Amsterdam Bewaar

Advocaat Holleeder: Veel meer scenario's mogelijk

Advocaten Sander Janssen en Robert Malewicz bieden een ander perspectief dan de zwart-wit-optie van het OM
Advocaten Sander Janssen en Robert Malewicz bieden een ander perspectief dan de zwart-wit-optie van het OM © ANP

Advocaat Sander Janssen ploegde bijna vier uur door de Amsterdamse misdaadgeschiedenis om de rechters te tonen dat zo veel meer scenario's over de moord op Cor van Hout bestonden en bestaan dan 'de zwart-wit-optie' waarin zijn cliënt Willem Holleeder de opdracht gaf.

De rechtbank heeft het door het Openbaar Ministerie aangeleverde, forse dossier 'Viool' over de liquidatie van Cor van Hout, maar advocaten Sander Janssen en Robert Malewicz spitten de afgelopen jaren als mijnwerkers door een stuk of vijftien andere dossiers over intriges en bloedige conflicten in de afgelopen dertig jaar in de Amsterdamse onderwereld.

Ander scenario mogelijk
Ze hadden in al die dossiers minstens inzage gevraagd én gekregen, omdat die raken aan de soms duizelingwekkende vetes die speelden in het milieu waarin Cor van Hout twee moordaanslagen overleefde, voordat de derde hem in 2003 fataal werd. De missie van de raadslieden: aantonen dat het ook héél anders kan liggen dan het in het dossier Viool beschreven scenario dat Willem Holleeder de opdracht moet hebben gegeven voor de liquidatie van zijn gewezen 'bloedgabber', mede-Heinekenontvoerder en zwager Cor van Hout.

Waar aanklagers Sabine Tammes en Lars Stempher uiteindelijk kiezen voor die 'zwart-wit-optie', zoals Janssen hem noemde, schetste hij in een bijna vier uur durend betoog de beelden die híj uit al die oude rechercheonderzoeken destilleerde. Hij koos de caleidoscoop als treffende metafoor: wie goed kijkt, ziet een veelkleurig palet dat voortdurend van vorm wisselt.

Geweld in de jaren tachtig
Janssen begon over de jaren tachtig, toen maffiabaas Klaas Bruinsma het criminele milieu domineerde samen met 'de Joegomaffia' bestaande uit de rivaliserende kampen van Bosniër Maruf 'Paja' M. enerzijds en Serviërs Duja Becirovic en Sreten 'Jotsa' Jocic anderzijds.

Een geweldsescalatie in die wereld kostte de levens van Becirovic (1990), Bruinsma (1991) en een hele trits andere Nederlandse en Joegoslavische criminelen. Op enig moment werden op één dag drie spelers geliquideerd.

Daarna streden spillen uit de voornoemde groepen vele strijden, onder wie het al snel beruchte onderwereldduo Sam Klepper en John Mieremet; Stanley Hillis en de Egyptische Amsterdammer Magdi Barsoum, die tegen meerdere partijen schurkte.

Holleeder en Van Hout
In de loop van de jaren negentig betraden Cor van Hout en Willem Holleeder ook weer het toneel. Met zijn onbehouwen levensstijl en kwade dronk maakte Van Hout in hoog tempo vijanden - wat in 1996 en 2000 resulteerde in twee mislukte aanslagen op zijn leven.

Rond de millenniumwisseling leidden alle intriges weer tot een reeks aanslagen, en uiteindelijk ook tot de liquidatie van Van Hout en de handelaar in luxe speedboten Robert ter Haak, die naast hem stond.

Waar het voor de hand ligt de opdrachtgever(s) te zoeken in Amsterdam, scheen advocaat Janssen veel licht op een conflict dat de aan Van Hout gelieerde beweerde 'ripper' (drugsdief) Gijs van Dam junior had met Marokkanen uit Utrecht. Getuigen stellen dat die ruzie om gestolen drugs de reden van de aanslag op Van Dam (2002) en de moord op Van Hout moet zijn geweest (waarna Van Dam in 2004 ook alsnog is doodgeschoten).

Kortom: het nu dominante beeld dat het Holleeder moet zijn geweest die zijn 'bloedgabber' liet vermoorden, ligt volgens Janssen zo veel genuanceerder dat de rechtbank Holleeders voorarrest voor deze zaak moet opheffen. Hij zou dan overigens voor de andere moorden op zijn aanklacht in de cel blijven.

Aanklagers Sabine Tammes en Lars Stempher reageren op dinsdag 26 juni.

De hele dag teruglezen? Volg hier het Holleeder-blog.