Amsterdamse politie mag weer preventief fouilleren

De Amsterdamse politie mag weer preventieve fouilleeracties organiseren, maar belooft gerichter te werk te gaan dan vroeger zodat discriminatie (etnisch profileren) wordt vermeden.

Met name onder jongeren in de categorie 12 tot 17 jaar is er een stijgend aantal wapenincidenten. Vooral messen zijn populair.Beeld Politie

Dat schrijft burgemeester Femke Halsema in een brief aan de gemeenteraad. Bij preventief fouilleren krijgt de politie de bevoegdheid om in vooraf aangewezen buurten, veiligheidsrisicogebieden, voorbijgangers te controleren op verboden wapenbezit.

Dit middel werd nauwelijks meer ingezet in Amsterdam. Halsema was niet principieel tegen het middel, de gedachte was dat het te veel politiecapaciteit kost tegen een geringe opbrengst. Alleen in het verkeer werd er nog wel eens gebruik van gemaakt. Maar na een toegenomen aantal geweldsincidenten in de afgelopen maanden, vooral in Zuidoost, vroeg politiechef Frank Paauw publiekelijk om het middel toch weer te mogen gebruiken.

A-selectief

Halsema en Paauw hebben nu voorwaarden opgesteld waarmee agenten op straat rekening moeten houden. Zo belooft de politie het middel zo gericht mogelijk, en alleen a-selectief te gebruiken. Dit betekent dat agenten niet op basis van bepaalde persoonskenmerken voorbijgangers staande mogen houden, zoals geslacht, huidskleur of andere uiterlijke kenmerken. De politie moet bijvoorbeeld elke derde passant aanhouden, of alle aanwezige personen in een café, zodat iedereen een gelijke kans heeft om gecontroleerd te worden op wapens. Ook zal het gebeuren op specifieke plekken, waar een redelijke kans op verboden wapenbezit bestaat.

Wel is alvast afgesproken dat 65-plussers, kinderen onder de 12 en gezinnen zullen worden ontzien bij de preventieve wapencontroles.

Folder

De politie belooft ook om elke persoon die gefouilleerd wordt een folder mee te geven met daarin informatie over het middel, en het recht om een klacht in te mogen dienen.

Het besluit van Halsema, Paauw en het Openbaar ministerie om preventief fouilleren weer toe te passen ligt erg gevoelig in Amsterdam. Coalitiepartijen GroenLinks, D66, PvdA en SP hebben juist in hun bestuursakkoord uit 2018 beloofd dat preventieve wapencontroles niet meer gebruikt mogen worden in de stad. Zij wijzen op wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat de wapencontroles etnisch profileren als bijeffect hebben. Paauw beloofde daarop om met een verbeterde versie van de oude wapencontroles te komen, ook wil hij het woord ‘preventief fouilleren’ in de toekomst niet meer gebruiken.

Zorgelijk

Ook de burgemeester is door het stijgend aantal wapenincidenten in de stad, op andere gedachten gebracht. ‘De toename manifesteert zich met name onder jongeren in de categorie 12 tot 17 jaar. De driehoek vindt dit een onwenselijke en zorgwekkende ontwikkeling: wapenbezit leidt immers niet zelden ook tot wapengebruik,’ schrijft Halsema. De wapencontroles leveren volgens de burgemeester verschillende dingen op. Allereerst het in beslag nemen van illegale wapens, daarnaast schrikken de fouilleeracties af om gewapend de straat op te gaan en bovendien zorgt het middel het voor gevoelens van veiligheid bij omwonenden.

Het aanwijzen van de veiligheidsrisicogebieden waar de politie de wapencontroles mag uitvoeren is een bevoegdheid van de burgemeester. Steun van een meerderheid in de raad is gebruikelijk, maar niet noodzakelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden