Plus

Apotheken kampen met medicijn- en personeelstekorten

De apotheek staat onder druk: het medicijngebruik groeit, terwijl apothekers steeds meer moeite hebben de schaarse geneesmiddelen te verkrijgen. Tegelijkertijd ligt als gevolg van de vergrijzing een tekort aan apothekers op de loer. ‘De uitstroom van assistenten is groot.’

Jop van Kempen
Medicijntekorten leveren apothekers een hoop extra werk op. Beeld Getty Images
Medicijntekorten leveren apothekers een hoop extra werk op.Beeld Getty Images

Door het al jaren bestaande gebrek aan geneesmiddelen moeten apothekers steeds meer puzzelen op alternatieven om hun patiënten van te voorzien. Het afhandelen van die tekorten kost apothekers gemiddeld 17 uur per week, becijferde ABN Amro in een woensdag verschenen rapport. “Het kost mij een kwart van mijn tijd,” zegt apotheker Omid Mehrani, die twaalf apotheken in Amsterdam beheert.

Al vóór de coronapandemie kampte Nederland met een tekort aan medicijnen voor bijvoorbeeld de ziekte van Parkinson, schildklieraandoeningen en psychiatrische ziektebeelden. Dat is verergerd, mede omdat tachtig procent van de medicatie voor de Nederlandse markt wordt geproduceerd in China en India, landen die hard door corona werden geraakt. Een bijkomend probleem is dat Nederland voor geneesmiddelenproducenten geen aantrekkelijke afzetmarkt is; de markt is in vergelijking met andere landen klein en de prijzen zijn hier relatief laag.

De tekorten zadelen apotheker met veel extra werk op. Als het middel dat de huisarts voorschrijft tegen bijvoorbeeld slaapproblemen niet voorhanden is, moet de apotheker op zoek naar een vergelijkbare pil. Ook het uitzoekwerk, bijvoorbeeld of het vervangende geneesmiddel geen gevaarlijke wisselwerking heeft met andere medicatie van de patiënt, kost tijd. Daarna moet het ook nog worden uitgelegd aan patiënten en zorgverzekeraars.

De bureaucratische eisen worden intussen ook steeds strenger. “Ik ben een kwart van mijn tijd kwijt met vinkjes zetten,” zegt Mehrani. “Dat maakt het werk minder leuk.”

Vergrijzing

In de nabije toekomst zijn er bovendien steeds minder apothekers voor steeds meer patiënten die – mede door de vergrijzing – steeds zwaardere zorg nodig hebben. Van de ruim 6200 apothekers zijn er bijna 1000 al ouder dan zestig jaar. “Er is te weinig bereidheid om hen op te volgen,” zegt Rob Boelens, zorganalist van ABN Amro. “Studenten farmacie kiezen liever voor de farmaceutische industrie. Dat komt onder meer doordat je als apotheker veel tijd kwijt bent aan zaken die eigenlijk niets met zorg te maken hebben.”

De onderzoekers van ABN Amro stellen in hun rapport dat daardoor de continuïteit van deze zorg in sommige wijken onder druk komt te staan. Dat zal voor Amsterdam minder gelden dan voor kleinere gemeenten, verwacht Boelens: “Amsterdam heeft 106 apotheken, terwijl het afzetgebied met 80 tot 90 apotheken ook bediend kan worden. Als in deze stad apothekers met pensioen gaan, is er dus speling. Ik verwacht daarnaast dat de zaken van gepensioneerde Amsterdamse apothekers worden overgenomen door andere apothekers in de stad.”

Wel merkt apotheker Mehrani dat het in Amsterdam – net als in de rest van Nederland – moeilijk is om aan personeel te komen. “De uitstroom onder apothekersassistenten is groot. Enerzijds omdat mensen met een mbo-diploma willen doorstuderen aan het hbo. Anderzijds omdat dit werk veel wordt uitgevoerd door jonge vrouwen met een migratieachtergrond. Als ze trouwen en kinderen krijgen, stoppen ze vaak met werken.”

Stijgende kosten

Sinds 2019 is het medicijngebruik in Nederland 0,5 procent toegenomen. De kosten voor farmaceutische zorg stegen in die periode 3 procent tot 4,6 miljard euro per jaar, wat neerkomt op bijna 290 euro per hoofd van de bevolking.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden