Plus

Architect André van Stigt: 'Profiteer van het kadedrama'

De kademuren zijn er slechter aan toe dan wordt gedacht, zegt architect André van Stigt. De aanpak moet sneller en innovatiever, anders loopt de stad vast, vreest hij. 'Plaats gelijk afvalcontainers in de kades, dan zijn we van vuilnisauto's af.'

Beeld Tammy van Nerum

De stad lijkt er met open ogen in te lopen, dat is waar het voor André van Stigt zo'n beetje op neerkomt. Natuurlijk wordt er op gezette tijden gesproken over de erbarmelijke staat, waarin veel kademuren in met name de binnenstad verkeren. Er worden bedragen genoemd die je gerust astronomisch mag noemen, er wordt een poging gedaan om de allerslechtste plekken in kaart te brengen.

En ondertussen staat alles stil, zegt de architect. "De maatregelen zijn ad hoc. Het gebrek aan visie is pijnlijk, de wil om de problemen écht op te lossen, lijkt afwezig."

Het klinkt als het begin van een slechte film: vijf jaar geleden al waarschuwde Van Stigt, bekend van onder meer De Hallen, in deze krant voor het slechte onderhoud van kades en bruggen in Amsterdam. Als de stad nog langer zou wachten, konden de kosten weleens exponentieel toenemen, zei hij toen.

Van Stigt nu: "Maar nu lijkt het pas heel langzaam door te dringen dat er écht iets aan de hand is. Het is niet sexy, zei wethouder Sharon Dijksma. Dat is een begin. Ik denk dat zij het enigszins doorheeft, maar veel weerstand ondervindt. Zij verdient wat meer steun."

Afgesloten stukken stad
Wat er op ons afkomt, lijken maar weinigen zich te realiseren, zegt Van Stigt. "De aanpak is zoveel groter dan men denkt, is zó complex. Niet de reparaties op zich, maar de hoeveelheid. Dat gaat miljarden kosten, maar vooral: de overlast zal enorm toenemen. Je rijdt straks niet meer alleen om een opgebroken stuk Singel heen, er zullen dan hele stukken van de stad zijn, waar je gewoon niet meer kan komen."

Van Stigt doelt hiermee op de 170 meter van het Singel, die afgelopen jaar is gerepareerd. Driekwart jaar werd eraan gewerkt. De relatief bescheiden klus kostte, blijkt uit de gemeentelijke begroting, zes miljoen euro. Waar Van Stigt zich de meeste zorgen over maakt: "Als je dat op 20, 25 plekken tegelijk hebt, kom je de stad gewoon niet meer in."

Het werk over meer jaren spreiden is geen optie, zegt hij. Je moet grootschalig denken, vindt de architect. Er wordt volgens hem steeds gesproken over de 'zeer slechte' 10 kilometer kademuur die de hoogste prioriteit hebben, terwijl er veel meer mis is. "Ga maar na: 15 kilometer is volgens de stad 'slecht', maar in feite zijn die net zo slecht als de 'zeer slechte' kades. En als we die 25 kilometer hebben gedaan, hebben we nog 150 kilometer, die ook nog moet worden gedaan. Dat moet in de komende vijftien jaar, langer wachten kan echt niet. En als we daarmee klaar zijn, moet er natuurlijk weer een ander deel worden aangepakt, want dat is tegen die tijd dan weer zeer urgent."

Als we het doen zoals we het nu doen, zoals bijvoorbeeld afgelopen jaar op het Singel, dan gaat het faliekant mis, zegt Van Stigt. En dus moet het helemaal anders, er moet een deltaplan komen, meent de architect. "Dit vergt omdenken. Niet alleen het probleem oplossen, maar ook kijken wat je kan doen aan de oorzaken. Kijk naar vuilnisauto's, maar ook naar zwaar bouwverkeer. Die zouden niet meer over de kades moeten mogen: ze zijn simpelweg te zwaar en belasten zeker de smallere grachtjes als Leliegracht en Krom Boomssloot enorm. Er zijn projecten die bewijzen dat het anders kan."

Dit is het moment
Er zijn dus bedreigingen, maar Van Stigt ziet ook kansen, dat wil hij heel duidelijk stellen. Want als de kades toch open moeten en je wil van de vuilniswagens af, dan is dit het moment. Combineer het herstel met een structurele aanpak.

"Ik weet ook nog niet precies hoe, maar er moet samenhang zijn. Nu denken we te simpel. Vuilafvoer moet en kan 100 procent over water, maar dan moet je dat nu doen. En er zijn meer voorzieningen, die je nu in de werkzaamheden zou moeten meenemen: kabels, leidingen, meer voorzieningen voor een warmtetransportnet. Dit is de gelegenheid."

Amsterdam moet zelf kennis gaan opdoen, dit is te groot om iedere keer opnieuw aan te besteden, zegt Van Stigt. "De gemeente kan niet sturen met aanbestedingen, we zullen zelf de regie moeten terugnemen, zoals Publieke Werken dat deed. Die gemeentelijke dienst beheerste in het verleden ook het vak - bouwmeesterschap. Dit wordt een mega-operatie, die eigenlijk als een trein langs al die kades zou moet gaan. Want je weet dat het op je afkomt, alle grachten komen aan de beurt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden