Plus Achtergrond

Banken zijn extra kritisch op sekswerkers. Discriminatie?

Veel banken doen moeilijk, zeker als er nachtelijke transacties op de rekening verschijnen. Beeld anp

Door witwasonderzoeken bij banken hebben sekswerkers en raamexploitanten nog meer moeite om hun financiële zaken te regelen. De ombudsman spreekt van een vorm van discriminatie. ‘Ze hebben een legaal beroep.’

Sanne, sekswerker op de Oudezijds Achterburgwal, het hart van de Amsterdamse Wallen, heeft eindelijk een pinmachine in haar pees­kamer. Al weet ze niet voor hoe lang. “De eerste mailtjes van de leverancier komen alweer binnen, of ik bepaalde transacties kan verklaren.”

Veel verhuurders van pinmachines willen geen zaken doen met sekswerkers. Daarom gaan bij hen de alarmbellen af als nachtelijke creditcardbetalingen van een paar honderd euro binnenkomen; sekswerk houdt zich nu eenmaal niet aan kantooruren.

De mailtjes waarin opheldering wordt gevraagd, vormen de eerste stap naar afsluiting van de pinmachine. Dan zit Sanne weer zonder.

Ze heeft, uit wanhoop, een keer een pinmachine van een taxichauffeur gebruikt. Als hij klaar was met zijn dienst, kon zij het apparaat gebruiken. Maar ze moest wel 40 procent van haar inkom­sten aan hem afstaan.

Een pinapparaat is erg belangrijk voor sekswerkers. Klanten, met name toeristen, willen het liefst met creditcard betalen – op het afschrift wordt gecamoufleerd dat ze in een peeskamer waren, al blijft het verstandig niet de en/of-rekening te gebruiken.

“We kunnen ze moeilijk na afloop naar buiten sturen om te pinnen,” zegt Sanne. “Zodra ze de broek weer aan hebben, gaan ze aan hun vrouw denken, die thuis zit.” Het is voor de klant en voor de sekswerker veel veiliger om zonder grote stapels contact geld over straat te gaan.

Het kost sekswerkers grote moeite om aan een pinmachines te komen, zegt Miriam, voorzitter van Proud, de landelijke belangenbehartiger van sekswerkers. Maar dat is niet het enige probleem voor prostituees bij hun financiële beslommeringen.

Peperdure verzekeringen

Een zakelijke bankrekening openen als sekswerker is erg lastig. Veel banken doen moeilijk, zeker als er nachtelijke transacties op de rekening verschijnen. Mede hierom verschuilt de beroepsgroep zich bij de Kamer van Koophandel achter vage omschrijvingen. “Ongeveer 95 procent van mijn klanten heeft zich ingeschreven als ‘persoonlijk dienstverlener’,” zegt Eric Hamaker van Red Light Tax, een boekhoud­bureau met veel sekswerkers als klant.

Bijkomend probleem: veel banken hebben geen kantoren meer. Dus als sekswerkers al een bankrekening krijgen, kunnen ze nergens terecht om contant geld te storten. Dat zou dan moeten gebeuren bij grenswisselkantoren, met alle omwegen en provisies van dien.

Een hypotheek of een verzekering is voor een sekswerker eveneens lastig, zegt Miriam van Proud. “Sekswerkers worden op deze manier in een hoek gedreven. Ze krijgen te maken met hoge huren of twijfelachtige verhuurders. Allerlei figuren bieden hun hulp aan, maar proberen hier wel een slaatje uit te slaan.”

Hamaker bevestigt dat het voor de beroepsgroep lastig is financiële producten af te nemen. En als het wel mogelijk is, is het aanbod beperkt, waardoor ze vaak duur uit zijn.

Ook exploitanten ondervinden problemen. Jan Broers, exploitant en betrokken bij de belangenclub Wallen Ondernemers Prostitutie (WOP), zegt dat het lastig is om een bedrijf te runnen of uit te breiden. “Als ik een pand wil ­kopen, kan ik nergens een hypotheek krijgen. Verzekeringen zijn peperduur, ik betaal veel meer dan een ander.” Een andere exploitant, die niet met haar naam in de krant wil, zegt dat haar panden helemaal niet verzekerd zijn. Onbetaalbaar.

Extra kritisch

“We worden helemaal doorgelicht,” zegt Broers. “En we zijn al langs de Bibob gegaan. Dan mag een bank er toch van uitgaan dat we deugen.” Na een korte pauze: “De Belastingdienst doet overigens veel minder moeilijk. Als we moeten betalen, zijn we welkom.”

Volgens Broers hebben sekswerkers en exploitanten last van de onderzoeken die banken onder druk van overheid en justitie doen naar witwassen. ING heeft een hoge boete gekregen omdat de bank te weinig toezicht heeft gehouden op criminele geldstromen. Het Openbaar Ministerie doet ook onderzoek naar ABN Amro. Het gevolg: banken kijken extra kritisch naar transacties en klanten, vooral als daar contant geld bij betrokken is, zoals in de prostitutie.

Ook Hamaker merkt dat banken extra kritisch zijn op sekswerkers sinds ze hun witwasonderzoeken hebben opgevoerd. Sekswerk wordt beschouwd als een branche met verhoogd risico, waarbij Hamaker aantekent dat hij in zijn praktijk geen signalen is tegengekomen die duiden op witwassen van crimineel geld.

Ombudsman Arre Zuurmond heeft diverse klachten gekregen van sekswerkers die nauwelijks bij banken binnenkomen voor zakelijke reke­ningen, leningen of hypotheken. Reden voor onderzoek, zegt Zuurmond. “Sekswerkers oefenen een legaal beroep uit, dus moeten ze een bankrekening kunnen openen. Anders komen ze uit bij allerlei tussenpersonen en raken ze alleen maar in de problemen.”

Hij vindt het niet terecht als sekswerk extra aandacht krijgt in de witwasonderzoeken. “Nee, nee, nee. Nogmaals, het is een legaal beroep waarbij het normaal is dat klanten cash af­rekenen.”

Volgens Zuurmond is sprake van een vorm van discriminatie. “Als dit waar is, sluiten banken een beroepsgroep uit. Sekswerkers worden op deze manier een verkeerde kant opgestuurd.” Hij gaat binnenkort met drie sekswerkers langs bij een bank die zegt dat ze welkom zijn. Zuurmond wil niet kwijt om welke bank het gaat.

Zakelijke rekening

Volgens een woordvoerder van ING is het beroep van prostituee geen belemmering voor het verkrijgen van een hypotheek, mits de aanvrager legaal werkzaam is in Nederland en zich heeft gemeld bij de Belastingdienst. Ook moet worden aangetoond dat het gaat om een bedrijf met legale activiteiten en werkzaamheden.

Voor klanten in de seksindustrie geldt hetzelfde beleid voor het verstrekken van een zakelijke rekening of andere financiële producten als voor andere klanten, zegt een woordvoerder van Rabobank. Als zij een uittreksel van de Kamer van Koophandel en een kansrijk businessplan kunnen overleggen, komen zij in principe in aanmerking voor de genoemde producten. Wanneer blijkt dat er verhoogde risico’s zijn, bijvoorbeeld op witwassen, heeft de bank het recht de klant te weigeren. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden