PlusAchtergrond

Amsterdam Museum laat kunstenaars hun perspectief op de stad geven

Refresh Amsterdam is een tentoonstelling waarvoor 25 kunstenaars aan de slag gingen met het thema ‘Sense of place’. Om hun blik te werpen op de stad gingen zij tot ver over de landsgrenzen.

Het Amsterdam Museum gaat vijf werken uit de expositie aankopen. Beeld Amsterdam Museum
Het Amsterdam Museum gaat vijf werken uit de expositie aankopen.Beeld Amsterdam Museum

De ster op de voorklep van de zandkleurige Mercedes leidde als het ware de weg. Fotograaf Judith Quax ging met haar 4-jarige zoon Noah naar Senegal, het land waar Noah’s vader vandaan komt. In een bijna veertig jaar oude, onverwoestbare Mercedes reden ze van Amsterdam via Frankrijk en Spanje dwars door de Sahara naar Dakar in Senegal. Op zeven schermen in het Amsterdam Museum zien we hoe Noah ontdekt dat hij meer is dan een Amsterdammer. Op een markt ziet hij typemachines en als zijn moeder uitlegt waar die voor zijn, wil hij een brief schrijven aan zijn vader in New York, die daar als ongedocumenteerde migrant leeft. Tijdens de reis ontmoet Noah zijn Senegalese familie­leden, danst in zee, droomt weg in de auto en speelt in de woestijn.

De installatie Voyage à Dakar in het Amsterdam Museum is onderdeel van Refresh Amsterdam, de eerste editie van een tweejaarlijkse tentoonstelling. Voor deze editie laten 25 hedendaagse makers perspectieven op de stad zien, maar dat perspectief moeten we vooral figuurlijk nemen. Het thema van de tentoonstelling is ‘Sense of place’ en de blik van veel kunstenaars in de tentoonstelling is nadrukkelijk gericht op plekken hier ver vandaan. Samensteller Imara Limon maakte de tentoonstelling vanuit de gedachte dat stadscultuur wordt bepaald door mensen met verschillende achtergronden, netwerken en tradities. Het Amsterdam Museum gaat vijf kunstwerken uit Refresh Amsterdam aankopen.

Migratiegeschiedenis

Het is een gevarieerde tentoonstelling geworden waarin niet alleen de usual suspects van de hedendaagse kunst in de stad een podium krijgen. Zo kwamen deelnemers van drie textiel­ateliers in Amsterdam Nieuw-West samen om prints te maken op restjes stoffen uit de ateliers. Door objecten als scharen, kammen, lepels en andere gebruiksvoorwerpen op lichtgevoelige textielverf te leggen, ontstaan fotogrammen die samen een groot gordijn vormen.

Het thema van de tentoonstelling komt in sommige werken nogal letterlijk naar voren. Tja Ling Hu maakte een mooie reeks potloodtekeningen waarin de migratiegeschiedenis van haar Chinese familie is verbeeld, van vier generaties terug tot haar ouders in hun Chinese restaurant.

Yunjoo Kwak toont een kaart met het havengebied van Soerabaja, gepubliceerd in 1920, met namen als Amsterdam-kade en Holland pier. Niet bijster verrassend.

‘Verborgen’ plekken

Suat Öğüt maakte houten modellen van gebouwen in Amsterdam die normaal niet te zien zijn, zoals scholen op binnenterreinen die niet direct aan de openbare weg liggen. Hij verbindt deze ‘verborgen’ plekken met processen van verstedelijking, segregatie en gentrificatie, maar hoe dat allemaal samenhangt wordt in de installatie niet helemaal duidelijk. De kunstenaar zou zijn thema het liefst bespreken tijdens het eten van het Turkse gerecht menemen en daarvoor staan er ook tafels op vloerkleden klaar. Maar vanwege corona kan de bezoeker slechts een recept van het gerecht meenemen.

Ook Tirzo Martha maakte een werk waarin de coronapandemie een grote rol speelt, maar hier is het thema meer beeldend opgelost. Martha zat tijdens de lockdown in Curaçao en door middel van videogesprekken vroeg hij mensen naar hun ervaringen tijdens de pandemie. Hij maakte uiteindelijk een sculptuur waarin diverse objecten in het luchtledige hangen. Hobbelpaarden en houten objecten zitten verstrikt in een onstabiele stellage met schragen en purschuim waar je niet omheen kunt lopen, als metafoor voor een tijd waarin niemand weet waar we aan toe zijn.

Activisten

Soms ligt de nadruk sterker op Amsterdam. Raquel van Haver maakte een groepsportret van mensen die de afgelopen twintig jaar strijden tegen institutioneel racisme. Ze nam het historische groepsportret losjes als model en verbeeldde hedendaagse activisten, kunstenaars, schrijvers en hiphoppers zoals ze vroeger op regentenportretten voorkwamen.

Antonis Pittas nam een aantal historische bouwfragmenten van Amsterdamse monumenten als uitgangspunt voor zijn werken. Hij kreeg de beschikking over een marmeren brokstuk uit de zeventiende of achttiende eeuw waar een tekst in gebeiteld is ­­– iets met ‘regeerende burgermeesteren’ – maar waarover verder weinig bekend is. Een ander fragment bleek wel te traceren en is afkomstig van het oude pand van Arti et Amicitiae aan het Rokin. Hij voorzag de fragmenten van activistische citaten in grafiet en marmergruis, waardoor er als het ware een nieuwe werkelijkheid over het verleden werd gelegd. Je zou het een soort bekladding of graffiti kunnen noemen, maar de ingrepen zijn tegelijk heel fragiel en gemakkelijk te verwijderen.

Refresh Amsterdam, Amsterdam Museum, t/m 25/7

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden