Amsterdamse scholen overrompeld door abrupte sluiting: ‘Had dat nou eerder besloten’

Ook bij het Cburg College wordt de timing van de sluiting ongelukkig gevonden. Beeld Jakob van Vliet
Ook bij het Cburg College wordt de timing van de sluiting ongelukkig gevonden.Beeld Jakob van Vliet

Vlak voor de kerstvakantie, vanaf woensdag, moeten ook Amsterdamse scholen in allerijl overschakelen op online onderwijs. Zo komen bijvoorbeeld de toetsweken in het gedrang. ‘Thuisonderwijs werkt voor onze leerlingen gewoon niet goed.’

Hij begrijpt dat de scholen dicht moeten, maar had die knoop niet een paar weken geleden al doorgehakt kunnen worden? “We zagen toch echt wel aankomen dat de weken rondom Sinterklaas en Black Friday extra besmettingen zouden opleveren,” zegt Rick Volder, directeur van het Cburg College op het Zeeburgereiland. “Nu moeten we alles op het laatste moment regelen. Er zijn nog toetsen bezig en we moeten de leerlingen halsoverkop weer gaan voorbereiden op het thuisonderwijs. Had dat nou eerder besloten, dan hadden we nu geen crisismanagement hoeven doen.”

Zoals veel Amsterdamse schoolleiders heeft Volder begrip voor het feit dát de scholen vanaf woensdag tot in ieder geval maandag 18 januari weer dicht moeten. Maar de timing is op zijn zachtst gezegd ongelukkig.

Toetsweek

Veel Amsterdamse scholen zitten midden in de toetsweek. Ook op het Ir. Lely Lyceum zitten de oudste leerlingen deze dagen te zweten boven hun examens. “We zullen een ander moment moeten zoeken om deze toetsen in te halen,” zegt directeur Jeroen Rijlaarsdam. “Maar het probleem zit hem ook in de voorbereidingstijd, zo’n examenjaar is maar heel kort. Deze leerlingen hebben in de aanloop naar de examens vorig jaar al pech gehad met de lockdown. Het is niet eerlijk dat zij nu weer getroffen worden.”

Rijlaarsdam hoopt dat de schoolexamens na de kerstvakantie wel op school zijn. “Dat kunnen we goed organiseren, met voldoende afstand en verspreid over veel lokalen. Want examens vanuit huis afnemen is geen doen.”

Geen laptop thuis

Een ander probleem is dat nog niet op alle scholen voldoende laptops beschikbaar zijn voor de brugklassers. “Zo’n 30 procent van onze eersteklassers heeft geen laptop of ander toestel thuis,” zegt Maryse Knook, directeur van de Open Schoolgemeenschap Bijlmer. “Dat is ingewikkeld, wij hebben er zelf het geld simpelweg niet voor. Ik heb net gehoord dat we daar nu toch budget voor krijgen, maar dan moeten ze ook nog besteld worden. Hopelijk duurt het niet te lang voor ze er zijn.”

Ook een deel van de brugklassers op het Ir. Lely Lyceum heeft geen laptop thuis. “Dat is een van de zaken die we deze week proberen te regelen,” zegt Rijlaarsdam. Hij hoopt dat kinderen met een moeilijke thuissituatie straks wel weer naar school mogen komen, zoals ook in de eerste lockdown in het voorjaar het geval was. “Dat zijn niet per se kinderen met veel ellende thuis, maar ook met veel broertjes en zusjes, of zonder eigen slaapkamer. En zie je dan nog maar eens voor te bereiden op je schoolexamens.”

Thuisonderwijs

Veel scholen geven aan redelijk goed voorbereid te zijn op het thuisonderwijs. “Het systeem staat wel op de rails, Dat hebben we de afgelopen maanden geperfectioneerd,” zegt Rick Volder. “Maar eerlijk gezegd werkt thuisonderwijs voor onze doelgroep, vmbo basis en kader, gewoon niet goed. Vwo-kinderen kun je goed thuis zelfstandig laten werken. Maar onze leerlingen doen thuis relatief weinig, die hebben de externe motivatie van school en de docenten echt nodig.”

Deze laatste paar dagen voor de kerstvakantie zullen waarschijnlijk dan ook niet meer zoveel opleveren, denkt Volder. “Donderdag gaan we alles weer een keer testen en oefenen, en dan gaan we na de kerstvakantie echt van start.”

De lange onderbreking in het fysieke onderwijs heeft ook gevolgen voor de de leervaardigheid van de leerlingen, vreest Hellen Andriessen, rector van het Amsterdams Lyceum. “We merken vooral dat sommige leerlingen extra ondersteuning nodig hebben bij het leren leren. Na de thuiswerkperiode kostte het best wat moeite om alle leerlingen weer in een normaal schoolritme te krijgen. Ze zijn net weer gewend geraakt aan normaal onderwijs, dat moet je niet te lang onderbreken.”

‘Eerst goed zorgen voor kinderen in onveilige situaties’

Op basisscholen heerst verbijstering, zegt Rinda den Besten, voorzitter van de PO Raad. Vooraf was er geen enkel signaal dat ze wekenlang dicht zouden moeten. Zelfs op een verlengde kerstvakantie rekenden de basisscholen niet. “Het kabinet zei steeds dat het niet zou gebeuren. En het OMT had dit ook niet geadviseerd. Via de scholen probeert het kabinet nu ouders thuis te houden. Basisscholen zelf zijn helemaal geen coronahaarden,” verklaart Den Besten.

Vanmiddag gingen de basisscholen al in de regelstand. “Dan hoor ik politici zeggen dat we even omschakelen op online onderwijs. Dat is geen kwestie van even omschakelen en er zijn nu meer zieken dan in het voorjaar,” aldus de voorzitter. Want er moet noodopvang worden geregeld, alle kinderen moeten de juiste spullen - inclusief internetverbinding - krijgen en leraren moeten onlinelessen voor na de vakantie voorbereiden. “Het is zuur. Natuurlijk gaan we het doen als het moet, maar waarom komen ze hier niet een week eerder mee?”

Joke Middelbeek, bestuurder van de Amsterdamse Stichting Openbaar Basisonderwijs Westelijke Tuinsteden (STWT), werkte met haar schoolleiders al wel aan een plan voor een nieuwe lockdown. “We hebben er steeds rekening mee gehouden dat dit zou kunnen gebeuren. We hebben in Nieuw-West dan ook relatief veel last gehad van corona,” zegt Middelbeek.

Eventuele onderwijsachterstanden die door de lockdown kunnen ontstaan zijn op dit moment niet haar grootste zorg. “Het welbevinden van de kinderen is onze grootste prioriteit. We willen de noodopvang van kwetsbare kinderen goed regelen, en goed zorgen voor kinderen in onveilige situaties. Dat is nu het belangrijkst. Voordeel is wel dat we na de eerste lockdown goed in beeld hebben om welke kinderen het precies gaat.”

Ellen van Gaalen, Hanneke Keultjes en Hanna Bijl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden