PlusExclusief

Als je dacht dat Amsterdam nú openligt... het wordt nog véél erger

Een belangrijke verkeersplek als het Stations­plein lijkt al een eeuwigheid een bouwplaats.   Beeld Joris van Gennip
Een belangrijke verkeersplek als het Stations­plein lijkt al een eeuwigheid een bouwplaats.Beeld Joris van Gennip

Wie zich nu ergert aan het feit dat de stad helemaal openligt, kan zijn borst natmaken: het wordt met ingang van deze zomer allemaal nog veel, véél erger.

Zo’n beetje halverwege het gesprek met stads­regisseur Gert Oosting barst er ineens een bommetje. Onder de luifel van CS, met uitzicht op het Stationsplein, dat één groot werkterrein is met overal hekwerk, beginnen een voorbijganger en een verkeersregelaar hard tegen elkaar te schreeuwen. “Je mag hier niet door,” brult de verkeersregelaar. “Je moet met je poten van me afblijven,” krijst de man.

Het wordt een opstootje. Een van de werkmannen klimt razendsnel over het hek om tussenbeide te komen. De voorbijganger kwam uit het station en wilde in oostelijke richting, maar ja: werkzaamheden dus. Sputterend en wel wordt hij weggeleid, vooral verbolgen over het feit dat hij nu alsnog gedwongen wordt om te lopen. Daar blijkt weer: waar afzettingen zijn, zijn emoties.

Wat dat aangaat kunnen Amsterdammers hun borst natmaken de komende tijd, want de stad, waarvan je toch altijd al het gevoel hebt dat ie oeverloos openligt, zal te maken krijgen met nóg meer werkzaamheden en hinder dan we van de laatste jaren gewend zijn. En Gert Oosting is de man die er in belangrijke mate voor verantwoordelijk is wannéér die werkzaamheden plaatsvinden. Als stadsregisseur geeft hij leiding aan een team van 25 mensen die het werk aan de Amsterdamse infrastructuur coördineren en zo veel als mogelijk in goede banen leiden.

Zes jaar inmiddels is hij stadsregisseur, sinds 2009 werkt hij voor het bureau Stadsregie. En wat er nu aankomt is, in zijn woorden, ‘een enorm brok werk’. Sterker nog: “We hebben nog niet zoveel werkzaamheden tegelijk gehad sinds ik bij Stadsregie bezig ben met het plannen van grote projecten en de gevolgen daarvan op doorstroming en leefbaarheid.”

Kruip-door-sluip-door

En dat terwijl de Amsterdammer die de stad doorkruist nu al het gevoel kan bekruipen dat overal wordt gewerkt en dat kruip-door-sluip-dooromleidingen aan de orde van de dag zijn. Bruggen, kades en tunnels worden – plots of lang van tevoren bekendgemaakt – afgesloten voor verkeer. Een belangrijke verkeersplek als het Stationsplein lijkt inmiddels al een eeuwigheid een bouwplaats.

En dan moet het ergste nog komen, hoewel dat woorden zijn waarvan Oosting zich nooit zou bedienen. Want wat komt eraan? Nou, de Piet Heintunnel bijvoorbeeld, die vanaf volgende week vrijdag (25 juni) vijftien maanden dichtgaat voor al het verkeer, behalve tram 26 (zie kader). Maar ook met de Oranje Loper is inmiddels een begin gemaakt: de werkzaamheden aan de gehele route tussen de achterkant van het Paleis op de Dam tot aan het Mercatorplein.

Voeg daarbij, het is maar een selectie, de komende jaren werk en afsluitingen op Kinkerstraat, Van Woustraat, Zeilstraat, Weesperzijde en Eerste Van Swindenstraat – stuk voor stuk ontsluitingswegen voor veel fietsers en auto’s – en je kunt proberen je een voorstelling te maken van wat Amsterdamse verkeersdeelnemers te verstouwen krijgen de komende jaren.

De stad is work in progress, het is niet anders. Wie mooi wil zijn, moet lijden. Onderhoud aan infrastructuur is vervelend en doorgaans weinig bevredigend, maar tegelijk bittere noodzaak: zonder deugdelijk onderhoud stort de boel vroeger of later echt in. Helemaal een stad als Amsterdam, waar de wegen niet zelden continu zwaar worden belast, en er dus sneller onderhoud moet plaatsvinden dan in een dorp waar minder verkeer passeert.

Daarnaast wordt de stad geconfronteerd met een stapeling van grote projecten, zegt Oosting. “De kades en bruggen komen er soms heel acuut bovenop, als bij inspecties blijkt dat ze onmiddellijk moeten worden afgesloten. Liander moet gasleidingen vervangen: het komt er extra bij. Het megaproject op het Zuidasdok zal ooit weer op gang komen en dan voor veel hinder zorgen.”

Oosting krabt zich weleens achter de oren. Want iedereen wil zijn eigen project als eerste, het is aan Oosting en zijn team om de samenhang te blijven zien. Waar kan je schuiven? Wat gebeurt er als er een kraantje wordt dichtgedraaid, in zijn woorden. “Wat doet het verkeer dan? Zijn er verbindingen tussen projecten, want als er verbindingen zijn, wordt het ingewikkeld.”

Rekening houden met alles

Het is om die reden bijvoorbeeld dat de proef met het afsluiten van de Weesperstraat is uitgesteld: het zou geen enkele nuttige informatie opleveren als die zou overlappen met het werk aan de Piet Heintunnel. Tegelijk, zegt Oosting, hebben de Oranje Loper en de Piet Heintunnel weer weinig effect op elkaar. “Maar de renovatie van de Berlagebrug wel, dus dat project hebben we een jaartje uitgesteld.”

Stadsregie moet bovendien rekening houden met echt alles. “Neem het OLVG: dat moet altijd bereikbaar blijven. Zo’n ziekenhuis midden in een wijk kan ons werk veel complexer maken.”

Grote werkzaamheden beheersen dus de agenda de komende jaren. Dat is een bewuste keuze, zegt Oosting. ‘Postzegelprojectjes’ zorgen ook voor veel stress, is zijn ervaring. “Veel werk tegelijk doen hakt erin, maar stelt je ook in de gelegenheid het gebied vervolgens langdurig met rust te laten. Dat is beter dan steeds de boel kortstondig opengooien.” Vandaar dus de gekoppelde werkzaamheden op de Oranje Loper. En ook de beslissing om alle ‘slechte’ bruggen op de Vijzelstraat tegelijk aan te pakken.

Eerst veertien dagen chaos

Het vele werk raakt de meeste Amsterdammers, zegt verkeerswethouder Egbert de Vries. “Natuurlijk wordt hierover geklaagd, ook bij mij persoonlijk. Maar deze stad is gegroeid de laatste jaren, vergeet dat niet. We wonen hier met 150.000 mensen meer dan twintig jaar geleden. Tel daarbij op dat we de komende tijd gaan werken op heel zichtbare plekken, dan weet je dat het erin gaat hakken.”

Tegelijk is de ervaring dat na een week of twee de verkeersdeelnemers zich langzaam voegen naar de nieuwe realiteit. Eerst veertien dagen chaos, zegt Oosting. “Je kan nog zoveel verzinnen, borden plaatsen, communiceren tot je een ons weegt, maar het duurt even voordat mensen gewend zijn. Het wordt niet leuk. Maar we moeten het ook niet aardiger vertellen dan het in werkelijk wordt.”

Hindertop 6: de Piet Heintunnel met stip op 1

Met ingang van komende week krijgt alle verkeer – auto, fiets of openbaar vervoer – te maken met hinder door werkzaamheden. Op sommige plekken betekent het jarenlang omrijden. Uit het overzicht van de gemeente stelde Het Parool een top 6 samen van werkzaamheden met naar verwachting de meeste hinder. Zie ook het kaartje hieronder.

1. (met stip) De renovatie van de Piet Heintunnel. Vanaf 25 juni is de tunnel, die vanaf Zeeburgereiland verkeer de stad in en uit voert, vijftien maanden niet te gebruiken voor al het gemotoriseerde verkeer. De Nieuwe Leeuwarderweg (S116) en de Gooiseweg (S112) zijn de belangrijkste alternatieve routes voor autoverkeer. Het gaat om een ingrijpende afsluiting: per dag rijden 30.000 motorvoertuigen door de tunnel.

2. De Oranje Loper, het traject tussen de achterkant van het Paleis op de Dam en het Mercatorplein. Negen bruggen en vijf straten (waaronder Raadhuisstraat, Rozengracht en De Clercqstraat) gaan op de schop. De eerste werkzaamheden zijn al begonnen, het duurt tot ver in 2022.

3. Station Lelylaan. Op de Schipluidenlaan en de Delflandlaan is al begonnen met werk dat nog tot de zomer van 2022 gaat duren. Het is een opmaat voor de aanpak van station Lelylaan, dat wegens overlappende hinder niet tegelijk kan worden uitgevoerd. Men is tot 2024 bezig aan het station.

4. Durgerdammerdijk. De veelgebruikte weg langs het Markermeer is wegens dijkverzwaringen op verschillende plekken al afgesloten. Automobilisten en fietsers moeten om­rijden via de provinciale weg langs Broek in Waterland (N247). Het werk veroorzaakt zeker tot april 2023 hinder.

5. Middenweg en Linnaeusstraat. Een deel van deze belangrijke oostelijke toegangsweg tot de stad gaat op de schop, hoewel nog niet duidelijk is wanneer precies. In ieder geval voor 2024 moeten de werkzaamheden zijn afgerond. Onderzocht wordt nog hoe dit project met andere werkzaamheden samenhangt.

6. Surinameplein en omgeving. In de eerste helft van 2023 gaan het plein en zijn omgeving stevig op de schop. Veel verkeer dat vanuit de stad richting westelijke Ring gaat, zal hier last van hebben. Op het plein duurt het werk een maand, maar de omliggende straten krijgen ook een grote beurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden