PlusAchtergrond

Afval is de grootste ergernis, maar waarom helpen zelfs boetes niet?

Handhavers schreven afgelopen jaar ruim 20.000 afvalboetes uit, een record. Door corona en volle containers, maar de gemeente kijkt steeds nadrukkelijker ook naar het gedrag de Amsterdammers.

Rondslingerend afval, volle afvalcontainers: handhavers schreven flink wat boetes uit, maar Amsterdammers moeten zelf netter worden. Beeld Joris van Gennip
Rondslingerend afval, volle afvalcontainers: handhavers schreven flink wat boetes uit, maar Amsterdammers moeten zelf netter worden.Beeld Joris van Gennip

Hoe groot is het probleem?

Met ruim 20.000 opgelegde afvalboetes in minder dan een jaar tijd hebben de handhavers waarschijnlijk een record te pakken. Het boeterecord werd de afgelopen maanden behaald op basis van 30.000 ‘constateringen’, adressen die sinds juni door handhavers zijn aangetroffen in bijgeplaatste vuilniszakken, rondslingerend oudpapier of verkeerd aangeboden grofvuil.

Waarom is dat zo problematisch?

Afval en troep op straat prijken steevast bovenaan de lijstjes met grootste ergernissen van Amsterdammers. Er zijn plekken in de stad waar dagelijks afval op straat wordt gezet, schreef afvalwethouder Lourens Ivens eind vorig jaar al aan de gemeenteraad. ‘Of het nu een berg huishoudelijk afval is, karton bij een afvalcontainer, een bankstel of zelfs een hele inboedel op de hoek van een straat. Het lijkt steeds normaler te worden. Maar het ziet er niet uit, het is smerig, milieuonvriendelijk, het trekt ongedierte aan en het kan gevaarlijk zijn voor verkeersdeelnemers, of bijvoorbeeld spelende kinderen.’

Is de coronacrisis van invloed?

Er wordt sinds de lockdowns meer huisvuil aangeboden. Afgelopen jaar steeg het restafval met 3,6 procent van ruim 166.000 naar ruim 172.000 ton. De hoeveelheid grof afval steeg waarschijnlijk onder invloed van veel verbouwingen en opruimingen nog veel meer, van 30.000 tot 36.000 ton: meer dan 20 procent. Opvallend ook is dat glasafval steeg van ruim 11.000 naar ruim 14.000 ton: 17 procent meer. Op sommige momenten in 2020 reden er dertig extra vuilniswagens door de stad om alle oude spullen van opgeruimde zolders, of verpakkingskarton van online bestellingen, af te voeren.

Komt het doordat bewoners er zelf een zooitje van maken?

Een deel van de bewoners, lijkt het. Amsterdammers zijn niet altijd goed op de hoogte van de regels, stelt Wethouder Laurens Ivens. Afval wordt op de verkeerde tijd of plek aangeboden, of mensen weten niet precies wat ze met hun afval moeten doen als een container al vol is. Sommige Amsterdammers negeren de regels uit gemakzucht of onverschilligheid. Eerder al stelde Ivens dat ‘sommige Amsterdammers hardleers’ zijn. “Tegen hen moeten we dus duidelijker zijn en duidelijker grenzen aangeven.”

Maar de containers zijn iedere keer als ik langs kom vol, met name de papierbakken met die onhandig opgevouwen kartonnen dozen.

Er moet in sommige gevallen sneller worden geleegd, maar vaak gaat dit goed, stelt de gemeente: in 96 procent van de gevallen is een restafvalcontainer nog niet vol en kan er worden gestort, bij papiercontainers is dit 92 procent. Dit najaar zijn honderd nieuwe, grotere kartonkleppen geplaatst op de containers zodat er ook grote stukken karton doorheen kunnen. Tegelijk: soms werken afvalcontainers niet naar behoren, of weet de gemeente niet goed genoeg wanneer een container moet worden geleegd. Ivens echter: ‘De Amsterdammer zal zelf ook iets moeten doen.’

Het ging om 30.000 overtredingen, maar er werden 20.000 bekeuringen uitgeschreven.

Niet elke overtreding leidt tot een boete. Een deel komt te vervallen omdat er onvoldoende bewijs is, omdat bewoners zijn verhuisd of overleden of omdat de overtreder niet bleek te staan ingeschreven op het adres. Bovendien was het aantal overtredingen groter dan verwacht: 5000 zijn komen te vervallen doordat het te lang zou duren voordat de boete daadwerkelijk zou zijn uitgeschreven. De organisatie is inmiddels uitgebreid.

Zijn die boetes wel hoog genoeg? En is de pakkans niet heel klein?

De boete voor een bewoner is 95 euro. Voor een bedrijf 475 euro. Handhavers kunnen nu na twee bekeuringen ook een last onder dwangsom opleggen die na de derde keer wordt geïncasseerd. Die is 1250 euro voor een bewoner en 2500 euro voor een bedrijf, aldus een woordvoerder. “De pakkans is in elk geval ineens een stuk hoger dan vorig jaar, omdat we nu gemiddeld een kleine 150 boetes per dag uitschrijven.”

Wat is de minst schone buurt van Amsterdam?

Buitenveldert, om precies te zijn het Zuidasgebied, krijgt de laagste score als het gaat om het schoonhouden van de buurt. De CROW-score, waarmee de mate van netheid wordt bepaald, van de Zuidas is 37 procent. Centrum-West scoort 43 procent en staat daarmee op de op een na laatste plaats, gevolgd door de Rivierenbuurt met 48 procent.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden