem heen, zowel zakelijk als privé. Warm en liefdevol. Hij bleef altijd Béla. Hij gaat vreselijk gemist worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden