PlusNieuws

Artsen uit Noord en IJburg: windmolens dicht bij woongebied wel degelijk riskant

Ruim honderd artsen waarschuwen dat de gezondheidsrisico’s van de windmolens die Amsterdam wil bouwen langs de stadsrand worden onderschat. Het RIVM-onderzoek waardoor het stadsbestuur zich laat geruststellen zegt volgens hen niets over de Amsterdamse situatie.

Protest tegen windmolens in Amsterdam.  Beeld ANP
Protest tegen windmolens in Amsterdam.Beeld ANP

Tot die conclusie komen zes artsen uit Noord en IJburg na eigen onderzoek. Hun ‘noodsignaal’ richting de Amsterdamse gemeenteraad wordt mede ondertekend door ruim honderd artsen en psychologen. In een raadsadres roepen ze de gemeenteraad op om geen windmolens te plannen dichtbij woningen tot de gezondheidseffecten beter zijn onderzocht.

Wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) zet in op de bouw van 17 windmolens van minstens 146 meter hoog op soms niet meer dan 350 meter van woonbuurten. Dat de gezondheidseffecten voor omwonenden binnen de perken blijven, moet blijken uit een overzichtsstudie van het RIVM. Maar volgens de Amsterdamse artsen gaat het RIVM-onderzoek over aanmerkelijk lagere windmolens.

Het RIVM-rapport is een literatuurstudie waarin de resultaten van meer dan honderd onderzoeken zijn samengevat. Maar volgens de artsen gaan de onderliggende onderzoeken maar voor een deel over gezondheidseffecten en dan alleen over die van windturbines van 35 tot 120 meter. Ook gaan ze veelal over dunbevolkt gebied en was de afstand tot woningen groter (500 meter tot 10 kilometer) dan in de Amsterdamse plannen.

Bevestiging

Frits van den Berg, één van de auteurs van het RIVM-rapport, heeft tegenover de artsen bevestigd dat er geen wetenschappelijke studies beschikbaar zijn over de gezondheidseffecten van windturbines hoger dan 120 meter en binnen 2 kilometer van omwonenden. ‘Het is waar dat heel weinig (misschien zelfs geen) grote windturbines dichtbij een grote stad zijn onderzocht,’ schrijft hij in een reactie aan Het Parool. ‘Dat komt omdat ze nog niet zo lang bestaan en windturbines toch al eerder op het platteland dan in de stad zijn geplaatst. De briefschrijvers menen dat de huidige kennis daarom onvoldoende is, ik denk dat niet.’

RIVM herhaalt in een reactie de conclusie uit het rapport dat er een duidelijk verband is tussen de hoeveelheid geluid van windturbines en de hinder die optreedt, maar dat er een gemengd beeld is als het gaat om de vraag of omwonenden worden gestoord in hun slaap. Voor andere gezondheidseffecten zoals hart- en vaatziekten, stofwisselingsstoornissen, psychische en cognitieve effecten is geen afdoende bewijs. Dat kan betekenen dat er geen relatie is, schrijft een woordvoerder, maar ook dat er onvoldoende onderzoek is.

RIVM zegt met verschillende ministeries in gesprek te zijn over eventueel nieuw onderzoek naar de effecten van geluid rond windparken, maar benadrukt meteen dat dit nog niet zo eenvoudig is.

Het Amsterdamse onderzoek is het werk van zes artsen waarvan sommige zich eerder roerden als leden van Windalarm, de op IJburg begonnen actiegroep tegen de windmolenplannen. De zes artsen wonen in Noord en IJburg, niet ver van de plekken die in beeld zijn gekomen als locaties voor windturbines.

Verbazing

De artsen erkennen dat hun onderzoek begon met persoonlijke betrokkenheid. “Als bezorgde buurtbewoners dachten we: wat komt er op ons af?” zegt Simone Brands (kinder- en jeugdpsychiater). Met hun medische achtergrond bogen ze zich over het RIVM-onderzoek, omdat daar door de politiek veel gewicht aan wordt gehecht. “Toen vielen we van de ene verbazing in de andere,” zeggen Esther Schadd (internist) en Anne-Marike Smit (verloskundige en klinisch epidemioloog).

Voor hun onderzoek werkten ze samen met een cardioloog, een moleculair farmacoloog en een keel- neus- en oor-arts. Vervolgens bleken nog veel meer medici bereid hun bevindingen te onderschrijven. Daarbij gaat het ook om artsen van buiten Amsterdam of uit heel andere delen van de stad. Twintig huisartsen ondertekenden de brandbrief, net als 15 psychologen en 8 kno-artsen.

Als voorbeeld noemen de artsen een grootscheeps Deens onderzoek waar maar een heel klein deel van de onderzochte bewoners binnen 500 meter van de windturbines woonde. Maar uitgerekend daar, zo concluderen de artsen, werd wel degelijk een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, slapeloosheid en depressie aangetoond, evenals meer gebruik van antidepressiva en slaapmedicatie.

De artsen verwijzen verder naar windparken in Nederland, zoals in Houten en de Hoeksche Waard. Omwonenden op afstanden tussen 400 en 500 meter melden overlast maar ook gezondheidsklachten.

Effect op kinderen

In het Deense onderzoek zijn omwonenden onder de 18 niet meegenomen. Helaas, zegt Brands, want als jeugdpsychiater vreest ze voor de impact op kinderen in Noord. Onderzoek naar weg- en vliegverkeer wijst volgens haar uit dat het geluid, doordat hun slaap wordt verstoord, invloed heeft op de leerprestaties van kinderen.

Eerder waarschuwde audioloog Jan de Laat van het ziekenhuis LUMC in Leiden voor hoge windturbines vlak bij woonwijken. Uit zijn onderzoek dat binnenkort verschijnt noemde hij al een lange rij gezondheidsrisico’s van al te dichtbij geplaatste windmolens. Daarbij gaat het om de gevolgen van geluidshinder, maar ook van trillingen en bromtonen die, hoorbaar of niet, eveneens kunnen leiden tot slapeloosheid, concentratieverlies, hoofdpijn en spanningen.

De gemeenteraad besloot al om de wethouder op pad te sturen met extra gezondheidseisen. Na een onlangs aangenomen motie moet het stadsbestuur bij elke locatie die in beeld komt voor windmolens uitdrukkelijk aantonen waarom deze plek geen onaanvaardbare risico’s meebrengt voor de gezondheid. “Het raadsadres sluit nauw aan bij de zorgen die wij hebben en waar we vanaf het begin aandacht voor hebben gevraagd,” reageert raadslid Dehlia Timman van coalitiepartij D66.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden