Nieuws

Amsterdams drinkwater wordt duurder door digitaal geblunder en pfas

In 2022 zijn Amsterdammers gemiddeld zo’n 8 tot 10 euro meer kwijt aan drinkwater dan nu, blijkt woensdag uit een brief aan de gemeenteraad van wethouder Egbert de Vries (Water). Vergeleken met een jaar eerder is de stijging met gemiddeld 5,9 procent ongeveer tweemaal zo groot.

Michael Royall
null Beeld Getty Images/PhotoAlto
Beeld Getty Images/PhotoAlto

De kosten stijgen onder meer omdat nieuwe investeringen nodig zijn voor het verbeteren van de ondermaatse digitale beveiliging van de drinkwatervoorziening. Ook wordt er geld uitgegeven om de concentratie van pfas in het drinkwater te verminderen en worden de prijzen aangepast aan loon en inflatie. Gemiddeld stijgen de drinkwaterkosten daarom in Amsterdam met 5,9 procent.

Voor eenpersoonshuishoudens stijgt de rekening met zo’n 8,40 euro per jaar naar ongeveer 125 euro. Dat is een stijging van ruim 7,1 procent. Een jaar eerder stegen de kosten met slechts 2,7 procent.

Tweepersoonshuishoudens betalen volgend jaar gemiddeld 10,30 euro meer aan drinkwater. De totale rekening komt op ongeveer 168 euro. Dat is een stijging van ruim 6,5 procent. Ter vergelijking: vorig jaar stegen de kosten met 3,3 procent. Landelijk liggen de stijgingen van het drinkwater tussen de 1 en 8 procent, schrijft De Vries.

De kosten uitgesplitst

De meeste afnemers van drinkwater in Amsterdam zijn een- en tweepersoonshuishoudens. Die gebruiken respectievelijk 49 en 98 kubieke meter water per jaar. Het prijskaartje van één kubieke meter water stijgt in 2022 van 83 cent naar 87 cent. Daarbij stijgen ook de vaste kosten, bijvoorbeeld voor onderhoud van de waterleidingen, van ruim 76 euro naar bijna 83 euro.

Een deel van de Amsterdammers heeft geen watermeter; voor hen moeten de kosten van tevoren worden ingeschat. Voor deze groep stijgt de rekening met 7,6 procent. Volgens De Vries is deze stijging hoger dan bij bemeterde huishoudens omdat de groep kleiner bleek dan verwacht en de kosten daarom over minder mensen uitgespreid kunnen worden.

Digitale veiligheid en pfas

Sinds april 2021 staat Waternet onder verscherpt toezicht omdat de digitale beveiliging niet op orde bleek. Systemen waren verouderd en er was ‘onvoldoende discipline’ om zelfs basaal onderhoud uit te voeren, schreven minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) en de Amsterdamse wethouder Sharon Dijksma (Water- en Luchtkwaliteit). Om dit achterstallige onderhoud in te halen en een verbeterplan van het college uit te voeren, is nu jaarlijks 2 miljoen euro gereserveerd.

Daarnaast is er 1 miljoen euro begroot om de hoeveelheid pfas terug te dringen in het Amsterdamse drinkwater. Pfas (poly- en perfluoralkylstoffen) zijn door de mens gemaakte, moeilijk afbreekbare stoffen die onder meer in blusschuim en antiaanbaklagen zitten. In te hoge concentraties kunnen ze schadelijk zijn voor mens en milieu. Met de begrote 1 miljoen euro gaat Waternet een proef uitvoeren om de koolstoffilters in de productielocaties Leiduin en Weesperkarspel sneller te vervangen.

Het Amsterdamse drinkwater is veilig om te drinken, stelde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) eerder. Ook voldoet het wat pfas-concentraties betreft aan Europese regels. Maar omdat er steeds meer kennis is over de schadelijke stoffen, wil Amsterdam nieuwe Europese regelgeving voor zijn. Pfas-waarden in het Amsterdamse drinkwater zijn hoger dan elders in het land, omdat het drinkwater hier gewonnen wordt uit oppervlaktewater. In andere delen van het land komt het drinkwater uit het grondwater, waar veel minder vervuiling door pfas wordt gevonden.

Tekort aan drinkwater

Naast aanpassingen aan loon- en prijsstijgingen, goed voor ruim 1,5 miljoen euro, stijgen de drinkwaterkosten ook omdat de drinkwaterreserves op peil gehouden moeten worden. De stad groeit de afgelopen jaren zo snel, dat binnen vijf tot tien jaar een tekort aan drinkwater dreigt, bleek al eerder.

Het op peil houden van de reserve is samen met het aanscherpen van de digitale veiligheid de grootste kostenpost (bijna 2 miljoen euro). In het verleden zijn delen van de reserves gebruikt om de prijsstijgingen te verzachten, maar ‘wettelijk gezien mag de reserve niet negatief zijn’, aldus De Vries. Daarom valt deze optie om de tarieven lager te houden dit jaar af.

Energierekening

Waternet heeft sowieso al geen vlekkeloos jaar achter de rug. Afgelopen zomer kregen ruim 16.500 Amsterdammers plots een dubbele rekening op de mat vanwege IT-problemen binnen het bedrijf.

De verhoogde waterrekening komt bovenop een duurdere energierekening voor Amsterdammers, als gevolg van onder meer wereldwijd stijgende gasprijzen. Om die pijn te verzachten troffen het Rijk en de gemeente begin vorige maand al maatregelen. Zo krijgen alle burgers gemiddeld 400 euro compensatie van het kabinet en neemt de gemeente Amsterdam stappen om de klappen bij minima te verzachten.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden