PlusAchtergrond

Amsterdam slechte fietsstad? Dat is een valse vergelijking

Beeld ANP

Amsterdam is een van de slechtste fietssteden van Nederland, zou blijken uit een verkiezing van de Fietsersbond. Een kwalificatie waar wel iets op valt af te dingen.

Zo onhandig: in Amsterdam staan de huizen in de weg. Wil je vanaf een centraal punt in de stad per fiets naar een bestemming hemelsbreed precies één kilometer verder, dan moet je daar in Amsterdam dus véél meer meters voor fietsen dan in, zeg, Veenendaal. Of Schiermonnikoog of Scherpenzeel.

Een valse vergelijking? Nogal ja. Maar dat is precies wat de Fietsersbond heeft gedaan in haar verkiezing Fietsstad van het jaar. Veenendaal werd tot winnaar gekroond. Op de voet gevolgd door Enschede, Scherpenzeel, Schiermonnikoog en Winterswijk. Amsterdam komt niet voor in de top-100. Utrecht, Den Haag en Rotterdam ook niet.

‘Omrijdfactor’

Amsterdam scoort met name slecht op de ‘omrijdfactor’: die extra meters die fietsers moeten afleggen tussen twee punten. Maar dat je in een historische stad nauwelijks rechte einden kan wegtrappen, is natuurlijk logisch voor wat betreft de binnenstad van Amsterdam: de grachtengordel is opgebouwd uit ringen die maken dat er nauwelijks routes zijn waarbij je het stadshart recht doorkruist.

Het is een herkenbaar probleem voor ook de geroutineerde Amsterdamse fietser. Wie bijvoorbeeld van de Indische Buurt naar Station Lelylaan moet, zal onherroepelijk regelmatig ver van de efficiënte rechte lijn tussen start en finish verwijderd zijn. Kleine straatjes pakken verlaagt weliswaar de afstand, maar lekker doorfietsen is er dan zeker niet meer bij.

Veel valt er niet aan te doen: het stratenpatroon is een gegeven, Amsterdam zal geen huizen slopen of grachten dempen om ruimte te maken voor routes met een lagere omrijdfactor. Een woordvoerder van de gemeente wijst de overvloed van obstakels aan die specifiek zijn voor Amsterdam. “We hebben met het IJ en de Amstel veel water. Maar de binnenstad telt ook veel smalle stegen, relatief veel spoor en een snelweg midden in de stad.”

Veiligheid

Een ander onderdeel van de verkiezingen is het gevoel van veiligheid dat Amsterdamse fietsers ervaren. Ook in dat opzicht komt Amsterdam er niet best van af: met name ouderen en kinderen, kwetsbare groepen, geven de stad lage cijfers. En dat is is iets waarvan de gemeente zich vooral wel iets zou moeten aantrekken, want daaraan kan iets worden gedaan.

De klachten van fietsers worden ingegeven door de enorme druk op het Amsterdamse fietsnetwerk: de stad telt meer fietsen dan inwoners en fietspaden zijn zo ongeveer structureel veel te smal om comfortabel rijden te faciliteren. Volgens de gemeente is de drukte er debet aan dat mensen fietsen in Amsterdam als stressvoller ervaren dan in andere steden.

De oplossing zit ‘m in het bieden van meer ruimte aan fietsers. Ingewikkeld is dat ook het aantal voetgangers (door de groei van het toerisme) sterk in de lift zit. Meer fietsers, meer voetgangers dus. Als straten niet breder kunnen, en dat kunnen ze niet, zal gekeken moeten worden naar de plek van de auto. De stad maakt al een begin met de autoluwe ambities en parkeerplaatsen zullen langzaam maar zeker verdwijnen. Een beetje meer haast zou fijn zijn.

Amsterdam mag nationaal beroerd scoren als fietsstad, wereldwijd wordt de stad hoog gewaardeerd. In de index van het Deense adviesbureau Copenhagenize staat alleen Kopenhagen nog boven Amsterdam. Daarna volgen Utrecht, Antwerpen, Straatsburg, Bordeaux en Oslo. Amsterdam is ook ‘mentor’ voor steden als Bordeaux, Dublin, Brugge, Rome en Turijn, die ook echte fietssteden willen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden