Amsterdam komt met duurzame plannen voor circulaire economie

De gemeente wil toch weer meer groenafval ophalen, zelfs al is de gft-bak bijna overal in de stad mislukt. In 2030 kan driekwart van de huishoudens zijn keuken- en tuinafval scheiden.

Maakt de groene bak zijn rentree?Beeld ANP XTRA

Dat schrijft wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) in de strategie Amsterdam Circulair. Daarin komt het stadsbestuur met een lange lijst plannen om zuiniger om te springen met grondstoffen. Net als het kabinet wil Amsterdam tot 2030 het gebruik van nieuwe grondstoffen halveren om in 2050 te komen tot een circulaire economie, waarin alle materialen worden hergebruikt zodat er geen afval meer bestaat.

Doel is bijvoorbeeld om voedselverspilling te voorkomen. Nu wordt per Nederlander gemiddeld 41 kilo eetbaar voedsel per jaar weggegooid. Tot 2030 wil Van Doorninck dit halveren, zowel in restaurants als bij Amsterdammers thuis.

‘Materialenpaspoort’

Door hogere eisen te stellen aan de bouw is het de bedoeling dat meer hergebruikte bouwmaterialen worden toegepast. In een ‘materialenpaspoort’ wordt precies vastgelegd uit welke onderdelen een gebouw bestaat, zodat de grondstoffen weer bruikbaar zijn als het gerenoveerd of gesloopt moet worden.

Het moet gewoner worden om gereedschappen en kleding uit te wisselen via leenplatforms of kledingbibliotheken. Ook moeten er meer reparatiediensten komen, zodat minder spullen voor oud vuil worden afgedankt. Ook het klimaat is daarmee gediend. Geschat wordt dat 63 procent van de Amsterdamse CO2-uitstoot voortkomt uit de producten en materialen die in de stad worden geconsumeerd.

‘Donuteconomie’

De strategie is ontwikkeld onder begeleiding van de bekende Britse ‘donuteconoom’ Kate Raworth. Onderdeel is ook een lobby in de richting van de rijksoverheid. Als die de belasting op arbeid verlaagt in ruil voor hogere btw op energie en grondstoffen, loont het pas echt om spullen te repareren, zegt Van Doorninck.

De strategie is geen pasklaar stappenplan. Het is nog lang niet overal duidelijk hoe dit soort verstrekkende ambities moeten worden verwezenlijkt. Wel beginnen de komende jaren al een hoop concrete projecten waaruit de stad hoopt te leren wat haalbaar is.

Zo gaat de gemeente verder experimenteren met het apart inzamelen van latexverfresten en luiers, ideeën die eerder werden ontwikkeld met het in financiële problemen gekomen afvalbedrijf AEB. Verder wil de gemeente voor de inzameling van grofvuil naar recyclepunten waar ook kringloopwinkels, repaircafé’s en tweedehands-bouwmarkten een plek krijgen. De kringloopwinkel wordt gestimuleerd om ook te beginnen met reparatie, opknappen en delen van spullen.

Groene bak weer terug

De gemeente wil zelf het goede voorbeeld geven door de eigen inkoop sterk te verminderen en door vanaf 2030 alleen nog circulair in te kopen. Tegen die tijd moet het dus ook heel gewoon zijn om keuken- en tuinafval te scheiden.

Amsterdam is daarin nu een negatieve uitzondering. In kleinere gemeenten is de groene bak al heel gebruikelijk. In de stad is het in de meeste buurten weer afgeschaft nadat het rond de eeuwwisseling bijna overal op een mislukking was uitgedraaid. Bijna alle stadsdelen kwamen tot de conclusie dat zo’n berucht stinkende groencontainer voor Amsterdam geen optie is omdat de meeste mensen hier krap behuisd zijn en geen tuin hebben. Maar de laatste jaren kwam de stad zelfs bij hoogbouw met gft-containers voor de buurt na geslaagde proeven op IJburg en Java-eiland.

Per buurt wil Van Doorninck met de bewoners samen bekijken wat daar de beste manier is om keuken- en tuinafval op te halen - door minicontainers, bakken op straat voor de hele buurt of misschien zelfs vermalers in het gootsteenputje. In 73 procent van de huishoudens moet in 2030 de mogelijkheid bestaan om het groenafval apart te houden, in elk geval voor alle Amsterdammers die een geschikte buitenruimte hebben.

Voor 2023 komt Amsterdam met ‘een offensief’ voor de verwerking van dit soort organische reststromen. Moet ook wel, want de Europese Unie schrijft voor dat alle lidstaten vanaf dat jaar hun keuken- en tuinafval gescheiden moeten inzamelen.

In de tussentijd wil Van Doorninck ruim baan blijven geven aan initiatieven in buurten om groenafval op kleine schaal te verwerken tot compost of energie. Zo telt de stad inmiddels 75 wormenhotels en 29 broodbakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden