PlusExclusief

Amsterdam gaat van 5 naar 4 metrolijnen: ‘Soms doe ik een uur over Ganzenhoef naar Zuid’

Station Van der Madeweg in Duivendrecht is het hart van het Amsterdamse metronetwerk. Veel mensen stappen hier dagelijks over. Met de plannen van het GVB om van de lijnen 50 en 53 één lijn te maken, hoeven straks zesduizend mensen niet meer over te stappen – tienduizenden anderen overigens juist wel. Wie zijn die ‘happy few’?

Tahrim Ramdjan
Halte Van der Madeweg, net over de grens van Amsterdam met Duivendrecht, is het knooppunt van de Amsterdamse metrolijnen. Beeld Eva Plevier
Halte Van der Madeweg, net over de grens van Amsterdam met Duivendrecht, is het knooppunt van de Amsterdamse metrolijnen.Beeld Eva Plevier

Een luide ‘O!’ is de reactie van Linda Jasper (20), als ze hoort dat ze vanaf volgend jaar niet meer hoeft over te stappen. Ze begon op station RAI haar reis in metro 50 (Gein-Isolatorweg), maar nu zit ze in een andere metro: Gaasperplaslijn 53 die van Centraal Station naar Gaasperplas rijdt. De overstap was op halte Van der Madeweg, net over de grens van Amsterdam met Duivendrecht, het knooppunt van de Amsterdamse metrolijnen.

Bijna niemand moet hier écht zijn, blijkt tijdens de ochtendspits op maandag: tienduizenden reizigers stappen dagelijks op dit station over. Veruit de belangrijkste overstap maken mensen die met lijn 53 van stations uit het oosten van de Bijlmer (zoals Kraaiennest en Ganzenhoef) komen, en met lijn 50 naar Zuid of West willen. Of andersom, zoals Linda nu doet.

Afgelopen donderdag bleek, op basis van een intern document in handen van Het Parool, dat het GVB metrolijn 50 en 53 wil samenvoegen tot een lijn die dan van Isolatorweg naar Gaasperplas rijdt. De overstap op Van der Madeweg vervalt dan. 6000 mensen per dag zijn de ‘happy few’ bij deze aanpassing en hoeven niet meer over te stappen.

Geen garantie

Maar ook gaat lijn 50 dan niet meer naar stations in de westelijke Bijlmer – zoals treinstation Bijlmer Arena of Holendrecht, belangrijk voor Amsterdam UMC – zoals hij nu doet. Mensen die tussen die stations en Zuid reizen, zullen voortaan op Van der Madeweg juist weer wél moeten overstappen. Naar verwachting zijn dat er 36.000 per dag. En de aansluiting verloopt niet altijd even soepel.

Huidige situatie (tekst gaat verder onder kaarten)

null Beeld GVB/Mijksenaar
Beeld GVB/Mijksenaar

Nieuwe situatie

null Beeld Alain Lemaire / bewerking Het Parool
Beeld Alain Lemaire / bewerking Het Parool

Linda is een van de ‘happy few’, maar haar enthousiasme is niet bovenmatig. “Of het veel uitmaakt, weet ik niet.” Arlana Vrees (23) denkt daar anders over. Ze studeert tandheelkunde aan de Vrije Universiteit en woont in het oostelijke deel van de Bijlmer. “Eén op de vijf keren lukt die overstap niet, omdat één van de metro’s vertraagd is.”

Dat gebeurt ook deze maandagochtend om kwart over acht. Omdat er een metrostel op lijn 50 uitvalt, moeten de overstappers van lijn 53 een kwartier wachten. Daaruit blijkt nog maar eens dat Van der Madeweg cruciaal is in het metronetwerk en dat de metro’s net zo van elkaar afhangen als, zeg, Domino Day.

“Vaak als we hier komen, moeten we tien, vijftien of twintig minuten wachten,” zegt de Kroatische Olga Dundović (35), die al vier jaar in Amsterdam woont. Het laatste jaar vindt ze de metro vaak onbetrouwbaar. “Soms doe ik een uur over mijn route van Ganzenhoef naar Zuid.” Een alternatief is lastig. “Vorige week ging ik met de auto, maar toen kon ik weer niet parkeren.”

Haar man Marko Dundović (36) is nu te laat voor zijn werk. “Ik red het niet meer om voor negen uur aan te komen,” zegt hij als hij om half negen nog steeds op de metro wacht.

Van Diemen naar de stad

Een kwartier eerder is Koen van Dijk (26) uit Diemen wél zonder vertraging overgestapt van de ene op de andere lijn. Hoewel hij zelf baat heeft bij een directe metro straks – hij is jurist in de buurt van de Amstelveenseweg – is hij niet enthousiast. “Straks verliest Diemen tramlijn 19 al. Als metrolijn 53 niet meer naar Centraal gaat, kan je vanuit Diemen niet meer rechtstreeks naar de stad. Dat is toch wel een klap.”

Het GVB verantwoordt de ingreep met het argument dat metrolijn 54, van Gein naar Centraal Station, twee keer zo vaak zal rijden. Dat komt dagelijks 36.000 reizigers ten goede. Samen met de 6000 die niet zullen overstappen, hebben 42.000 mensen baat bij het nieuwe metronetwerk, tegenover 36.000 die straks moeten overstappen op Van der Madeweg.

Al moet de praktijk nog uitwijzen of het metrostation al die nieuwe overstappers wel aankan.

Rotterdam als voorbeeld

Marinus de Jong van reizigersvereniging Rover Amsterdam denkt dat er ook een andere reden achter zit. Er rijden nu drie metrolijnen door een tunnel in de binnenstad, straks zou dat er eentje minder zijn. Dat maakt die tunnel minder druk. “Sinds er twee jaar terug een nieuw beveiligingssysteem is ingevoerd, slaat het regelmatig op tilt en rijden de metro’s niet. Met het nieuwe metronet verklein je de kans daarop.”

Niet dat hij dat een goed argument vindt. “Kijk naar Rotterdam, daar rijden ook drie metro’s op hetzelfde traject. En daar rijdt de metro de hele dag zonder storing.”

Metrolijn 53 is van oudsher een rustige metrolijn. “Maar het risico is dat hij straks, als hij niet meer naar de stad gaat, nog rustiger wordt, en dat mensen dan zeggen: ik heb er geen zin meer in, ik ga wel met de auto.” Iets wat Amsterdam met zijn ambities voor een autoluwe stad niet wil.

Het GVB kan nog geen ingangsdatum geven van het nieuwe metronet. Het gaat op z’n vroegst om 2024.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden