Advies: stel quota voor diverse straatnamen in

Streefcijfers moeten ervoor zorgen dat straatnamen in Amsterdam een beter beeld geven van de bevolkingssamenstelling. Ondanks de wens van de politiek, lukt dat de huidige straatnaamcommissie onvoldoende.

Actie­groep De Bovengrondse verving eerder al straatnaamborden in een roep om meer straten naar vrouwen te laten vernoemen.Beeld Tammy van Nerum

Dat staat in een onafhankelijk onderzoek naar het straatnamenbeleid van Amsterdam dat in opdracht van de gemeente is uitgevoerd.

In een reactie op de studie kondigt burgemeester Halsema aan dat de samenstelling en de werving van leden van de Commissie Naamgeving Openbare Ruimte (CNOR) onder de loep komt te liggen.

Sinds jaar en dag zorgen straatnamen soms voor ophef of is er de wens tot verandering, bijvoorbeeld de hernoeming van de Stalinlaan tot Vrijheidslaan in 1956 vanwege zijn reactie op de Hongaarse Opstand. In 2013 werd afgesproken om de 6286 straten, wegen, bruggen en viaducten in de stad te vernoemen naar een diversere groep Amsterdammers.

Momenteel is ruim een derde (38%) van alle straatnamen vernoemd naar een persoon. Kunstenaars, politici en verzetshelden zijn de voornaamste categorieën, maar als het gaat om diversiteit binnen de persoonsvernoemingen is de balans zoek. Slechts 13 procent is vernoemd naar een vrouw, 26% van de personen met een straat op hun naam heeft een migratieachtergrond. Opvallend genoeg zijn het vooral Duitsers die vernoemd zijn - 4 procent van de Amsterdamse straten draagt de naam van een beroemde Duitse filosoof (Hegel, Kant) of componist (Bach, Brahms) van weleer.

Tempo

Het tempo waarin de vernoemingen verandert, gaat het stadhuis niet snel genoeg. Hoewel er al sinds 2013 politieke druk is om meer vrouwen en minderheden te vernoemen, bleek dat in 2017 slechts 23 procent van de voorgestelde namen een vrouw was, in 2018 ging het met 31 procent iets beter. Ook opvallend is dat er in 2018 opnieuw drie Duitse Nederlanders een straat of brug op hun naam kregen. Dit waren dan wel weer vrouwen.

In 2018 greep Halsema al in toen de CNOR een aantal straten op IJburg dreigde te vernoemen naar zeehelden uit de zestiende eeuw. Dit werd veranderd naar een serie namen van leiders van slavenopstanden in het Caraïbisch gebied.

Streefcijfers of quota moeten de straatnaamcommissie in de toekomst helpen om dit soort ingrepen te voorkomen, schrijven de onderzoekers. Ook zou deze commissie vaker en actiever te rade moeten gaan in de stad, om geschikte namen te vinden.

Of Halsema hiertoe over gaat zegt zij nog niet, wel erkent ze dat het bepalen van straatnamen nu niet goed gaat. “Uit het onderzoek volgt dat de processen rondom de totstandkoming van straatnaamgeving niet altijd even uniform, toegankelijk en transparant zijn,” zegt Halsema. Ook de benoeming, selectie en termijn van de leden van de CNOR gaan waarschijnlijk dit najaar op de schop.

Zowel het stadsbestuur als de onderzoekers waarschuwen wel dat het, met gemiddeld 50 nieuwe straatnamen per jaar, wel even zal duren voordat de gewenste gelijkwaardigheid in het straatnamenbestand is bereikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden