Activistische aanpak splijt antirooklobby

De antirooklobby valt uiteen in twee stromingen: Alliantie Nederland Rookvrij zet longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker uit de koepel vanwege hun 'activistische en confronterende' aanpak.

Longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker Beeld anp

Noem een boegbeeld in de strijd tegen de tabaksindustrie en de naam Wanda de Kanter valt, longarts in het Antoni van Leeuwenhoek. Ze trekt hierin gepassioneerd op met collega Pauline Dekker. Daarin schuwen ze het gestrekte been niet. Maar áltijd tegen de tabaksindustrie en nooit tegen de roker, want die is ook maar het slachtoffer van misleidingen en de verslavende werking van tabak.

Via hun kritische onderzoekssite Tabaknee.nl krijgen onder anderen tabakslobbyisten en politici er soms flink van langs. Maar nu is het hommeles in de antirooklobby.

De harde lijn van de longartsen, die overigens door veel artsen geprezen wordt, is te 'activistisch en confronterend' voor de Alliantie Nederland Rookvrij, een koepel van 155 partners die tegen het roken zijn, zoals KWF Kankerbestrijding, de Hartstichting en het Longfonds. De Kanter en Dekker zijn buiten de deur gezet.

Geen geld meer
De Alliantie wil werken aan een 'positieve insteek' en wil een 'verbindende factor zijn'. "Hun aanpak is zeker succesvol geweest, maar wij hebben gemerkt dat de middenweg ons vaak verder helpt," zegt Mischa Stubenitsky van KWF Kankerbestrijding.

"Waar wij soms onderhandelden met mensen en goede gesprekken hadden, werd over diezelfde personen op Tabaknee.nl negatief geschreven, omdat ze in het verleden iets voor de tabakslobby zouden hebben gedaan. Gesprekken daarover hebben niet tot een oplossing geleid, dus hebben wij de financiering van Tabaknee.nl stop gezet. Waar het kan, blijven we overigens samenwerken."

Marc Willemsen, expert op het gebied van tabaksontmoediging aan de Universiteit Maastricht (UM), begrijpt dat het schuurt, maar vindt dat zowel de polderstrategie van de Alliantie als de confrontaties van de longartsen belangrijke methoden zijn in de strijd tegen tabak. "Artsen kunnen bepaalde zaken nou eenmaal makkelijker zeggen vanuit hun rol. Dat werkt."

Wanda de Kanter was de drijvende kracht achter de pogingen van advocaat Bénédicte Ficq de tabaksindustrie in Nederland voor de rechter te slepen wegens poging tot zware mishandeling. Dat zijn belangrijke acties, stelt Willemsen. "Maar in Nederland komt het beleid tot stand door polderen. Overleg is dus ook belangrijk. Eigenlijk versterken de twee strategieën elkaar."

'Dubieuze onderzoeken'
Een voorbeeld van de schurende samenwerking tussen Tabaknee.nl en de Alliantie is een artikel op Tabaknee.nl over een oproep aan staatssecretaris Paul Blokhuis: hem werd verzocht oud-Kamerlid Jolande Sap te vervangen als voorzitter van de groep experts die oplossingen bedenkt om roken terug te dringen. Sap was ook commissaris bij adviesorganisatie KPMG en zou weg moeten omdat KPMG 'dubieuze onderzoeken' zou doen in opdracht van tabaksfabrikanten.

Pauline Dekker zegt in een reactie dat zij en De Kanter 'toch enigszins verbaasd zijn'. "We streven hetzelfde doel na. Ze zijn met name gevallen over dat van Jolande Sap, denk ik," zegt Dekker. De artsen zijn niet van plan te stoppen met hun felle strijd tegen roken. "We blijven lezingen geven, naast onze gewone banen, en gaan door met Tabaknee.nl, maar we zoeken wel naarstig naar financiers."

Lees ook: Is straks heel Nederland rookvrij? en Puber tegen kankerpatiënt: 'Hoe lang heeft u nog te leven?'

Sigaret in de ban

In 2040 moet het aandeel rokers zijn gedaald tot 5 procent, zo is het gestelde doel in het Nationaal Preventieakkoord. In 2018 gaf 22,4 procent van de volwassenen aan weleens te roken, een lichte daling ten opzichte van 2017, blijkt uit cijfers van het CBS.

- In 2025 moeten alle sportverenigingen en speeltuinen rookvrij zijn.
- In 2020 moet het terrein van elke kinderopvang in het land rookvrij zijn. Het pakje sigaretten wordt datzelfde jaar een euro duurder. Ook de e-sigaret valt onder het rookverbod.
- In Amsterdam is het al bij veel zorginstellingen ook buiten verboden om te roken. Attracties als Artis en de Hortus Botanicus hebben de sigaret vanaf dit jaar in de ban gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden