Plus

Amsterdam stopt met opvang grote groep ongedocumenteerden

Amsterdam stopt voor een groot deel met de opvang van de ongedocumenteerde asielzoekers, de zogenoemde Dublinclaimanten. Onderzoek toont aan dat opvang bieden weinig zin heeft. ‘Wij in de steden dragen consequenties van falend Europees beleid,’ zegt wethouder Rutger Groot Wassink.

Krakersgroep We Are Here was eerder neergestreken in Amstelveen.Beeld ANP

Opvang voor alle ongedocumenteerde asielzoekers, dat was de duidelijke boodschap van de coalitie in 2018. Oók voor de zogenoemde Dublinclaimanten: vreemdelingen die zich in een ander EU-land hebben geregistreerd, maar de procedure daar niet hebben afgemaakt. Deze groep kan achttien maanden later in een tweede land opnieuw asiel aanvragen, omdat de asielaanvraag in het eerste land dan is vervallen.

Over wat te doen met ongedocumenteerde asielzoekers in Nederland wordt al jaren landelijk gediscussieerd. In 2018 werd als uitvloeisel hiervan de pilot Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen (LVV) opgezet onder vijf gemeenten. Ongedocumenteerden krijgen anderhalf jaar lang 24 uur per dag onderdak. In die tijd kunnen ze onder professionele begeleiding werken aan een volgende stap in hun leven: vrijwillig terugkeren naar het land van herkomst of een nieuwe asielaanvraag indienen.

157 Dublinclaimanten

In tegenstelling tot de andere steden stond Amsterdam erop onderdak en toekomstperspectief te realiseren voor de Dublinclaimanten. Verantwoordelijk wethouder Rutger Groot Wassink (GroenLinks): “In Amsterdam leven veel Dublinclaimanten, waardoor hier een vraagstuk voor ons lag. We wisten uit landelijke rapporten dat het moeilijk zou worden, dus was het idee: laten wij kijken of we betere resultaten kunnen bereiken.”

Dat is onvoldoende gelukt, is ook zijn conclusie na twee jaar. Van de 157 Dublinclaimanten die deelnamen aan de LVV is tot dusver niemand teruggekeerd naar het land van herkomst. Ook is er maar één persoon teruggekeerd naar het EU-land van registratie. Het overgrote deel van hen zat simpelweg de tijd uit totdat ze hier asiel konden aanvragen, blijkt uit het rapport van het Verwey-Jonker Instituut.

Dublinclaimanten, zo blijkt uit het verdere onderzoek, zijn vaak vaak jonge mannen (de gemiddelde leeftijd is 25 jaar), 64 procent leeft in een slechte gezondheid en één op de vier is slachtoffer van arbeidsuitbuiting geweest. Het zijn mensen die nog weinig vertrouwen hebben in de Europese asielprocedure. In het bijzonder willen ze niet terug naar Italië, waar de meesten hun eerste asielaanvraag hebben gedaan. Velen hebben bij aankomst in Nederland dan ook al besloten de achttien maanden af te wachten totdat ze hier een nieuwe asielaanvraag kunnen doen.

“Wij in de steden dragen consequenties van een falend Europees beleid,” zegt Groot Wassink. “Het is evident dat de Dublinverordening niet functioneert zoals die moet functioneren. Het is ook niet zo dat het rijk opeens wel de mogelijkheden heeft om deze mensen te helpen. We hebben geprobeerd om een doorbraak te forceren, maar dat is gewoon niet gelukt.”

Samenwerking

Het Verwey-Jonker Instituut concludeert dat dit ook komt door gebrek aan samenwerking tussen de verschillende betrokken organisaties, waaronder gemeente Amsterdam, vluchtelingenorganisaties, de GGD, Dienst Terugkeer & Vertrek en zorginstantie HVO-Querido. Groot Wassink: “De ene organisatie vindt dat deze mensen hoe dan ook recht op asiel hebben, de ander wil dat ze meteen terugkeren naar hun land van herkomst. Het is weerbarstig en in de praktijk moeilijk te verenigen.”

De stad blijft overigens nog wel opvang verzorgen voor 500 ongedocumenteerde asielzoekers. Dit zal nu alleen zijn voor mensen die vaak al jaren in Nederland wonen en van wie de asielaanvraag diverse keren is afgewezen. Voor 70 Dublinclaimanten eindigt de opvang per 1 april 2021, al zal een deel dan weer doorgestroomd zijn in een asielprocedure. De meeste kwetsbare Dublinclaimanten met medische of psychische problemen, komen nog wel in aanmerking voor steun van de gemeente.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden