PlusAchtergrond

Alexander D’Hooghe over IJ-advies: ‘Het is alles of niets’

Het werk van Alexander D’Hooghe zit erop. Zijn advies is vrijdag uitgekomen, de politiek moet nu een vervolg geven aan de bruggen over het IJ. ‘Ik ga vannacht met een gerust hart slapen, dit is het beste advies dat wij konden geven.’

Beeld ANP XTRA

Als de coronacrisis iets heeft duidelijk gemaakt, zegt D’Hooghe, dan is het wel dat een vaste verbinding tussen Noord en Centrum hard nodig is. De bereikbaarheid van het stadsdeel is kwetsbaar als de pont het enige alternatief is en, eventueel, de Amsterdamse brug, al ligt die voor veel Amsterdammers ver buiten de route.

Op dit moment steken de meeste Amsterdammers het IJ over met de overvolle ponten tussen het Centraal Station en de Buiksloterweg. Volgens de adviescommissie is die drukte beter te spreiden als Amsterdam een fietsring voltooit, aan de ene kant langs de Singelgracht en in Noord via de Johan van Hasseltweg en langs het gelijknamige kanaal.

Om die ring te vervolmaken zijn twee bruggen nodig, één aan de westkant tussen de Houthavens en NDSM en één in Oost, tussen KNSM-eiland en de Johan van Hasseltweg.

Duizenden mensen zullen dagelijks over deze bruggen fietsen, verwacht de commissie, of de oversteek wagen per tram of passagiersbusje. De bruggen zullen 12,5 meter hoog zijn en dus ruim baan bieden aan volle vrachtschepen. Met een stijgingspercentage van 2,7 procent zijn ze voor fietsers geen onoverkomelijke kuitenbijters, denkt D’Hooghe. “De IJtunnel loopt aan de uiteinden 3,5 procent omhoog.”

Voetgangerstunnel

Hij verwacht dat de bruggen, ondanks dat ze best ver van het Centraal Station liggen, de drukke ponten zullen ontlasten. “De Haparandaweg is dichterbij dan veel Amsterdammers denken. Die brug sluit mooi aan op de Spaarndammerbuurt.” Een verbinding vanaf het Stenen Hoofd of de Pontsteiger, die in het voorlopige advies nog voorkwam, blijkt bij nader inzien niet mogelijk: te weinig ruimte en het IJ neemt daar net een bocht.

Door de aanleg van de bruggen, moet de cruiseterminal weg van de Piet Heinkade: de oceaanschepen kunnen er niet door. Het is hem niet gevraagd, maar D’Hooghe adviseert om te terminal te verhuizen naar de Coenhaven. “Daar kunnen mensen toch niet wonen, die stinkende schepen kunnen best naast de tunnel.” Het gemeentebestuur hoopt de terminal naar een plek buiten de stad te verplaatsen, onduidelijk is waar.

Om de ponten nog meer te ontlasten, komt er een voetgangerstunnel achter het Centraal Station. Die fungeert eigenlijk als nieuwe stationsingang, maar dan in Noord. Liften en roltrappen moeten de tunnel toegankelijk maken voor iedereen. De fiets mag niet mee. Een brug op deze plek, zoals wel gesuggereerd, is volgens D’Hooghe onmogelijk, omdat het IJ ook hier een bocht maakt.

Het advies voorziet in een pont naar de Sluisbuurt, het nieuwe stukje Amsterdam naast de Piet Heintunnel. Een fietsbrug op die plek, waar het IJ zich splitst, is volgens D’Hooghe te complex. Bovendien zou die leiden tot een enorme stroom fietsers door woonwijken. De commissie pleit voor een verbreding van de Amsterdamse Brug, zodat fietsers een alternatief hebben voor een trage pont.

Politiek aan zet

Het advies is veelomvattend: twee, of eigenlijk drie bruggen, als we de nieuwe verbinding meetellen tussen KNSM-eiland en winkelcentrum Brazilië, een tunnel, nieuwe ponten, een bredere Amsterdamse brug, het mag allemaal wat kosten. D’Hooghe presenteert zijn plannen op een moment dat de stadsfinanciën door corona op een dieptepunt verkeren. Toch maakt de hoogleraar zich geen zorgen. “We hebben rust gecreëerd in dit dossier,” zegt hij. “En die rust biedt mogelijkheden om fondsen binnen te halen. Amsterdam kan morgen beginnen.” 

Groot voordeel is dat de opdracht voor de adviescommissie zowel door Amsterdam als het Rijk is gegeven. Beide partijen lagen tot voor kort flink in de clinch over de oorspronkelijke plannen van de gemeente om een brug aan te leggen vanaf het Java-eiland. Het Ministerie van Infrastructuur en de Provincie verzetten zich hevig tegen dit plan, omdat het de doorvaart van binnenvaartschepen zou belemmeren. Die ruzie liep hoog op, maar is door het gedeelde opdrachtgeverschap verleden tijd. “We hebben getracht een robuuste vaarweg te creëren,” aldus D’Hooghe.

Wat er nu met zijn plan gaat gebeuren, ligt buiten zijn macht. De politiek is aan zet. Amsterdam en het Rijk zullen afspraken maken, die uitmonden in een voorstel. “Ik ga vannacht met een gerust hart slapen, dit is het beste advies dat wij konden geven,” zegt D’Hooghe. “Dit is wat Amsterdam nodig heeft, de stad groeit en daarmee ook het fietsverkeer.” Hij waarschuwt wel: zijn voorstellen vormen één, ondeelbaar pakket. Amsterdam kan er niet een bruggetje hier en een pontje daar uitpikken. “Het is alles of niets.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden