Plus

Amsterdam heeft recht op extra geld voor jeugdzorg: ‘Dit bevestigt ons gelijk’

Het kabinet moet waarschijnlijk miljarden euro’s betalen aan gemeenten wegens tekorten in de jeugdzorg. Wethouder Victor Everhardt (Financiën): ‘Het bevestigt nog een keer het gelijk van de gemeenten.’

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Samen komen wethouders Victor Everhardt (Financiën) en Simone Kukenheim (Jeugdzorg) op voor de Amsterdamse jeugd. En dan specifiek de jongeren die te maken hebben met huiselijk geweld, psychische of opvoedproblemen. De verantwoordelijke wethouders zagen de wachtlijsten binnen de jeugdzorg de afgelopen jaren oplopen en de financiële lasten toenemen.

Door corona en de lockdowns bleek nog maar eens hoe fragiel de jeugdzorg in elkaar zit: het aantal jongeren met psychische problemen is het afgelopen jaar opgelopen met vijftig procent. De rapporten liegen er ook niet om: al sinds 2015 wordt het kabinet gewaarschuwd voor de crisis in de jeugdzorg. En volgens het meest recente onderzoek, in opdracht van de betrokken ministeries en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), hebben gemeenten samen jaarlijks een tekort van 1,6 tot 1,8 miljard euro op hun uitgaven voor jeugdzorg. Kabinet en gemeenten onderhandelden om tot een vergelijk te komen, zonder succes, waarna VNG een arbitrageprocedure begon.

Wethouder Victor Everhardt (Financiën) Beeld Lin Woldendorp
Wethouder Victor Everhardt (Financiën)Beeld Lin Woldendorp

Een unieke stap – nog nooit is een geschil tussen het rijk en lokale overheden beslecht middels een arbitragezaak. De arbitragecommissie besloot deze week, blijkt uit gelekte stukken, dat het rijk de gemeenten voor miljarden euro’s moet compenseren. Staatssecretaris Paul Blokhuis (CU) zei gisteren dat hij de uitkomst van de zaak als een ‘zwaarwegend advies’ beschouwt.

Gelijk bevestigd

Tot onvrede van de Amsterdamse wethouder Everhardt. “De uitkomst is semi-bindend, geen advies dat de start betekent van nieuwe onderhandelingen, of een advies dat de staatssecretaris naast zich neer kan leggen. Het bevestigt nog een keer het gelijk van de gemeenten over het grote tekort in de jeugdzorg.”

In 2015 kreeg Nederland een nieuwe Jeugdwet. Het idee erachter was dat gemeenten dichtbij de bewoners staan en daardoor ook sneller dan het rijk kunnen ingrijpen en helpen. De zorg zou zo efficiënter en goedkoper zijn, zodat er tegelijk met de invoering van de nieuwe wet bezuinigd kon worden. Kukenheim: “We hebben in 2015 een volledige valse start gemaakt.” Everhardt: “In Denemarken is dit systeem ook ingevoerd. Maar de regering heeft daar eerst jarenlang geïnvesteerd, zodat gemeenten het beleid goed kunnen uitvoeren. Op den duur krijg je dan wellicht een financiële verschuiving van achter naar voor.”

Wethouder Simone Kukenheim (Jeugdzorg) Beeld Eva Plevier
Wethouder Simone Kukenheim (Jeugdzorg)Beeld Eva Plevier

Als een gemeente in een vroeg stadium kan voorkomen dat een jongere met suïcidale gedachten kampt, wordt de zorg op den duur bijvoorbeeld goedkoper. Sinds 2015 werkt op alle Amsterdamse scholen voor voortgezet onderwijs een ouder- en kindadviseur, als vooruitgeschoven post van Ouder- en Kindteams in de wijken, die samenwerken met jeugdgezondheidszorg en zo ervoor zorgen dat elk Amsterdams kind toegang krijgt tot zorg. De keerzijde is dat er ook meer kinderen dan ooit in beeld zijn, waardoor er ook meer zorg nodig is.

Versnipperd landschap

Kritiek op het tekort aan geld is terecht, blijkt nu uit de arbitrage. Maar gemeenten kunnen ook verbetering aanbrengen in de jeugdzorg, bleek al uit het onderzoek. Ze moeten kijken of ze wel de juiste jongeren bereiken met hun beleid. Ook nemen de behandelingskosten per kind toe, deels doordat gemeenten zorg tegen hogere tarieven moeten inkopen dan het rijk eerder kon bedingen.

Kukenheim: “In de zorg is er nu een versnipperd landschap. Hoogspecialistische zorg, zoals anorexia of psychiatrische problematiek, moet voor alle kinderen beschikbaar zijn en niet afhangen van de contracten die gemeenten hebben met aanbieders. Je wilt dat gemeenten beter gaan samenwerken. En dan heeft Amsterdam hier nog relatief weinig last van.”

De jeugdzorg weer overlaten aan het rijk ziet Everhardt niet als oplossing. “De inhoudelijke gedachte achter de wet is hartstikke goed, maar geef ons als gemeenten dan ook de controle. Erken dat de financiën bijdragen om dit goed te kunnen uitvoeren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden