PlusInterviews

Advocaten na de moord op Derk Wiersum: ‘Het vak is blijvend veranderd’

De moord op Derk Wiersum bracht een schok teweeg, niet in de laatste plaats bij zijn vakgenoten. Wat heeft zijn dood met hen gedaan, en met de advocatuur?

Veerle Hammerstein, oud-kantoorgenoot van Derk Wiersum

Veerle Hammerstein (43)

“Op de ochtend van de moord zat ik in de sportschool. Toen ik na het sporten mijn telefoon pakte, had ik veel oproepen gemist. Een oud-collega belde en zei: ‘Derk is dood, Derk is dood.”

Ik ben meteen naar kantoor gegaan waar we met elkaar ons verdriet hebben gedeeld. Derk was mijn oud-kantoorgenoot. Twaalf jaar heb ik met hem gewerkt. We waren bevriend. Met ons kantoor gingen we samen op skivakantie.

Ik heb toen gedacht: ik stop ermee. Het was de eerste weken niet leuk om advocaat te zijn. Ik wilde ook niet meer op de rechtbank zijn en in toga staan. Dat deed pijn.

De eerste maanden dat ik op de rechtbank was, dacht ik steeds dat ik Derk zag lopen. Of ik hoopte dat ik hem zag lopen. Ik was op zoek naar hem. Maar ik zou hem tekortdoen om het bijltje erbij neer te gooien. Je probeert het plezier terug te vinden. Dat had Derk ook gewild. Derk was niets liever dan advocaat. Sinds de zomer is het plezier in mijn vak weer terug.

Het verdriet blijft, net als het ongeloof. Ik kan nog steeds niet bevatten dat het gebeurd is. Wij hebben zo’n bescheiden vak. Derk was zo lief, bood altijd een luisterend oor, hij was een lopend wetboek. Een sparring-partner.

Voor zijn kinderen hebben we een fonds opgericht zodat ze het later kunnen gebruiken voor hun studie. Derk liep tijdens zijn studie stage in Amerika. Zoiets had hij zijn kinderen ook gegund. Dit initiatief komt voort uit een enorme machteloosheid. Je wilt iets goeds doen. Er is heel veel gestort en dat is mooi om te zien.

De Orde van Advocaten organiseerde een week na de moord een bijeenkomst in de Rode Hoed. Ik stond boven, in een hoek, had geen zin in aanspraak. Ik zag hoe advocaten, rechters en officieren door elkaar stonden, met hetzelfde verdriet, soms met de armen om elkaar heen. Derk was een verbinder. Die verbondenheid is nu, een jaar later, weg. In het Marengo-proces zie je hoe de verhoudingen alweer gepolariseerd zijn. Ik ben daar best wel teleurgesteld over.”

Max den Blanken, Cleerdin & Hamer Advocaten.

Max den Blanken (34)

“Die ochtend was ik thuis. In de media hoorde ik van een schietpartij, mogelijk op een advocaat. Al snel kwam de naam van Derk Wiersum naar buiten. De berichten kwamen achter elkaar binnen. Ik was verdoofd. In shock.

Ik ben naar kantoor gegaan en ‘s middags naar de bijeenkomst op de rechtbank. Het raakte me gigantisch. Advocaten tonen van nature niet snel hun kwetsbaarheid. Ik heb zitten huilen tussen de rechters, officieren en advocaten. Dat voelde ongemakkelijk, maar het was niet te stoppen. Gitzwart was het.

Eerst kwam die schok, daarna de dreun. Dit was iemand van ons. Een jurist die opkomt voor de underdog, niet iemand die zich in louche zaakjes begeeft en de randjes opzoekt. Een familieman, een aardige vent. Dit betekent dat het iedereen kan overkomen.

Het betekent ook dat je kennelijk gezien wordt als een pion op het schaakbord, dat je onderdeel uitmaakt van het spel. Je zult dus voorzichtig moeten zijn.

Ik heb me wel afgevraagd: is dit het waard? Maar ik heb niet serieus overwogen om te stoppen als strafrechtadvocaat. Ik ben in mijn werk het afgelopen jaar veel met de dood bezig. De moord op Wiersum komt daarbij. Dood en verderf, dat is niet altijd makkelijk.

Mensen in mijn omgeving zijn ook bezorgd. Kan jou dit overkomen, vragen ze. Ik hoop het niet. Maar je hebt het niet helemaal in de hand. Ik heb me nooit echt bedreigd gevoeld maar wel situaties gehad waarbij ik me niet veilig voelde. Onze cliënten zijn haaien, geen dolfijnen. Je springt met een andere mindset het water in.

De impact van de moord is een jaar later beter voelbaar. Het is zwaarder geworden. Nu pas besef je wat er is gebeurd. De moord was het donkerste scenario denkbaar.”

Sander JanssenBeeld Angelo H.A. Roga

Sander Janssen (44)

“Ik was op kantoor en las op social media dat de advocaat van de kroongetuige Nabil B. was vermoord. Ik was er heel erg door geraakt. Ik moest meteen denken aan zijn vrouw en kinderen. En ook aan mijn eigen vrouw en kinderen. Het leven van Derk lijkt op dat van mij, dus zo’n moord komt heel dichtbij.

Ik had die middag een zitting in Rotterdam. Ik dacht: ik ga naar huis. Fuck dit werk, fuck deze baan, fuck deze shit. Ik ga wat anders doen. Ik haal mijn kinderen van school en ga iets leuks met ze doen. Onzin natuurlijk. Het is niet rationeel. Ik ben uiteindelijk toch die zitting gaan voorbereiden.

De eerste maanden was ik echt een beetje van slag. Het plezier van het vak was eraf.

Aan je eigen veiligheid denk je niet meteen. Je moet ervoor waken om te denken dat nu iedereen gevaar loopt, want dat is natuurlijk niet zo. Toch heb ik het afgelopen jaar wel momenten gehad dat ik dacht: moet ik nu op mijn hoede zijn? Dit is toch een nieuwe stap in de escalatie van het geweld. Ook binnen het criminele milieu vindt men dat dit veel te ver gaat en je denkt dat overkomt me niet, maar ik ben wel alerter geworden. Dat is deels onbewust: als ik met de fiets bij de rechtbank aankom voor een zaak die hoog in het geweldspectrum zit, betrap ik mezelf erop dat ik de omgeving scan.

Een jaar later moet ik er nog steeds vaak aan denken. Het vak is erdoor veranderd, en ik vrees dat dat blijvend is.”

Peter Plasman. Beeld Koen van Weel/ANP

Peter Plasman (68)

“Precies op het moment dat Derk Wiersum werd vermoord, stapte ik op de motor om naar het Hof in Den Bosch te gaan. Het was een paar honderd meter van mijn huis vandaan. In Den Bosch kwamen twee raadsheren naar me toe of ik wel in staat was de zitting te doen. Ik wist nog van niks. Ik was zo overdonderd door het bericht dat het niet tot me door drong.

Ik had die dag nog een tweede, lange zitting. Gaandeweg werd ik heel naar in mijn hoofd. Bijna fysiek onpasselijk. De eerste paniekreacties en ontredderde berichten kwamen binnen. Wat betekent dit? Jij zit toch ook in dat proces?

De moord is zo onvoorstelbaar dat het echte besef pas die avond kwam. Het beeld van Derk en een persoon met een vuurwapen verscheen op mijn netvlies. Hij was volkomen kansloos. Je beseft ook hoe dichtbij het is. Wiersum is vermoord vanwege zijn vak. En dat vak heb ik ook. Toen werd me duidelijk: dit kan dus een advocaat overkomen.

Dit is een aanval op de rechtsstaat, op een instituut, niet op één persoon. De ramen van mijn kantoor heb ik toen afgedekt met grote borden met de woorden: Derk Wiersum Rechtsstaat.

Ik heb mijn vak altijd mooi gevonden, maar de glans is eraf. Er zit een soort somberheid overheen. Maar ik heb nooit overwogen te stoppen.

Wel denk ik er vaak aan. Ik kom er niet los van. Ik zit in het Marengo-proces, dus de moord dient zich voortdurend en prominent aan. Al neemt het in heftigheid af.

Nog steeds voelt het als de dag van gisteren. Ik hang 18 september de borden weer op. Want dit mag niet vergeten worden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden