PlusInterview

Afzwaaiend burgemeester Wormerland: ‘Een ramp is ook een mooie klus’

Peter Tange droeg twintig jaar de ambtsketen van Wormerland – en was daarmee de langstzittende burgemeester van het land. Minstens zo bijzonder: zijn vertrek wordt alom betreurd.

Peter Tange: ‘Ik ga nooit op een podium zitten. Je moet mensen in de ogen kijken.’ Beeld Sanne Zurne

Het was een rare week om afscheid te nemen. Uitgerekend in de dagen dat de ernst van de corona-uitbraak steeds duidelijker werd, maakte burgemeester Peter Tange in een brandweerwagen een tournee langs de feestelijk versierde dorpen van Wormerland. “Een calamiteit is bij uitstek een moment waarop een burgemeester er moet zijn voor de mensen,” zegt Tange. “We hebben dit doorgesproken. De wethouders zitten er goed in. Het is nu aan mij een stapje terug te doen.”

Dat is even wennen, na twintig jaar burgemeesterschap. Een jaar geleden maakte Tange (67) wereldkundig af te willen zwaaien. “Dit leek toen het ideale moment, zo halverwege de bestuursperiode. Het college en de raad zijn goed op elkaar ingespeeld. De vertrouwenscommissie heeft een maand of tien nodig om met een voordracht te komen, wat betekent dat mijn opvolger alle tijd heeft zich rustig in te werken in de aanloop naar de verkiezing van een nieuwe gemeenteraad.”

Dat loopt nu anders dan voorzien. De nieuwe burgemeester, Judith de Jong, kan na haar installatie in april meteen vol aan de bak. Tange: “Het klinkt misschien vreemd, maar voor een burgemeester is een calamiteit ook een mooie klus. Het geeft heel veel energie. Wij hebben in 2011 een grote brand gehad in de cacaofabriek. Het duurde zeven dagen voor die geblust was. CNN stond op de kade verslag te doen. Het zijn precies die gebeurtenissen die het ambt betekenisvol maken.”

Niet voorop in de polonaise

Tange kreeg in 2000 de ambtsketen van Wormerland omgehangen. In 1982 was de onderwijsman politiek actief geworden als raadslid voor de PSP in Zaanstad, later GroenLinks. “Burgemeester Arie Lems had me weleens gezegd dat ik een geschikt type was voor het ambt. Ik solliciteerde eerst naar een post in de kop van Noord-Holland, maar de commissaris van de koningin Jos van Kemenade vond dat ik vooral in de Randstad moest blijven. Anders ga je je vervelen, zei hij.”

Vanaf de eerste dag als burgemeester voelde Tange zich op zijn plek in Wormerland. “Ik houd van de menselijke maat. Dit is een gemeente met 17.000 inwoners, en dat is precies goed. Wormerland is een vitale en levendige gemeente. Elke zomer hebben we hier de Bannetocht. De mensen fietsen of wandelen dan op één dag langs alle dorpen. Overal is wat te doen, een kermis of een tentoonstelling. Als het vriest, wordt de tocht in de winter nog eens gedaan, met tienduizenden schaatsers.”

De kleine schaal stelt ook zijn eisen aan het burgemeesterschap. “Als ik bij mensen op bezoek ga, voor een jubileum of iets dergelijks, houd ik het altijd bij koffie, ook als het vijf uur in de middag is. Als je bij de een koffie drinkt en bij de ander een borrel, kan dat een ding worden. Dat gaat rond. Op recepties zorg ik ook altijd dat ik weg ben op het moment dat het bier wat harder begint te stromen. Je kunt als burgemeester niet vooropgaan in de polonaise.”

Af en toe is de burgemeester ook een kop van Jut, bijvoorbeeld als er asielzoekers moeten worden opgevangen of een noodschool moet worden gebouwd op een omstreden locatie. Op inspraakavonden kan het er hard aan toegaan. Tange: “Ik heb er een gewoonte van gemaakt om bij de deur te gaan staan en iedereen bij binnenkomst de hand te drukken. Ik ga nooit op een podium zitten. Je moet mensen in de ogen kijken en duidelijk maken dat hun zorgen serieus worden genomen.”

Serieus nemen betekent niet dat tegenstanders hun zin krijgen. “Een inwoonster riep me op zo’n avond weleens wanhopig toe dat ik wel naar haar luisterde, maar niet deed wat ze wilde. Ik reageerde met de belofte van een bos bloemen, want ze sloeg de spijker op de kop. Het bestuur kan niet altijd doen wat de meerderheid wil. De ervaring leert dat als zo’n noodschool er eenmaal staat, de kou snel uit de lucht is. Dan is iedereen een beetje eigenaar van het succes.”

Het burgemeesterschap beschouwt Tange dan ook als het managen van processen. “Zo probeerde ik het ook te doen in de raad. Die is een vindplaats van verschillen. Het is mijn taak als voorzitter om in die arena iedereen tot zijn recht te laten komen. Dat betekent dat ik de een soms een beetje moet beschermen en de ander een beetje moet afremmen. Maar als we met z’n allen het onderwerp goed hebben besproken, dan kan iedereen doorgaans ook met de uitkomst leven.”

Gitaarbeul Rory Gallagher

Het voordeel van een kleine gemeente is dat de burgemeester ook een uitgebreide portefeuille mag hebben. Als verantwoordelijke bestuurder voor het onderwijs kon Tange in twintig jaar voor alle vijf basisscholen in Wormerland een nieuw onderkomen openen. Ook kreeg de brandweer een nieuwe kazerne en kon er erfgoed worden opgeknapt, zoals pakhuizen en een sluis. “Die concrete resultaten geven veel voldoening,” zegt hij. ” Ze onderstrepen dat de gemeente er goed voor staat.”

Ook zonder ambtsketen blijft Tange zich inzetten voor de gemeente. Hij is onder meer bestuurder van een inloophuis voor mensen met kanker en in de zomer leidt hij als gids bezoekers rond in het Jisperveld.

Klein verdriet: als medeorganisator van een internationaal bluesfestival in Zaanstad was Tange, liefhebber van het werk van de Ierse gitaarbeul Rory Gallagher, betrokken bij het besluit het evenement af te blazen wegens de corona-uitbraak. “Verschrikkelijk jammer. We hebben onze hoop nu gevestigd op het najaar, maar ook dat zal nog best spannend worden.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden