AHA

‘Als je klappen krijgt van het leven, dan sta je op en ga je door’

Iris Gomes da Silva verdiende al geld voor haar familie toen ze acht was. Na een zware periode, waarin ze de diagnose kanker kreeg en beide ouders verloor, wenst ze een nieuwe hoekslaapbank. Kosten: 550 euro.

Iris Gomes da Silva: ‘Als kind had ik grote dromen. Eigenlijk wilde ik advocaat worden.’ Beeld Eva Plevier
Iris Gomes da Silva: ‘Als kind had ik grote dromen. Eigenlijk wilde ik advocaat worden.’Beeld Eva Plevier

Uit de flat van Iris Gomes da Silva (54) in de Buiksloterbanne klinkt een hoog blafje. Een maltezer springt tegen de deur op. “Tokyo is hier op advies van de dokter, voor wat vrolijkheid,” zegt Gomes da Silva. Uit haar heldere, nieuwsgierige ogen spreekt optimisme, ondanks een aantal rot­jaren.

Gomes da Silva groeide op in de Braziliaanse staat Minas Gerais. Als middelste dochter in een gezin van zeven kinderen moest ze al snel aan het werk. “Vanaf mijn achtste ging ik met een grote mand op mijn hoofd de buurt rond om groenten en kruiden voor mijn moeder te verkopen. Ik denk dat ik niet zo groot gegroeid ben vanwege dat gewicht op mijn hoofd,” zegt ze breed lachend. “Maar we hadden het geld hard nodig.”

Het inkomen van haar vader was bescheiden, en viel helemaal weg toen hij, op het moment dat Gomes da Silva 12 was, werd neergeschoten door iemand die een conflict had met zijn zus. “Twaalf kogels. Het is een wonder dat hij het overleefde, maar werken kon hij daarna niet meer.”

Bij min zes in een zomerjurk

Op school werd Da Silva gepest door kinderen met vermogende ouders of een lichtere huidskleur. “Ze maakten me uit voor aap. Racisme is een groot probleem in Brazilië – nog steeds.” (zie kader) Toch heeft ze ook warme herinneringen aan haar jeugd. “We hadden misschien niks, maar we konden heel goed fantaseren en speelden altijd buiten. Ik had grote dromen. Eigenlijk wilde ik advocaat worden.”

Daarom deed ze haar uiterste best op school, met resultaat. Ze haalde hoge cijfers, zeker in haar lievelingsvak geschiedenis. “Ik vond het fantastisch om me al die plekken waar ik over las voor te stellen.”

Toch schopte Gomes da Silva het nooit tot de universiteit. “Dat was te duur, en om een beurs te krijgen heb je connecties nodig in Brazilië.” Een goedbetaalde baan was moeilijk te vinden, vanwege haar afkomst en donkere huidskleur. Daarom verhuisde ze naar Nederland. “Mijn nichtje woonde hier, en die verdiende zelfs genoeg om twee keer per jaar terug naar Brazilië te vliegen.”

Op kerstavond 2001 arriveerde ze op Schiphol. Het nichtje dat beloofd had haar te komen halen en te voorzien van winterkleren, kwam niet opdagen. Uren wachtte Gomes da Silva op de luchthaven, gekleed in een zomerjurk en een vestje terwijl het buiten min zes was. Ten einde raad sprak ze in gebroken Engels een man aan om haar te helpen een treinkaartje te kopen. Hij bleek Portugees te spreken. “Alsof ik na dagen in de woestijn een oase tegen was gekomen. God had me een engel gestuurd.”

Ze hield contact met de man en werd verliefd. Ze trok bij hem in in de Schinkelbuurt en al snel raakte ze in verwachting. Hun dochter Victoria werd geboren. Gomes da Silva leerde zichzelf de Nederlandse taal en verdiende geld met schoonmaakwerk. Een tijd ging het goed, maar toen kreeg ze een ongeluk waar ze een kapotte knie aan overhield en liep haar relatie stuk.

Samen met haar dochter belandde ze in een opvanghuis. “Dat was zwaar, maar als je klappen krijgt van het leven, moet je niet blijven liggen. Dan sta je op en ga je door.” Met die houding heeft ze altijd het hoofd boven water gehouden – ook toen ze vier jaar geleden een TIA (kortdurende beroerte) kreeg, twee jaar geleden een borstkankerdiagnose kreeg én in diezelfde periode haar beide ouders verloor. “Ook Victoria, het grootste geschenk van God, helpt mij door te gaan,” zegt ze over de moeilijke tijd.

Pasteitjes en cakejes

De zware chemo- en hormoontherapieën en het oedeem in haar linkerarm maken werken onmogelijk. In plaats daarvan bakt ze graag. Hele trays pasteitjes en cakejes deelt ze uit aan vrienden en buren. “Wie niks heeft, mag van mij de helft.”

Omdat ze nu rondkomt van toeslagen en een bijstandsuitkering, heeft ze niet het geld om de gehavende slaapbank in de woonkamer te vervangen. Een nieuwe zou zeer welkom zijn – voor wat comfort, en zodat vriendinnen van haar 15-jarige dochter kunnen blijven logeren.

Toch is een bank niet de voornaamste reden dat Gomes da Silva meedoet aan Amsterdammer helpt Amsterdammer: “Wie weet kan ik door mijn verhaal hier te vertellen iemand inspireren niet op te geven. Dat zou prachtig zijn.”

Stuur uw reactie met vermelding van telefoonnummer naar aha@parool.nl. Voor meer info: amsterdammerhelptamsterdammer.nl

Black Lives Matter in Brazilië

In mei 2020, in dezelfde week dat de Amerikaanse George Floyd stierf na politiegeweld, werd in Rio de Janeiro de 14-jarige João Pedro neergeschoten door de Braziliaanse politie. De politieagenten werden niet vervolgd. Racisme is in Brazilië, waar 56 procent van de bevolking zwart is, een groot probleem. De Braziliaanse politie doodt jaarlijks 17 keer meer zwarte mensen dan haar Amerikaanse evenknie. Sinds de dood van Pedro heeft de Braziliaanse Black Lives Matter beweging een grote vlucht genomen.

De wens van vorige week: ‘Ook voor mijn vriendin was biologische voeding belangrijk

Vorige week vroeg Alula Temesghen Kidane hulp bij het bekostigen van gezonde voeding. Rosa Dinnissen doneert.

Alula Temesghen Kidane (54) mijdt koolhydraten, slikt veel vitaminen en zijn ex-vrouw Aster maakt grote donkergroene smoothies voor hem met alles van onbespoten boerenkool en palmkool tot biologische bietjes erin. Hun gedeelde fascinatie voor gezonde natuurvoeding heeft alles te maken met de zenuwziekte die Temesghen Kidanes lichaam langzaam maar zeker ruïneert. Tien jaar geleden kreeg hij de diagnose multiple sclerose (MS).

Temesghen Kidane groeide op in Addis Abeba, Ethiopië, en vluchtte vlak voor zijn achttiende verjaardag naar Nederland vanwege de burgeroorlog. Hij werkte lang als pomp­bediende bij het Shellstation op de Hobbemakade. Tot anderhalf jaar geleden was hij nog redelijk sterk en zelfstandig, maar nadat hij in het ziekenhuis was beland met een blaasontsteking verslechterde zijn gezondheid.

Vanwege zijn kleine beurs is het voor Temesghen Kidane soms lastig om biologische producten te kopen. Hij hoopte op wat boodschappengeld en Rosa Dinnissen (politiek medewerker, 32) helpt hem graag. “Toen ik Alula’s verhaal las kreeg ik kippenvel. Eind vorig jaar verloor ik een dierbare vriendin. Zij had net als Alula MS, hoewel dat niet is waar ze aan overleed. Voor haar waren biologische voeding en alternatieve geneeswijzen erg belangrijk, zij voelde dat haar weerstand daarvan beter werd. Wat Alula zei over dat hij een ziekte heeft maar niet die ziekte is, vond ik mooi. Dat gold ook voor mijn lieve vriendin.”

Rosa Dinnissen. Beeld Eva Plevier
Rosa Dinnissen.Beeld Eva Plevier
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden