Plus

Amsterdammers met migratieachtergrond hebben bitter weinig trek in prik

De bereidheid tot inenting met een coronavaccin is onder Amsterdammers met een migratieachtergrond fors lager dan onder stadgenoten zonder zo’n achtergrond. Met coronalessen op scholen, meertalige voorlichting en rolmodellen onderneemt de gemeente actie.

Het verschil in vaccinatiebereidheid gaat gepaard met een grotere kwetsbaarheid voor het virus.  Beeld ANP
Het verschil in vaccinatiebereidheid gaat gepaard met een grotere kwetsbaarheid voor het virus.Beeld ANP

Slechts 28 procent van de Amsterdammers met een Marokkaanse achtergrond wil zich laten inenten tegen het coronavirus. Onder Amsterdammers met een Nederlandse achtergrond is dat bijna 80 procent.

De geringere bereidheid geldt voor Marokkaanse Amsterdammers, maar ook voor Amsterdammers met een Surinaamse, Ghanese of Turkse achtergrond. Dat blijkt uit de eerste grootschalige Nederlandse studie naar corona en etniciteit van de Amsterdamse GGD, Amsterdam UMC en Pharos. De gegevens zijn representatief voor de rest van Nederland; in Den Haag en Rotterdam komt hetzelfde beeld naar voren.

Oorzaken voor het grote onderscheid in vaccinatiebereidheid zijn onder meer gebrekkige informatie door bijvoorbeeld een taalachterstand, groter wantrouwen ten opzichte van de overheid en twijfel of vaccinatie niet indruist tegen religieuze regels. Overigens is vaccinatie halal, en koosjer.

Sterfte hoger

Het verschil in vaccinatiebereidheid gaat gepaard met een grotere kwetsbaarheid voor het virus. Bij bevolkingsgroepen met een migratieachtergrond komen ernstig overgewicht, suikerziekte en hart- en vaataandoeningen vaker voor. Dat vergroot de kans op ernstige Covid.

Het sterftecijfer van Amsterdammers met een migratieachtergrond als gevolg van Covid ligt daarom bijna 1,5 keer hoger. In 2020 stierven in de regio Amsterdam-Amstelland 7508 mensen, 390 meer dan werd verwacht. Mensen met een migratieachtergrond zijn oververtegenwoordigd in de oversterfte.

Ook worden die bevolkingsgroepen relatief vaker met Covid opgenomen in het ziekenhuis. Verder is het percentage met een doorgemaakte infectie twee tot vier maal hoger. Dat heeft onder meer te maken met kleinere huisvesting, onbegrip van de coronamaatregelen en de grotere betekenis van religieuze bijeenkomsten, die een grote kans op besmetting geven. Dat bevolkingsgroepen met een migratieachtergrond harder worden geraakt door de pandemie past bij de al bestaande gezondheidsverschillen.

Coronacolleges

In Amsterdam komen extra voorlichtingsbijeenkomsten en meertalige spreekuren bij de GGD om de vaccinatiegraad gelijk te trekken. Daarnaast zal de Amsterdamse gezondheidsdienst ‘coronacolleges’ op middelbare scholen in kwetsbare wijken geven. Er komen bijeenkomsten in samenwerking met ‘buurtmoeders, moskeeën en kerken’, zo schrijft de Amsterdamse wethouder Simone Kukenheim (zorg). Verder wordt samenwerking gezocht met huisartsen en met ambassadeurs met een migratie-achtergrond, die zullen wijzen op de toegenomen bewegingsvrijheid na vaccinatie.

“Het verhogen van de vaccinatiegraad past in het Amsterdamse beleid om gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen op te heffen,” aldus Kukenheim. “Dat doen we bijvoorbeeld ook door overgewicht aan te pakken. Het is onwenselijk dat de ene groep aanmerkelijk gezonder is dan de andere.”

Ongeveer 40 procent van de Amsterdammers heeft als eerste, tweede of derde generatie een migratieachtergrond. Als de vaccinatiegraad niet omhooggaat, blijft de stad kwetsbaar voor virusuitbraken. “Vaccineren doe je niet alleen voor jezelf, maar ook voor je naasten en de rest van de samenleving,” aldus Kukenheim.

In de Verenigde Staten wordt geprobeerd om de vaccinatiegraad te vergroten met ‘lokkertjes’: een waardebon van 50 dollar, gratis toegang tot een honkbalwedstrijd of een biertje. “Dat is in Amsterdam of Nederland niet aan de orde, we proberen het met gerichte voorlichting,” zegt Kukenheim.

Karien Stronks, de onderzoeker van het Amsterdam UMC die de studie naar covid en etniciteit mede uitvoerde, ziet niets in vaccinatiebonussen. “In Nederland hanteren we het principe van geïnformeerde besluitvorming; een individu beslist op grond van wat hij of zij goed vindt voor zichzelf of anderen. Zo’n bonus maakt dat mensen zich laten vaccineren op verkeerde gronden.”

‘Je kunt vaccinatiebereidheid vergroten’
Huisartsen hebben vaker gehamerd op een betere communicatie naar groepen die zich minder laten testen en vaccineren. “Campagnes met bijvoorbeeld pictogrammen en bezoeken aan moskeeën juichen wij enorm toe. Het is goed dat hier nu eindelijk meer aandacht voor komt,” zegt Stella Zonneveld, vicevoorzitter Crisisteam Huisartsen en medisch directeur van Roha, waarbij 200 Amsterdamse huisartsen zijn aangesloten.

De huisartsen zien in de stad enorme verschillende opkomsten bij de vaccinaties, die variëren van veertig procent bij huisartsen in achterstandswijken tot tachtig procent in buurten met veel hoogopgeleide bewoners. “Toch moet je hier ook niet blind op varen. In Engeland waren de cijfers over vaccinatiebereidheid in het begin ook laag, maar dat zag je gaandeweg stijgen. Met gerichte campagnes en een duidelijk verhaal kan je de beeldvorming positief beïnvloeden. Die vaccinatiebereidheid is geen statisch gegeven.”

Malika Sevil

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden