Plus

Allerlaatste rustplaats voor eeuwenoude opgegraven menselijke resten

Oude beenderen die bij graafwerkzaamheden in de stad worden aangetroffen, gaan voortaan naar een verzamelgraf op De Nieuwe Ooster. Met een kunstwerk van Mies Wubs, een ooievaarsnest en heel veel ruimte.

Patrick Meershoek
Onthulling van het kunstwerk Oneindigheid op De Nieuwe Ooster. Links Ivar Manuel en rechts  kunstenares Mies Wubs. Beeld Jakob van Vliet
Onthulling van het kunstwerk Oneindigheid op De Nieuwe Ooster. Links Ivar Manuel en rechts kunstenares Mies Wubs.Beeld Jakob van Vliet

Amsterdam is een stad in beweging. Dat is goed nieuws voor de levenden, maar een domper voor de doden die door de eeuwen heen in de stad ter aarde zijn besteld. Bij graafwerkzaamheden voor kelders, woningen en nieuwe wijken komen geregeld menselijke resten te voorschijn, eeuwen geleden begraven bij een van de kerken, kloosters of voormalige begraafplaatsen in de stad. Met alle bouwplannen is de verwachting dat er nog meer beenderen gaan worden gevonden.

De Nieuwe Ooster

Het goede nieuws is dat er voor deze doden voortaan een plek is waar zij ongestoord verder kunnen rusten. Op De Nieuwe Ooster is donderdagmiddag een verzamelgraf in gebruik genomen waar de gevonden menselijke resten worden herbegraven. De eerste bewoners liggen er inmiddels al: de skeletten en resten van de naar schatting tweehonderd doden die in 2017 aan het licht kwamen tijdens de aanleg van een fietskelder voor scholieren in wat nu het Oosterpark is en anderhalve eeuw geleden de Oosterbegraafplaats.

De vondst van de graven was een grote verrassing, vertelde stadsarcheoloog Ranjith Jayasena, maar zulke verrassingen komen vaker voor. “Amsterdam telde vroeger tal van begraafplaatsen. In de kerken, bij de kapellen en kloosters, op de kerkhoven. Er is een tiental verdwenen begraafplaatsen die later een andere bestemming hebben gekregen. Daar ligt nog van alles onder de grond. En soms vinden we menselijke resten op onverwachte plekken, zoals in het Oosterpark, waarvan we dachten dat het grondig was geruimd.”

Knekelput

De doden die nu worden gevonden zijn wel stukken beter af dan de skeletten die pak hem beet een eeuw geleden aan de oppervlakte kwamen. Die verdwenen zonder veel plichtplegingen in de zogeheten knekelput, de kliko van het funeraire bedrijf. Nu is dat beter geregeld en komen de resten op een prachtige plek te liggen op De Nieuwe Ooster, onder een goed onderhouden gazon met daarop een paal met ooievaarsnest en een kunstwerk van beeldend kunstenaar Mies Wubs dat, uitgehouwen in vulkanisch gesteente, de eindigheid van het leven uitdrukt.

Anonieme doden

Hetzelfde thema keerde ook terug in de speech van stadsdeelvoorzitter Ivar Manuel bij de onthulling. Verwijzend naar de prachtig onderhouden graven en gedenkstenen, sprak hij over de goede gewoonte om de doden te begraven met een boodschap. “We brengen hen weg met een naam en de belofte hen te gedenken. Maar als de tijd verstrijkt, worden de doden anoniem. Er zijn geen stenen meer, geen namen, geen herinneringen.” De anonieme doden uit het Oosterpark hebben nu weer een vaste plek, aldus de stadsdeelvoorzitter.

Er werd door de aanwezigen geklapt voor het mooie beeld en de mooie woorden, en ook uit de grond klonk gedempt een dankbaar applaus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden