PlusReportage

Amsterdamse vluchtelingen protesteren tegen lange wachttijd IND: ‘Het voelt alsof ik voor niets leef’

Tientallen vluchtelingen protesteerden dinsdag en maandag in het asielzoekerscentrum in Amsterdam-Osdorp tegen de lange wachttijden bij de IND. De beslistermijn van zes maanden wordt vaak overschreden, vluchtelingen weten niet waar ze aan toe zijn.

Tahrim Ramdjan
Demonstratie bij het azc in Osdorp. 'Ik heb al meerdere aanbiedingen voor werk gekregen, maar ik kan er niet op ingaan, omdat ik geen status heb.' Beeld Jakob van Vliet
Demonstratie bij het azc in Osdorp. 'Ik heb al meerdere aanbiedingen voor werk gekregen, maar ik kan er niet op ingaan, omdat ik geen status heb.'Beeld Jakob van Vliet

De 37-jarige Sami Yaakoub kwam zeven maanden geleden met een Transaviavlucht en een toeristenvisum op zak aan in Nederland. De Syriër, die als verkoper van graafmachines in Nigeria werkte, vroeg hier asiel aan met zijn acht maanden zwangere vrouw en zijn 4-jarige zoontje. Volgens hem gaf de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) maandenlang aan dat zijn zaak er goed voor stond en dat hij afgelopen maandag, 16 januari, een beslissing zou ontvangen.

Vorige week vertelde de IND ineens iets anders: mogelijk komt je beslissing maanden later. Het was voor Yaakoub aanleiding om direct de gemeente te bellen om te vragen: kunnen we demonstreren?

Nederlandse les

In september is zoontje Mark geboren. De zorg voor hem valt Yaakoubs vrouw zwaar. “In de nacht begint ze te huilen,” zegt hij. “We hebben hier geen normaal leven. Ik zou graag belasting willen betalen, en de huur voor mijn huis, ik heb al meerdere aanbiedingen voor werk gekregen. Maar ik kan er niet op ingaan, omdat ik geen status heb. Ik voel me nutteloos.”

Het is een verhaal dat niet op zichzelf staat, zo beamen meerdere vluchtelingen. De IND hoort binnen zes maanden over een asielaanvraag te beslissen. Die termijn werd van afgelopen september tot 1 januari verlengd naar vijftien maanden vanwege de hoger uitgevallen asielinstroom.

Vluchtelingen die mogen blijven, krijgen een status. Daar hoort ook een burgerservicenummer bij: vanaf dat moment mogen vluchtelingen werken en krijgen ze Nederlandse les. Wie geweigerd wordt, kan bezwaar aantekenen en in beroep gaan, of hij of zij wordt teruggeleid naar het land van herkomst. Wie nog geen beslissing heeft gekregen, verkeert in een niemandsland.

Dat niemandsland krijgt vorm in het azc aan de Willinklaan in Osdorp. Eerder bleek uit onderzoek van Het Parool dat het azc geplaagd wordt door incidenten van geweld, intimidatie, diefstal en drugshandel.

Psychische klachten

Sommige vluchtelingen zeggen aan psychische klachten te lijden door het gebrek aan dagbesteding. Welzijnswerkers benadrukken juist het belang daarvan.

Zo is de familie Hajjar-Soueidan al een jaar en vier maanden aan het wachten in het azc. Hadia Soueidan (52) is met haar dochter Malaki (27) en zoon Elias Hajjar (26) gevlucht uit Libanon. Ze zijn stateloos.

“Het voelt alsof ik voor niets leef,” zegt zoon Elias. “Ik eet, slaap, drink, maar het voelt alsof mijn ziel is weggenomen. Psychisch gezien gaat het niet goed.” Hij heeft alle nodige gesprekken al gehad met de IND en wacht sinds april 2022 op een besluit. “Het is niet alsof ze één of twee dagen te laat zijn.”

Ook hij is betrokken bij de organisatie van deze demonstratie. Er is voor dit moment gekozen om de kerstvakantie eerder nog af te wachten: wie weet zou de IND vanaf januari weer sneller werken. Dat bleek tevergeefs.

De doorstroming van asielaanvragen in Nederland piept en kraakt. Het azc in Osdorp vormt daar geen uitzondering op. Amsterdam schoot het kabinet eerder te hulp door de MS Galaxy aan te laten meren in het Westelijk Havengebied, waarop 1000 asielzoekers onder sobere omstandigheden worden opgevangen.

Overal een tekort

Volgens Elias Hajjar heeft het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) geholpen bij het organiseren van de demonstratie van deze week: het is immers ook in het belang van die organisatie dat de doorstroming vlotter verloopt. Het COA voert enkel de huisvestingstaken uit. De IND beslist of vluchtelingen mogen blijven in Nederland of niet.

“We zitten allemaal met elkaar in één keten die stokt,” zegt een woordvoerder van het COA. “De instroom van vluchtelingen wordt groter: we gaan van 50.000 naar 75.000. De doorstroom stokt omdat er woningnood is in Nederland. En dan heb je ook nog eens een capaciteitsprobleem, er is overal een tekort aan mensen, ook bij de IND, de gemeente en bij ons.”

De 63-jarige Palestijn Hani Sharaf is geboren in Saoedi-Arabië en zegt dat hem drie jaar geleden werd verteld dat hij het land moest verlaten. Het Palestijnse consulaat in Saoedi-Arabië zou hem verteld hebben ‘dat hij Palestina niet in mag’, zoals hij wenste. Hem werd een document overhandigd waaruit dat bleek.

Met dat document zijn Sharaf en zijn vrouw op een Schengenvisum naar Nederland gereisd, aangezien hun zoon in Eindhoven studeert. Zijn eerste asielaanvraag is afgewezen, maar een beroepsprocedure bij de rechtbank heeft er naar zijn zeggen in december 2019 toe geleid dat de IND een nieuw besluit moet nemen. Daar wacht hij sindsdien op.

“De IND gedraagt zich alsof we geen mensen zijn,” zegt Sharaf. “We hadden niet verwacht dat dit zou gebeuren met ons, in dit land. We zijn hoogopgeleid, we zijn professioneel vaardig. Maar we kunnen onze levens niet voortzetten op deze manier.”

De IND gaat naar aanleiding van de demonstratie een voorlichtingsbijeenkomst organiseren op het azc.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden