PlusInterview

Amsterdamse Polen over verstrengde abortuswet: ‘Het is onmenselijk’

In Polen werd de afgelopen weken door tienduizenden demonstranten geprotesteerd tegen een aanscherping van de abortuswet. Ook Poolse inwoners van Amsterdam maken zich zorgen. ‘Dit gaat over onze vrije wil.' Zondag 15 november demonstreren ze weer.

Tienduizenden mensen protesteerden afgelopen vrijdag in Warschau.  Beeld EPA
Tienduizenden mensen protesteerden afgelopen vrijdag in Warschau.Beeld EPA

De massale protesten begonnen toen het Constitutionele Hof twee weken geleden oordeelde dat een wet die abortus toestaat op grond van ernstige afwijkingen bij het ongeboren kind ‘onverenigbaar’ is met de grondwet.

Volgens de nieuwe abortuswet moeten moeders de zwangerschap ook voldragen als de foetus ernstige afwijkingen heeft of een kleine kans op overleven. Nu is dit nog de voornaamste reden voor Poolse vrouwen om een abortus te plegen: maar liefst 1074 van de ongeveer 1100 jaarlijkse abortussen in Polen werden om deze reden uitgevoerd.

Dat betekent dat abortus vrijwel helemaal verboden wordt in het overwegend rooms-katholieke land. Uitzonderingen worden dan nog wel gemaakt als de geboorte een gevaar voor de gezondheid van de moeder zou betekenen of als de zwangerschap het gevolg is van incest of van verkrachting.

In Warschau gingen afgelopen vrijdag meer dan tienduizend mensen de straat op. Ook in andere Poolse steden bracht de uitspraak demonstranten op de been. De verontwaardiging over de verstrengde abortuswet is ontwikkeld in woede tegen de regerende conservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) en de rooms-katholieke kerk, die de afgelopen twee decennia steeds meer wordt geassocieerd met de rechtse kant van het Poolse politieke spectrum.

Ook in Amsterdam werd er op zondag 25 oktober met ongeveer 350 mensen op het Museumplein gedemonstreerd. Wat vinden Poolse Nederlanders van de protesten?

Ola Samko. Beeld Privéfoto
Ola Samko.Beeld Privéfoto

Ola Samko (20), komt uit Warschau, woont 7 jaar in Nederland.

“Ik heb me nooit heel verbonden gevoeld met Polen, maar toen ik hoorde over deze ontwikkelingen knapte er iets in mijn hoofd. Ik heb een Facebook-evenement aangemaakt en een dag later hadden meer dan 1000 mensen interesse getoond. Toen heb ik er werk van gemaakt en het protest op het Museumplein in Amsterdam georganiseerd.

Het is onmenselijk wat er in Polen gebeurt. Dit gaat niet alleen over vrouwenrechten, maar over mensenrechten. Met het protest wilde ik steun betuigen aan alle vrouwen daar. We wonen met z’n allen in Europa, reizen allemaal door het continent. Waarom boeit het ons niet wat er gebeurt in een land dat praktisch naast ons ligt?

Protest is niet genoeg. Samen met anderen onderzoek ik de mogelijkheden om een goed doel op te zetten. We willen het mogelijk maken voor Poolse vrouwen om hier een abortus te doen. Het is veel werk, maar ik geloof dat het mogelijk is.”

Roza Trybulska. Beeld Privéfoto
Roza Trybulska.Beeld Privéfoto

Roza Trybulska (23), komt uit Bialystok, woont 4 jaar in Nederland.

“Het is ridiculous. Het gaat niet meer alleen over de abortus, maar over veel meer. We vechten voor onze rechten, voor democratie en voor de vrije wil. In de 21ste eeuw in Europa mogen dit soort conservatieve ideeën niet meer bestaan. Ik hoop dat de Europese Unie ook financiële sancties oplegt.

De protesten zijn dit keer zo groot omdat de abortuswet blootlegt hoe de rechtsgang en de politiek in Polen met elkaar verwikkeld zijn. Ons gerechtshof wordt steeds politieker. Dat is geen democratie meer.

Ik voel me thuis in Nederland en in Polen. Hier is alles georganiseerd, de overheid geeft om de mensen. Ik wens zoiets ook voor Polen. Het gaat niet alleen om abortus, maar om gelijkheid en openheid."

Wojtek Wieczorek. Beeld Privéfoto
Wojtek Wieczorek.Beeld Privéfoto

Wojtek Wieczorek (22), komt uit Warschau, woont 2,5 jaar in Nederland.

“Het is een opeenstapeling. Mensen zijn niet alleen boos over de strengere wet, maar ook over de manier waarop dit er doorheen is gesluisd. De overheid heeft het Constitutionele Hof gebruikt om de wetgeving erdoorheen te jassen. Daarom is iedereen pissed.

Na het protest op het Museumplein in Amsterdam wilde ik meer doen. Ik ben naar Warschau gevlogen om afgelopen vrijdag bij de grote demonstratie aanwezig te zijn. Er waren veel jonge mensen, dat was heel bijzonder. Ik denk dat dit een grote verandering teweeg gaat brengen in de katholieke kerk. Mensen verliezen hun vertrouwen. De demonstranten protesteren ook tegen andere dingen, zoals de nationale media in Polen die niet onafhankelijk zijn. Of dit echt gaat veranderen, betwijfel ik.”

Michal Bączyk. Beeld Privéfoto
Michal Bączyk.Beeld Privéfoto

Michal Bączyk (29), komt uit Warschau, woont een jaar in Nederland.

“De overheid probeert met deze wetgeving macht uit te oefenen over de lichamen van vrouwen. Dat is heel symbolisch. Ze zijn al jaren geobsedeerd met absolute macht. Het begint steeds meer te neigen naar een dictatuur. Veel mensen in Polen hebben het gevoel dat het land niet meer van hen is. De regering houdt geen rekening met de belangen van de burgers.

Ik was nog nooit naar een protest geweest, maar dit maakte me woedend. Wat wordt de volgende stap? Dit heeft de doos van pandora geopend en een algemene ontevredenheid over de regering opgewekt. Ook de lhbtq-gemeenschap, die lang werd gemarginaliseerd door de rechtse regering, komt nu in actie.

Het protest in Amsterdam was groter dan ik had verwacht. Er waren mensen van over de hele wereld. Het is mooi om te zien dat mensen zich hier ook zorgen maken.”

Ook onder het viaduct bij de Wibautstraat vindt het protest zijn weerklank: 'Abortion bans kill women'. Beeld Het Parool
Ook onder het viaduct bij de Wibautstraat vindt het protest zijn weerklank: 'Abortion bans kill women'.Beeld Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden