PlusNieuws

Amsterdam weert per direct toeristenwinkels en horeca via bestemmingsplan

Via een verrassende planologische ingreep heeft de gemeente met onmiddellijke ingang de toeristische of horecabestemming geschrapt van 165 panden in de Amsterdamse binnenstad. Hiermee gaat er een streep door tal van potentiële massagesalons, bordelen, souvenirshops en restaurants.

Ruben Koops en David Hielkema
null Beeld anp
Beeld anp

Dat staat in een voorbereidingsbesluit dat vrijdag is gepubliceerd in de Staatscourant en per direct in werking treedt. Hierin kondigt Amsterdam een bestemmingsplanwijziging aan voor 165 panden in postcodegebied 1012 en omliggende straten.

De gemeente neemt deze stap nu omdat de stad midden in een traject zit om de bestemmingsplannen aan te passen naar de nationale Omgevingswet, die halverwege 2022 in werking treedt. Voorheen hadden de Amsterdamse stadsdelen verschillende bestemmingen met andere betekenissen. Die worden momenteel geharmoniseerd. Wethouder Victor Everhardt (Economische Zaken) maakt van de gelegenheid gebruik om ongewenste bestemmingen te schrappen.

Daarmee beperkt de gemeente de verhuurmogelijkheden van panden die momenteel leeg staan, of die nu nog een dubbele bestemming hebben. Denk aan een hotelgebouw dat ook bestemd is als massagesalon, of een kledingwinkel waar ook een souvenirshop in gevestigd mag worden. De maatregel betekent dus niet dat 165 toeristische bedrijven in één keer klap gesloten worden.

Geen souvenirwinkel

Een goed voorbeeld is het Sexmuseum op Damrak 18. Buiten de lockdown is dit pand in gebruik als attractie, maar vanwege de dubbele bestemming (tevens seksinrichting) mag de eigenaar het ook verhuren aan een ondernemer die hier een sekstheater of pornocabine wil beginnen. Deze alternatieve bestemming, die het Sexmuseum niet gebruikt, schrapt de gemeente. Of neem de schoenmaker op de Sint Antoniesbreestraat 9 nabij de Nieuwmarkt. Zou deze vakman ter ziele gaan, dan mag hier vanaf vrijdag geen souvenirwinkel in komen, terwijl die bestemming wel ook op het pand zat.

Ook gebouwen die nu toevallig leeg staan krijgen te maken met het voorbereidingsbesluit. Zoals Spui 28, waar voorheen een Coffee Company en daarvoor broodjeszaak Broodje van Kootje was gevestigd. Online staat het pand te huur, maar door de ingreep van vrijdag mag zich daar in principe geen horeca meer vestigen.

Ook het pand in de Reguliersdwarsstraat waar lunchroom Down Town zat, decennia geleden de eerste openlijke gay spot maar inmiddels ter ziele, verliest zijn horeca-bestemming. Een derde voorbeeld is het pand in de Haarlemmerstraat waar lang De Groene Lanteerne was gevestigd, het smalste restaurant van de stad.

Eerder deze week heeft de Amsterdamse gemeenteraad in het geheim ingestemd met het voorbereidingsbesluit. Volgens wethouder Everhardt is het een extra poging om de balans in de binnenstad te verbeteren ten gunste van bewoners en ten koste van toeristen. “We dagen vastgoedondernemers hiermee uit om creatiever te worden en niet in de binnenstad alles op de bezoekers in te richten,” zegt Everhardt. “Amsterdam is in de eerste plaats een stad om in te wonen en pas in de tweede instantie om te bezoeken.”

Monocultuur

Sinds 2017 verbiedt de gemeente reeds de vestiging van nieuwe souvenirwinkels, massagesalons, Nutellawinkels, smartshops, horeca en andere toeristenwinkels in een specifiek gebied in de binnenstad. Dat was nodig omdat steeds meer winkels zich hoofdzakelijk op bezoekers gingen richten. De daardoor ontstane ‘monocultuur’ maakte de binnenstad op sommige plekken onleefbaar. Maar de ingreep had geen effect op panden die al in gebruik waren als restaurant of souvenirwinkel.

Everhardt vertrouwt erop dat de maatregel juridisch houdbaar is. Eerder stelde de Raad van State hem in het gelijk toen toeristische bedrijven protest hadden aangetekend tegen de stop op toeristische winkels in het centrum. “Planschade kun je nooit uitsluiten, maar als een pand niet gebruikt wordt voor de bestemming die erop rust kan die er wettelijk gezien vanaf gehaald worden.” Ook bezweert hij dat er geen rechtsongelijkheid ontstaat met vastgoedbezitters van wie het pand met een vergelijkbare bestemming toevallig een paar weken later leeg komt te staan.

Voor vastgoedeigenaren die hun horecabestemming kwijt zijn, is er altijd nog een uitweg mogelijk. Als het nieuwe restaurant of café in kwestie de buurt een ‘blijvende kwaliteitsimpuls’ geeft, kan het stadsbestuur een uitzondering verlenen.

null Beeld Laura van der Bijl
Beeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden