Plus

Amsterdammers krijgen een ‘vergeet-me-knop’ om info te wissen

Amsterdammers kunnen binnenkort een ‘vergeet-me-knop’ indrukken waarmee hun digitale informatie bij gemeentediensten wordt gewist.

Touria Meliani Beeld ANP
Touria MelianiBeeld ANP

Wethouder Touria Meliani (digitale stad) werkt aan een regeling dat informatie die de overheid niet wettelijk hoeft vast te leggen, altijd door Amsterdammers verwijderd kan worden.

Dat staat in de Datastrategie die het college vandaag aan de gemeenteraad stuurt. Volgens het stadsbestuur is de huidige ‘data-economie’, waarbij overheden en bedrijven digitale informatie verzamelen en verwerken zonder daarover afdoende inzicht te geven, ‘onhoudbaar’.

“We moeten toe naar een data-economie die niet uitsluitend gedreven wordt door commerciële belangen,” aldus Meliani, “maar ook door andere waarden die we in Amsterdam belangrijk vinden: het waarborgen van digitale rechten, goed werkgeverschap, tegengaan van monopolies en bescherming van kwetsbare groepen. Amsterdammers moeten beter zelf kunnen bepalen wat er met data over hen gebeurt en wie daar toegang toe heeft.”

Verwijder-mijn-dataknop

Daartoe komt er een ‘verwijder-mijn-dataknop’ bij persoonlijke informatie van de gemeente. “Amsterdammers kunnen dan de gemeente verzoeken hun data te verwijderen als hier geen wettelijke verplichting of noodzaak tot verzameling voor is.”

Het college steekt de hand ook in eigen boezem. De gemeente moet volgens Meliani veel beter laten zien welke gegevens ze allemaal verzamelt en verwerkt. Zoals informatie over parkeren, straatvuil, kapotte lantaarnpalen of van veiligheidscamera’s in de openbare ruimte.

Vaak gebeurt dat  verzamelen, beheren en verwerken door bedrijven die de gemeente inhuurt, of wordt die informatie zelfs van ondernemers gekocht. In het vervolg moeten al die digitale toeleveranciers de digitale code van de stad ondertekenen. Daarin staat ook dat de in opdracht van de overheid verzamelde gegevens altijd eigendom zijn van de gemeente, niet van het bedrijf.

Die informatie zou zelfs openbaar  gedeeld moeten worden zodat inwoners, onderzoekers, studenten en creatieve bedrijven op basis van die data toepassingen kunnen verzinnen. De gemeente werkt al samen met UvA, VU en HVA en hun opleidingen die zich met dataverwerking en kunstmatige intelligentie bezighouden.

Google en TomTom

Bedrijven die via onder meer wifi, bluetooth, mobiele netwerken, camera’s of sensoren op straat digitale informatie verzamelen voor commerciële doeleinden, zoals bijvoorbeeld Google doet met Streetview-auto’s of TomTom met de navigatie, moeten dat in het vervolg melden in een register en ook verantwoorden wat ze met die gegevens doen.

Daarnaast wil het college dat bedrijven die digitale informatie in de stad verzamelen, bereid zijn om gegevens te delen. Meliani: “Dat betekent niet dat bedrijven direct al hun databases open moeten zetten. Maar wel dat wij als bestuur op zoek gaan naar alternatieven als ze dat niet doen.”

“Vanuit onze taken als lokale overheid hebben we daar niet altijd iets over te zeggen. Als gemeente kunnen we niet zomaar afdwingen dat bedrijven Amsterdammers zeggenschap geven over hun data. We onderzoeken met onder meer het Instituut voor Informatierecht welke mogelijkheden er wettelijk en beleidsmatig zijn om dit te doen.” Het college wil daarnaast dat het rijk en de Europese Commissie regels opstellen.

Zo min mogelijk camera’s op straat

De hoeveelheid sensoren en camera’s op straat moet volgens het stadsbestuur zoveel mogelijk worden beperkt, is het uitgangspunt, zodat Amsterdammers zich niet voortdurend bespied voelen. Dat staat haaks op de trend dat er juist steeds meer taken in de stad worden overgelaten aan de techniek.

Amsterdam zette vorig jaar al een ‘algoritmeregister’ op waarin alle gemeentediensten worden opgenomen die kunstmatige intelligentie gebruiken bij het verwerken van data. Dat vergemakkelijkt en vereenvoudigt gemeentetaken aanzienlijk, maar brengt ook risico’s met zich mee op het gebied van geprogrammeerde vooroordelen - bedoeld of onbedoeld. Zo erkent Meliani dat in de data van de gemeente sommige groepen Amsterdammers ondervertegenwoordigd zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden