PlusPortretten

Amsterdammers vieren 5 mei: ‘Denk aan mensen die nu niet in vrijheid leven’

Hoe beleven Amsterdammers 4 en 5 mei? En valt er nog iets te beleven op Bevrijdingsdag, ondanks de coronamaatregelen? Vier Amsterdammers aan het woord.

Maarten van Dorp: 'Soms lijkt het alsof onze manier van leven altijd zo is geweest.' Beeld Susanne Stange
Maarten van Dorp: 'Soms lijkt het alsof onze manier van leven altijd zo is geweest.'Beeld Susanne Stange

Maarten van Dorp (23): ‘De luxe die we hebben is niet vanzelfsprekend’

“Meestal beleef ik Dodenherdenking wat bewuster dan Bevrijdingsdag. Ik ga dan altijd met mijn moeder en broer naar de herdenking op de Apollolaan. Het is een mooi moment om stil te staan bij het gegeven dat het allemaal niet vanzelfsprekend is, die luxe die we hebben in Nederland. Ik vind het een indrukwekkend moment: het geluid van stilstaande trams, een fluitende merel op de achtergrond, het Wilhelmus dat zachtjes wordt gezongen.”

“Met de Asva Studentenunie, waar ik voorzitter van ben, organiseren we op 5 mei een kleinschalige online vrijheidslunch. Die zal in het teken staan van het studentenleven na de oorlog en de rol die vrijheid daarin speelt. We gaan ook met elkaar in gesprek over welke vrijheden we als student ervaren. Dat vind ik belangrijk, want soms lijkt het alsof onze manier van leven altijd zo is geweest, alsof er geen geschiedenis aan vooraf is gegaan. Maar dat is er wel. Geschiedenis is gemaakt door mensen, voor een deel ook door studenten. Er zijn vrijheden verworven, mensen hebben zich daarvoor ingezet. Met ASVA willen we ons daarvoor blijven inzetten, want ze zijn niet vanzelfsprekend. We moeten ze behouden.”

“Dat heeft ook te maken met dat ik bijvoorbeeld de financiële vrijheid heb om een bestuursjaar te doen. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Er zijn studenten die zich elk jaar ernstige zorgen maken over de hoogte van hun studieschuld. Over dat soort dingen denk ik na op 4 en 5 mei.”

Vincent Soekra: ‘Wij leven in vrijheid, daar ben ik dankbaar voor.’ Beeld Susanne Stange
Vincent Soekra: ‘Wij leven in vrijheid, daar ben ik dankbaar voor.’Beeld Susanne Stange

Vincent Soekra (53): ‘Denk aan de mensen die nu niet in vrijheid leven’

“Ik heb eigenlijk meer met 4 mei dan met 5 mei. Op die dag herdenk ik de slachtoffers van oorlogen, sta ik stil bij het leed. Als voorzitter van de Vereniging Ons Suriname organiseer ik dit jaar de eerste dodenherdenking op het Anton de Komplein. Een droom die onze vereniging al decennialang had. We willen Suriname betrokken laten zijn bij de herdenking in Nederland. Met als doel dat het omgekeerd ook meer het geval zal zijn. We streven naar wederzijds begrip. Dus op 4 mei begin ik al met nadenken over alle oorlogsslachtoffers, over de vluchtelingen die op dit moment in Europa zijn. Hen herdenk ik ook. Oorlog mag nooit meer gebeuren.”

“Hier in Europa is het nu rustig. Wij leven in vrijheid, daar ben ik dankbaar voor. Maar we moeten op 5 mei ook de ruimte pakken om te denken aan de mensen – en dat zijn er veel – die niet in vrijheid leven.”

“Normaal ga ik die dag naar een bevrijdingsfestival. Tenminste, een beetje afhankelijk van welke artiesten er komen. Ik ben niet meer de jongste. Als er alleen maar gehoused wordt, ga ik niet. Maar de laatste jaren heb ik veel goede artiesten gezien, zoals Typhoon en Kenny B. Dit jaar ga ik vooral uitrusten op 5 mei. Ik ben druk met de organisatie van de Dodenherdenking. Het slechte weer, alle regen, geeft me extra stress. Maar we vertrouwen op de weergoden. Een oud Surinaams gezegde is: Watra e kowru ala sani, water koelt alles. Oftewel: water wast alles schoon. Laten we het hopen.”

Julia Hoeben: 'Door corona valt er weinig te beleven.' Beeld Susanne Stange
Julia Hoeben: 'Door corona valt er weinig te beleven.'Beeld Susanne Stange

Julia Hoeben (23): ‘Ook jonge mensen hebben genoeg historisch besef’

“Op 4 mei sta ik altijd stil bij Dodenherdenking. Ik volg het ook op tv. Het maakt veel indruk, met mijn huisgenoten kan ik er daarna lang over doorpraten. Je hoort weleens dat jongere generaties minder historisch besef hebben. Natuurlijk, hoe jonger je bent, hoe verder weg de oorlog. Dan sta je er misschien minder bij stil. Toch denk ik, en ook de mensen in mijn omgeving, er veel over na. Ik heb het bijvoorbeeld meegekregen via verhalen van mijn opa en oma. Wanneer je die persoonlijke verhalen hoort, vergroot dat je bewustzijn erover.”

“Verder is het voor mij een beetje een saaie 5 mei. Als student en scholier had ik altijd vrij, dus dan ging ik vaak naar het bevrijdingsfestival. Nu werk ik gewoon de hele dag. Niet zo erg, want er valt door corona toch weinig te beleven.”

Imane Valk: 'Verzetshelden en -heldinnen zijn mijn rolmodellen.' Beeld Susanne Stange
Imane Valk: 'Verzetshelden en -heldinnen zijn mijn rolmodellen.'Beeld Susanne Stange

Imane Valk (13): ‘Ben je wel vrij als je met beperkingen wordt bekeken?’

“Ik ben heel druk op 4 en 5 mei. Ik zit alweer drie jaar in het 4 en 5 mei Comité van Plein ’40-’45, waarmee we jaarlijks de herdenking op het plein organiseren. Plein ’40-’45 is het tweede herdenkingsplein van Amsterdam, dat weten veel mensen niet. En ik maak met Childpress nog een magazine waarin we vertellen over de betekenis van 4 en 5 mei.”

“Ik vind het belangrijk om stil te staan bij wat er is gebeurd tijdens de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties erna, omdat je van het verleden kunt leren voor de toekomst. Hier in Slotermeer hebben we de Verzetsheldenbuurt. Straatnamen en bruggen zijn vernoemd naar verzetshelden en -heldinnen. Dat zijn rolmodellen voor mij. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren ze belangeloos, barmhartig en solidair naar anderen. Daar sta ik ook bij stil op 4 en 5 mei. Je kunt veel van hen leren.”

“Op 5 mei vertel ik ook nog het verhaal van mijn oma, die op 16 mei 1951 aankwam met de boot aan de Javakade in Amsterdam. Bijna zeventig jaar geleden. Mijn oma noem ik een vrijheidsstrijder. Voor mij betekent vrijheid dat je jezelf kunt zijn, eigen keuzes kan maken en ruimte hebt om te dromen. En dat je zelf aan het roer staat van je eigen toekomst. We leven hier in Nederland nu in vrijheid. Tenminste, we zijn vrij, maar toch soms ook weer niet. Mijn oma had te maken met hokjesdenken en daardoor ongelijke kansen. Daar zette zij zich tegen in. Dit zijn nog steeds actuele onderwerpen. Ben je wel vrij als je met beperkingen wordt bekeken? Ik denk het niet.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden