PlusAchtergrond

Amsterdam UMC: Welzijn bewoners verpleeghuis niet minder door lockdown

De intelligente lockdown eerder dit jaar heeft geen significante negatieve gevolgen gehad op stemming, cognitie en functioneren van bewoners van verpleeghuizen. Dat blijkt uit onderzoek van Amsterdam UMC.

De opluchting was groot toen bezoek aan het verpleeghuis weer was toegestaan.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De onderzoekers keken naar de gezondheid en het medicatiegebruik van bewoners van ruim dertig verpleeghuizen door het hele land tijdens de coronasluiting. Deze gegevens vergeleken zij met de gegevens van een vergelijkbare groep bewoners een jaar eerder. Wat bleek: bewoners ervoeren niet meer depressieve gevoelens of angst. Het aantal conflicten en het aantal voorgeschreven rustgevende medicatie is zelfs lager dan voordien. En bewoners hadden meer contact met naasten via de telefoon en digitale media. 

Een opvallende uitkomst, na vele verhalen van ouderen die eenzaam zouden verpieteren in verpleeghuizen. “Dit hadden we niet verwacht,” zegt Milou Angevaare, arts-onderzoeker ouderengeneeskunde. “Vanuit een onderbuikgevoel en door berichtgeving in de media verwacht je misschien negatieve gevolgen van de lockdown voor het welzijn van verpleeghuisbewoners.” 

Belangrijk om te vermelden is dat het gaat om het gemiddelde welzijn van twee verschillende, weliswaar vergelijkbare, groepen die een jaar na elkaar zijn onderzocht. Een gemiddelde dus, dat niets afdoet aan het leed van sommige individuele gevallen. “Maar over de hele linie merken we geen negatieve effecten.”

Rust

Een rotsvaste verklaring voor de resultaten is moeilijk, zegt Angevaare. Mede-onderzoeker Hein van Hout stelt dat de rust die zorgmedewerkers ervoeren een mogelijke verklaring kan zijn: “Er waren minder personeelswisselingen en zij hoefden hun aandacht minder te verdelen tussen familie en bewoners. Mogelijk verklaart dit waarom er minder conflicten werden geobserveerd.”

Dat beeld herkennen ze bij zorgorganisaties: “Wij zien dit als een compliment aan de zorgmedewerkers,” zegt Mireille de Wee, voorzitter van de kerngroep Wonen & Zorg van Actiz, de branchevereniging van zorgorganisaties. “Zorgmedewerkers hadden alle tijd en aandacht voor de bewoners. Hun opleidingen en overige activiteiten lagen stil, de administratie was minimaal en ze hoefden bezoekers niet wegwijs te maken in het gebouw.” 

Bij Actiz zeggen ze te horen dat er minder conflicten waren. “Kijk naar mensen met dementie. Die kunnen maar kort de aandacht ergens bijhouden. Tijdens de lockdown hadden zij maar weinig prikkels en behoefden ze minder medicatie. Ook was er geen verdriet als bijvoorbeeld een partner weg moest en zij niet mee mochten. Hier kunnen we in de ouderenzorg wel lessen uit trekken: zeg tegen familie bijvoorbeeld dat ze twee keer per week kort langskomen, in plaats van meteen twee uur. Want fysiek contact blijft heel belangrijk.” 

Meer contact

Een andere uitkomst is dat verpleeghuisbewoners tijdens de lockdown juist meer contact hebben met naasten via (beeld)bellen en e-mailen. Ook in een vergelijkbare Canadese studie werden geen negatieve gevolgen gevonden op het welzijn van verpleeghuisbewoners. Onderzoeker Van Hout: “Een mogelijke verklaring is dat andere vormen van contact het bezoekverbod compenseerden.” Hij doelt daarmee op de mogelijkheid om digitaal contact te houden.

“Aan dat beeldbellen houden we vast. De versnelde implementatie van de technologie is een grote meerwaarde. Maar dat moet bestaan naast het fysieke bezoek. Ook zagen we meer inzage in elektronische dossiers door familieleden, ook dat is een positieve ontwikkeling,” zegt De Wee, tevens bestuurder van verschillende verpleeghuizen.

Impact

Desalniettemin stelt onderzoeker Angevaare: “Ondanks dit positieve beeld willen we de impact van corona in verpleeghuizen niet bagatelliseren. De resultaten van deze studie sluiten niet uit dat er voor een deel van de bewoners en voor hun naasten wel negatieve gevolgen zijn geweest. Ook het grote aantal besmettingen en hoge sterftepercentage in verpleeghuizen zijn zeer zorgwekkend.” 

De Wee van Actiz: “De lockdown heeft een grote impact gehad op de bewoners, maar vooral ook op naasten en familie. Mantelzorgers, bijvoorbeeld, ervaren zelf ook last van eenzaamheid: voor hen was bezoek aan het verpleeghuis soms een daginvulling. En juist de combinatie van verpleegkundigen, vrijwilligers en mantelzorgers is van groot belang, mede ook door de krapte op de arbeidsmarkt. Een landelijk bezoekverbod willen we niet meer.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden