Amsterdam Bewaar

Auschwitz-overlevende Bloeme Evers-Emden (90) overleden

Bloeme Evers-Emden in 2010.
Bloeme Evers-Emden in 2010. © Jean-Pierre Jans

Bloeme Evers-Emden, psychologe, feministe en overlevende van Auschwitz, is maandag op 90-jarige leeftijd overleden in Israël.

Evers-Emden, die op 5 juli 1926 in Amsterdam werd geboren, raakte in 1941 op het Joods Lyceum bevriend met Anne Frank en haar zus Margot. 

Op de vlucht voor de Duitsers verschuilde ze zich op zo'n vijftien verschillende plekken. Toch werd ze op 3 september 1944 afgevoerd naar Westerbork, en vervolgens naar Auschwitz.

UvA
In beiden kampen kwam ze de familie Frank tegen. "Toen Anne werd ingedeeld om 'ergens anders' heen te gaan, zeiden haar zus en haar moeder dat ze bij haar ingedeeld wilden worden. Dit is voor hen alle drie de dood geworden," zei Evers eerder in Het Parool. 

Evers-Emden overleefde de oorlog. Terug in Amsterdam trouwde ze met Hans Evers en studeerde ze psychologie aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), de universiteit waar ze lange tijd aan bleef verbonden en in 1989 promoveerde. 

'Ik zweeg'
Ze schreef verschillende boeken over kinderen die onderdoken en gaf voorlichting op scholen. In 2012 verscheen een indrukwekkend boek over het leven van Evers-Emden. Ze zei toen: "Jaren heb ik met geen woord over mijn ervaringen kunnen spreken. Ik zweeg, zij het dat ik onvrijwillig zweeg. Mijn mond kon het niet, ik kon het niet."

Evers-Emden werd gezien als 'moeder' van de Sjoel West in De Baarsjes. Daar meldde zich samen met haar man en zes kinderen in 1971 aan, waarna ze samen de kleine sjoel nieuw leven in blaasden.