Afvalverbranding stilgelegd door veiligheidsproblemen

AEB Amsterdam gaat een groot deel van de afvalverbranding stilleggen omdat het maar niet lukt om de veiligheid onder controle te krijgen. Het is een nieuwe domper voor het al jaren met tegenslagen worstelende afvalenergiebedrijf en onvermijdelijk ook een grote schadepost voor de gemeente Amsterdam.

De afvalverbrandingsinstallatie van AEB in het Westelijk Havengebied. Beeld Floris Lok

AEB spreekt van ‘drastische maatregelen’. Meer dan de helft van de verbrandingscapaciteit wordt buiten bedrijf gesteld. Slechts twee van de zes verbrandingslijnen blijven draaien. De hoogrendementscentrale uit 2007 wordt helemaal stilgelegd, net als de helft van de tweede afvalenergiecentrale die uit 1993 stamt.

De reden is dat het AEB maar niet lukt om grip te krijgen op de afvalverbranding. Sinds vorig jaar staat AEB onder verscherpt toezicht van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied na een serie branden. Maar bij het doorvoeren van verbeteringen werd te weinig progressie geboekt.

Volgens een AEB-woordvoerder zijn geen ongelukken gebeurd. “Maar je wilt niet dat het zo ver komt.” Recent heeft het personeel het signaal gegeven dat het zo niet langer ging. “De medewerkers en het management zijn tot de conclusie gekomen dat als we zo doorgaan de veiligheid wel in het geding komt.”

Betrouwbaarheid

Behalve de veiligheid speelde ook een rol dat de betrouwbaarheid van de afvalverbranding en de productie van warmte te wensen overliet. Tienduizenden huishoudens in Amsterdam-Noord en Nieuw-West krijgen verwarming en warm water via AEB. Door achterstallig onderhoud leek het wel of AEB continu achter de feiten aanliep, zegt de woordvoerder.

Door nu een groot deel van de verbranding stop te zetten, hoopt AEB de boel weer onder controle te krijgen. Daarvoor concentreert het bedrijf zich nu eerst op de twee verbrandingslijnen die, op een laag pitje, blijven draaien. Daar wordt een heel programma van maatregelen losgelaten, van achterstallig onderhoud tot het verbeteren van de werkwijze en de cultuur binnen het bedrijf.

Pas als het verbeterprogramma resultaat heeft, worden de volgende twee verbrandingslijnen weer in gebruik genomen. Dat gaat naar schatting zes tot negen maanden duren, maar AEB sluit ook niet uit dat de gevolgen lange tijd zullen doorwerken.

Stadsverwarming

Voor de afvalverwerking en de stadsverwarming zijn vooralsnog weinig consequenties. Het huisvuil uit de stad wordt gewoon door AEB gescheiden en verbrand. Het is vooral het bedrijfsafval dat niet meer bij AEB terecht kan. Daarvoor is de hulp ingeschakeld van andere afvalbedrijven. In Nieuw-West en in Noord blijft ook gewoon warm water uit de kraan komen. Daarbij helpt het enorm dat in de zomer de behoefte aan warmte veel kleiner is. Ook kunnen Nuon en AEB terugvallen op hulpketels.

Al sinds vorig jaar stond AEB onder verscherpt toezicht. In 2017 kreeg het vijf keer te maken met branden. Vooral vanwege de manier waarop daar binnen AEB op was gereageerd vroeg de Omgevingsdienst zich hardop af of de veiligheid bij het bedrijf in goede handen was.

De Omgevingsdienst zette vraagtekens bij het onderhoud en betwijfelde of de organisatie over genoeg technische kennis beschikte. Verder werden de oorzaken van de branden niet grondig genoeg onderzocht, zodat de inspecteurs zich afvroegen of AEB wel lering trok uit het gebeurde.

De Omgevingsdienst zegt nu blij te zijn met het besluit van AEB om de afvalverbranding deels stil te leggen. Het verscherpte toezicht leek lange tijd weinig los te maken binnen AEB. Tot drie keer toe legden de toezichthouders een last onder dwangsom op. Daarnaast werd een strafrechtelijk onderzoek ingesteld. “We merkten dat gereageerd werd met incidentele verbeteringen en niet met structurele oplossingen,” zegt Mark van Loosdrecht van de Omgevingsdienst.

Met de komst van de nieuwe directeur Paul Dirix ging er een nieuwe wind waaien, merkte de Omgevingsdienst. De toezichthouder onderstreept dat het risico voor de omgeving en het personeel al die tijd beperkt is gebleven.

Kosten

AEB wil niks zeggen over de schade die ontstaat doordat het afvalenergiebedrijf maandenlang minder afval verbrandt en minder warmte opwekt, maar het lijkt wel zeker dat de kosten in de miljoenen lopen. Toen branden en storingen eerder een centrale lamlegde, liep de schade ook flink in de papieren.

Hoe dan ook is het een nieuwe domper voor het toch al door tegenslagen geplaagde AEB. In 2014 moest eigenaar Amsterdam de waarde van de AEB-aandelen al met 45 miljoen naar beneden bijstellen. Door overcapaciteit op de afvalmarkt levert het verbranden van huisvuil minder op. In de gemeenteraad wordt daarom toch al hardop nagedacht over hoe het verder moet met AEB.

Uit de reactie van de wethouders Udo Kock (Deelnemingen) en Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) spreekt ook al de vrees dat de malheur langer gaat duren dan 6 tot 9 maanden. De wethouders zijn blij dat het stilleggen van de afvalverbranding geen consequenties heeft voor de Amsterdammer, maar kijken al verder naar de lange termijn. ‘Daarbij houdt de gemeente rekening met alle scenario’s,’ klinkt het omineus.

Daarbij wordt het tijdelijk stopzetten van de hele afvalverwerking genoemd als mogelijkheid, maar ook een verlaagde capaciteit van AEB. En dat laatste –het sluiten van verbrandingslijnen of een hele afvalenergiecentrale– is een oplossing die eerder opdoemde toen de stad stilstond bij de overcapaciteit op de afvalmarkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden