Nieuws

Amsterdams onderzoek: laag inkomen betekent meer kans op een plotselinge hartstilstand

Mensen in de laagste inkomensgroep hebben ruim anderhalve keer meer kans op een plotselinge hartstilstand dan wie in de hoogste inkomensgroep zit. Dat blijkt uit onderzoek van Benjamin van Nieuwenhuizen, die donderdag promoveerde bij Amsterdam UMC.

Jop van Kempen
Een automatische externe defibrillator (AED). Beeld ANP /  ANP
Een automatische externe defibrillator (AED).Beeld ANP / ANP

“Het is bekend dat groepen met een lagere sociaal-economische status een grotere ziektelast dragen,” aldus Van Nieuwenhuizen (Amsterdam, 1991). “Dat is ook het geval bij hart- en vaatziekten.”

De studie maakt de relatie tussen inkomen en hart- en vaatziekten heel concreet. Van Nieuwenhuizen onderzocht het verband tussen een plotselinge hartstilstand die plaatsvond buiten de muren van een ziekenhuis en het jaarlijkse besteedbare inkomen van mensen van 25 jaar en ouder.

De gezondheidswetenschapper vond dat de kans op zo’n plotselinge hartstilstand voor mensen in de groep met de laagste 20 procent van de inkomens 1,7 keer groter is dan in de groep met de hoogste 20 procent van de inkomens. De grens van het besteedbaar huishoudelijk jaarinkomen in de laagste groep is 15.526 euro of minder. De hoogste groep begint bij 33.503 euro.

Eerdere studies in Engeland vonden kleinere verschillen: in de orde van grootte tussen 1,2 tot 1,5. “Mogelijk omdat die studies gebruik maakten van buurtdata, terwijl ik individuele inkomensgegevens kon gebruiken,” aldus Van Nieuwenhuizen.

De studie is gebaseerd op gegevens van 1,6 miljoen mensen van 25 jaar en ouder die wonen in Noord-Holland, dus ook in Amsterdam. In totaal werden bij hen bijna 5500 plotselinge hartstilstanden vastgesteld in een periode van zes jaar. De kans om zo’n hartstilstand te overleven is gemiddeld 23 procent, volgens de Nederlandse Hartstichting.

Stress

Van Nieuwenhuizen denkt dat er een causaal verband is tussen een laag inkomen en een hogere kans op een hartstilstand. “We hebben statistische technieken gebruikt om uit te sluiten dat mensen een laag inkomen kregen als gevolg van een slechte hartconditie. Daarom is het heel aannemelijk dat een laag inkomen ten grondslag ligt aan de hartstilstand.”

Van Nieuwenhuizen veronderstelde dat een laag inkomen voor chronische lichamelijke stress zorgt die het autonome zenuwstel beïnvloedt en zo de kans op een hartstilstand vergroot. Die hypothese werd echter niet volledig bevestigd.

Andere mogelijke verklaringen voor het gevonden verband: laag-inkomensgroepen hebben meer onderliggende aandoeningen en een ongezondere leefstijl, en daardoor een hogere kans op een hartstilstand. “Wat ook kan, is dat de stress bij laag-inkomensgroepen zich vertaalt via een lichamelijk systeem dat ik niet heb onderzocht: de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as. Vervolgonderzoek kan dat uitwijzen.”

Luister ook de podcast Amsterdam wereldstad over de gezondheidsongelijkheid in de stad

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden