Autoluwe binnenstad gaat ten koste van opknappen oude buurten

Het autoluw maken van de Amsterdamse binnenstad wordt bekostigd door renovaties in de hele stad te schrappen of uit te stellen. Veel kwetsbare buurten buiten de Ring hebben het nakijken. 

Ook de renovatie van de Hoek van Hollandstraat in Slotervaart wordt op de lange baan geschoven. Beeld Dingena Mol

De herinrichting van de Don Boscobuurt in Oost, de herstructurering van marktplein Ganzenhoef, het veiliger maken van de Jan Evertsenstraat of een rotonde aan de Ookmeerweg. Al deze projecten worden geschrapt, uitgesteld of versoberd. Dat staat in een overzicht van de besteding van de parkeerinkomsten van wethouder Sharon Dijksma (PvdA, infrastructuur).

In de gemeenteraad zijn veel vraagtekens bij zowel de coalitie als de oppositiepartijen, vooral omdat de stadsdelen buiten het centrum het meest worden beknot. “Heel veel projecten buiten het centrum vallen af, en heel veel geld dat daardoor vrijkomt gaat juist naar het centrum. De wijken buiten de ringweg moeten niet het gevoel krijgen dat zij fysiek moeten bloeden voor de autoluwe binnenstad,” waarschuwt D66-raadslid Jan-Bert Vroege.

Het onderhoud van de infrastructuur in de stad wordt betaald uit de parkeerinkomsten (ruim 150 miljoen euro per jaar), de verdeling loopt via het Stedelijk Mobiliteitsfonds. Veel projecten krijgen elk jaar een beetje budget toegekend, totdat er genoeg geld in de pot zit om een renovatie te beginnen.

Politieke wensen

In aanvulling op dat systeem zijn door coalitiepartijen GroenLinks, PvdA, D66 en SP dit voorjaar een paar dure politieke wensen toegevoegd aan het fonds. Denk aan het autovrij maken van de Nieuwezijds Voorburgwal, de nieuwe dure fietsverbinding via de Haarlemmer Houttuinen, de Entree aan de voorzijde van het Centraal Station, of een knip bij spoorviaduct Oostertoegang. Ook de kosten van het autoluw maken van de stad à 37,4 miljoen euro en de aanschaf van nieuwe elektrische veerponten moeten uit deze pot geld worden betaald.

De voorrang voor de politiek gewenste projecten gaat ten koste van tientallen renovaties van wegen, rotondes, metrostations, woonstraten en fietsroutes. Die beginnen als gevolg hiervan in het beste geval later, maar worden in het slechtste scenario geschrapt.

Een deel van deze projecten ligt in kwetsbare gebieden als Osdorp (verkeersveiligheid Vrijburg, rotonde Ookmeerweg en Osdorperweg), Delflandpleinbuurt (Slotervaart) of Zuidoost (Ganzenhoef, Bullewijk). Ook zijn diverse projecten uitgesteld die in het afgelopen jaar trots werden aangekondigd door de gemeente, zoals de fietsverbinding tussen de Zuidas en Schiphol of de herinrichting van Plein ’40-’45. In totaal wordt er in alle stadsdelen voor 32,5 miljoen euro aan toekomstige renovatieprojecten geschrapt en zijn er tientallen projecten ter waarde van ruim 60 miljoen euro die een of twee jaar vertraging oplopen.

Oppositiepartij VVD is boos over de bezuinigingsoperatie. Ook binnen de coalitie klinkt voorzichtig ongemak met de keuzes van Dijksma. “Veel projecten zitten aan de west-en zuidoostkant, en lijken vooral buiten de Ring te liggen,” zegt PvdA-raadslid Dennis Boutkan. “Hoe kan dat?”

De SP is evenmin te spreken over de keuzes. “De Wildemanbuurt of Ganzenhoef zijn nu juist de buurten die wel een steun in de rug kunnen gebruiken en waar we meteen mee aan de slag zouden moeten gaan. Dit roept vragen op,” aldus SP-raadslid Tiers Bakker.

Volgens wethouder Dijksma kan zij niet anders, omdat een deel van het geld nodig is voor het renovatieproject van de kades en bruggen. “Ik heb van mijn collega-wethouders een bijdrage gevraagd, maar ik moet zelf ook een deel van het geld leveren. Ik sluit niet uit dat dit in de toekomst nog eens nodig is,” zei zij deze week.

Acceptabel

Dijksma hamert erop dat de stadsdelen betrokken zijn geweest bij het maken van de bezuinigingskeuzes. Dat beaamt stadsdeelbestuurder Rocco Piers (GroenLinks) in Zuid en hij verdedigt de beslissing dan ook. “We hebben hier als stadsdelen gezamenlijk met wethouder Dijksma in goede harmonie keuzes in gemaakt,” zegt Piers. “Voor enkele projecten betekent dit dat ze in de planning iets naar achteren zijn geschoven, acceptabele aanpassingen wat mij betreft.” Erik Bobeldijk (SP) in Nieuw-West wijst erop dat ook projecten binnen de Ring worden geschrapt, zoals de herinrichting van de Plantagebuurt of aanpassingen in de Jordaan. “Wat mij betreft is het redelijk verdeeld over de stad.”

Maar volgens VVD-raadslid Rik Torn spreken de stadsdeelbestuurders met meel in de mond. Sinds het nieuwe bestuurlijk stelsel in 2018 van kracht werd, zijn de stadsdeelbestuurders niet meer gekozen, maar worden zij benoemd door het stadhuis. “Zij zijn in feite een soort van veredelde ambtenaren, die zelf niets in de melk te brokkelen hebben en uitsluitend orders vanuit het stadhuis kunnen en mogen uitvoeren,” zegt Torn. “De stadsdelen betalen nu de prijs voor het autoluw maken van de binnenstad en de leden van het dagelijks bestuur van de stadsdelen staan erbij en kijken ernaar.”

Begin november moet de gemeenteraad het ­finale oordeel vellen over de bezuinigingsoperatie.

10 geschrapte projecten met hoogste opbrengst

- Herinrichting Tijl Uilenspiegelbuurt (Esmoreitstraat e.o.): 3.160.000 euro

- Czaar Peterstraat: 2.750.000 euro

- Aanleg zuidelijke brug in het Noorderpark: 2.700.000 euro

- Tuindorp Frankendael: 2.300.000 euro

- Herinrichting Plantagebuurt: 2.000.000 euro

- Afwaarderen SIoterdijkerweg/

Contactweg: 1.770.000 euro

- Linnaeussstraat/Middenweg: 1.750.000 euro

- Spaklerweg fase 1-3: 1.730.000 euro

- Hoek van Hollandstraat en omgeving: 1.587.000 euro

- Don Boscobuurt: 1.200.000 euro

De echte lijst is langer. Bron: gemeente Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden