Amsterdam Bewaar

Amsterdam heeft 1600 extra woningen nodig voor statushouders

De Schipluidenlaan in Nieuw-West is een van de opvanglocaties voor vluchtelingen in Amsterdam
De Schipluidenlaan in Nieuw-West is een van de opvanglocaties voor vluchtelingen in Amsterdam © Rink Hof

Een heidens karwei voor Amsterdam: de stad moet dit jaar 2400 erkende vluchtelingen huisvesten, 2,5 keer zo veel als in 2015. 

1600 woningen

Ongeveer 45 procent van de statushouders vormt een gezin. De stad heeft in 2016 1600 woningen nodig voor de 2400 erkende vluchtelingen. Corporaties stellen 30 procent van de vrijkomende sociale huurwoningen beschikbaar aan kwetsbare groepen, waaronder daklozen en statushouders. Dit moet 950 huizen opleveren.

Daarnaast is de stad begonnen met woningdelen; erkende vluchtelingen die in koppels een huis betrekken. Ivens verwacht honderd koppels te huisvesten.

Statushouders die gaan studeren, kunnen terecht in studentencomplexen. Vorige week is de aanleg begonnen van een complex in Riekerhaven, dat ruimte biedt aan 550 jongeren, van wie de helft vluchteling is. Amsterdam overlegt met vastgoedbedrijven of leegstaande kantoren kunnen worden getransformeerd tot woningen.

De rapportcijfers die Amsterdam kan overleggen, zijn niet best. De laatste drie jaar lukte het de stad 'slechts' enkele honderden erkende vluchtelingen te huisvesten, veel te weinig. Hoe moet dat nu het om duizenden 'statushouders' gaat, zoals de gemeente donderdag bekendmaakt?

'Een enorme uitdaging', zegt wethouder Laurens Ivens (Wonen) dan ook. De vluchtelingenstroom die vorig jaar richting Europa kwam, zal in 2016 doorsijpelen naar de Amsterdamse woningmarkt. Asielzoekers zitten nog in de noodopvang of het asielzoekerscentrum en de eerste lichtingen zullen dit jaar verblijfsvergunningen krijgen en dus recht op een woning.
Het rijk heeft de hoofdstad opdracht gegeven 2000 statushouders onderdak te bieden. Amsterdam legt de lat op 2400, om daarmee een deel van de opgelopen achterstand in te lopen.

Monsterklus
Ter vergelijking: in 2013 wist Amsterdam 264 vluchtelingen met vergunning te huisvesten en in 2014 440. Vorig jaar kregen ruim duizend statushouders onderdak, terwijl de opdracht veel groter was: 1375. In dit licht is de opdracht om 2400 plekken te vinden een monsterklus. En zelfs als de gemeente dit klaart, heeft Amsterdam nog altijd een achterstand van 550 vluchtelingen.

Gaat het dit jaar wel lukken? 'Ik durf het aan,' zegt Ivens. Hij put vertrouwen uit de spurt die Amsterdam de laatste maanden van 2015 heeft gemaakt.

Containerwoningen
Ivens maakte afspraken met corporaties, zette een plan in werking om de komende jaren extra woningen te creëren voor kwetsbare groepen en in Riekerhaven is begonnen met de aanleg van containerwoningen voor studenten en statushouders. Bij de uitvoering van deze plannen steken allerlei praktische problemen de kop op, maar in 2016 moeten ze wel voor extra woonruimte gaan zorgen.

Dat Amsterdam deze spurt moet maken, komt ook doordat de stad pas laat in actie kwam, erkent Ivens. 'We hadden geen draaiboek toen de vluchtelingenstroom op gang kwam.'

Concurrentie
Amsterdam heeft meer zorgen op de overbevolkte woningmarkt, zegt hij. Het kan gebeuren dat al die statushouders gaan concurreren met woningzoekenden die wachten op een sociale huurwoning. 'We doen er alles aan om dit te beperken,' zegt Ivens. 'Daarom gaan we bijbouwen.'

De provincie houdt Amsterdam extra goed in de gaten. De stad staat al onder verscherpt toezicht, wegens de oplopende achterstanden van de afgelopen jaren. Als Amsterdam niet beter gaat presteren, dreigt in het uiterste geval een scenario waarin Noord-Holland de huisvesting van statushouders gaat overnemen, op kosten van de stad.

'We zien dat het proces voor verbeteringen op gang komt, maar het is nog niet voldoende,' zegt een woordvoerder. Later deze maand presenteert Ivens de cijfers aan de provincie.