Een truck uit Amsterdam stort zijn afval in Assendelft.

Plus Reportage

Bedrijfsafval gestort aan Noordzeekanaal: ‘Wij zijn hier ook niet blij mee’

Een truck uit Amsterdam stort zijn afval in Assendelft. Beeld Marc Driessen

Wegens de problemen bij vuilverbranding AEB wordt bedrijfsafval tijdelijk gestort op de grote bult van Afvalzorg bij Nauerna, aan het Noordzeekanaal. Directeur Bert Krom: ‘Dit is de minst wenselijke verwerking van afval, maar er is even niets anders.’

Of het Amsterdams bedrijfsafval is wat in zijn laadbak zit, weet chauffeur Dennis niet eens precies. Maar wie de zoetige geur ruikt, weet wel zeker dat het om vuilnis gaat. Gelukkig verwaaien de stof en de stank die uit zijn lading komen snel, op de gigantische afvalberg in Nauerna, twintig meter boven maaiveld met een prachtig uitzicht over Zaanstad en het Amsterdamse havengebied. In de verte ligt AEB; slechts een van de twee schoorstenen braakt witte rook uit.

De lading, die piepend en krakend uit de bak van de truck glijdt, bestaat uit plastic, papier, grijs pvc, staaldraad, stukjes hout en isolatiemateriaal, ja alles wat je in de vuilnisbak van een gemiddelde Amsterdamse onderneming terechtkomt. In normale tijden rijdt Dennis zijn truckcombinatie meestal naar AEB, waar de lading verbrand wordt. Dat kan sinds enkele weken niet meer, nu vier van de zes verbrandingslijnen stilgelegd zijn voor noodzakelijke reparaties.

De overige elf afvalcentrales in Nederland hebben geen capaciteit over voor al dat Amsterdamse afval. Ook de opslaglocaties van grote verwerkers als Renewi en Suez zijn vol. Daarom is besloten om een deel van het bedrijfsafval uit de stad te storten. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft hier een ontheffing voor verleend.

Door de vele horeca is Amsterdams bedrijfs­afval rijk aan gistende, stinkende voedselresten. Die willen ze in Nauerna liever niet vanwege de stankoverlast die dat met zich meebrengt, legt directeur Bert Krom uit. Dit ‘vieze’ afval wordt nu voornamelijk naar andere vuilverbrandingen gereden. Het drogere vuilnis dat door het Amsterdamse afval verdrongen wordt uit de ovens, gaat de komende maanden naar Nauerna, en de andere stortlocaties van Afvalzorg.

Ergste nood lenigen

Op de vuilstort stapt shovelchauffeur Kees, die de bult egaliseert die Dennis heeft achtergelaten, even uit zijn voertuig om een matras uit de rommel te trekken. “Die halen we eruit, anders kunnen er instabiele plekken in de berg ontstaan. Extra nascheiding!” lacht hij.

Tot 2022 mag er nog bijgestort worden in Nauerna, tot een hoogte van ongeveer 35 meter. Daarna wordt er een park aangelegd op de berg. Op die manier is aan de andere kant van het Noordzeekanaal ooit recreatieschap Spaarnwoude ontstaan.

Nadat Dennis is weggereden, schept machinist Eline met een enorme kraanmachine op rupsbanden netjes zand over het gestorte afval. De berg wordt zorgvuldig opgebouwd, beginnend met een laag asbest, dat om gezondheidsredenen niet verbrand mag worden en dubbel verpakt in dikke plastic zakken wordt neergelegd. Vervolgens komt daar een laagje grond overheen, vaak residu van vervuilde grond die is weggehaald van bouwplaatsen en ‘gewassen’ is door Afvalzorg.

Daarna anderhalve meter afval, die niet verwerkt of gerecycled kan worden door verbrandingsovens. Naast het bedrijfsafval zijn dat meestal reststromen zoals ‘windshift’, kleine lichte stukjes papier en folie uit afvalscheidingsinstallaties, die de ovens niet in mogen omdat dan de temperatuur dan te snel oploopt. Of ‘reject’, een pulp van restjes plastic en folie die overblijven na papierrecycling. En sinds deze week ook dagelijks twee tot drie vrachtwagencombinaties met bedrijfsafval.

“Dit is een uitzondering, omdat er sprake is van een noodsituatie in Amsterdam,” zegt Krom streng. “Storten is eigenlijk alleen mogelijk voor afvalstromen die niet te verbranden of te recyclen zijn. Dit is om de ergste nood te lenigen, eigenlijk moet er gewoon verbrandingscapaciteit vrijkomen. Wij zijn hier ook niet blij mee.”

Een beetje verbaasd

In een modderige pickup-truck rijdt Krom hobbelend over de vuilstort om het terrein te laten zien. Overal staan kleine schoorsteentjes, het zichtbare deel van een methaanafvangsysteem dat het schadelijke broeikasgas opvangt dat uit de berg komt. Storten was lang een heel normale manier van afval verwerken. Inmiddels zijn de stortplaatsen het ‘vangnet’ voor de Nederlandse afvalbranche, het laatste station in de recyclingsketen. “Zelfs in een volledig circulaire economie zijn er kleine afvalstromen die niet meer hergebruikt of verbrand kunnen worden. Denk aan de resten van as uit vuilverbrandingen. Daarvan is bepaald dat de stort de beste manier is om die te verwerken.”

Storten heeft geen voordelen ten opzichte van verbranden, integendeel. Door stort en vergisting van het afval komt veel methaan vrij, een veel schadelijker broeikasgas dan CO2 dat AEB uitstoot. Bij Afvalzorg wordt dit methaan wel grotendeels opgevangen en gebruikt om nabijgelegen plantenkassen te verwarmen, maar in principe blijft storten de minst duurzame oplossing voor het afval dat door de problemen in Amsterdam nu naar Nauerna gereden wordt.

Directeur Krom was wel een beetje verbaasd toen hij las dat het Amsterdamse stadsbestuur de stort van vuilnis als een ‘tijdelijke oplossing’ presenteerde. Het vuilnis dat nu bij Afvalzorg gestort gaat worden, is slechts drie procent van het afval dat AEB anders zou verbranden. “Het is een druppel op de gloeiende plaat. Politiek gezien is het handig om dit een oplossing te noemen, maar dat is het natuurlijk niet. Dit is de minst wenselijke verwerking van afval, maar er is even niets anders,” zegt Krom. “Er zijn garanties nodig dat de verwerkers gecompenseerd worden voor de kosten die zij moeten maken om Amsterdams afval elders te verbranden, zolang deze crisis duurt.”

Bert Krom

Algemeen directeur van de NV Afvalzorg Holding, die de AEB in Amsterdam te hulp schiet nu die tijdelijk minder verbrandingsovens in werking heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden