Amsterdam Bewaar

Achtstegroepers kijken vooral of middelbare school dichtbij is

Scholieren bij Het Amsterdams Lyceum.
Scholieren bij Het Amsterdams Lyceum. © Rink Hof

Niet kwaliteit, maar afstand is het belangrijkste criterium om een middelbare school te kiezen in Amsterdam. Kinderen willen liever niet dat er lagere niveaus op hun school worden aangeboden en ze zoeken een school met leerlingen die lijken op henzelf.

Niet te ver fietsen is belangrijk voor de keuze van een middelbare school. Onderzoek van de UvA en VU, aangevuld door onderzoek van onderzoeksdienst OIS, laat zien dat achtstegroepers vooral kijken of een middelbare school dichtbij is.

Een toename in reisafstand van 1 kilometer maakt een school al 30 procent minder aantrekkelijk.

Een tweede punt waarop kinderen een school kiezen, is of hun eigen onderwijsniveau het laagste is op een school. Ze willen wel kunnen opklimmen, maar niet afzakken.

Mavo-leerlingen willen een havo-afdeling, maar havisten hebben liever geen mavo-afdeling en wel een vwo.

Zo bezien kunnen nooit alle leerlingen tevreden worden gesteld met het aanbod van ruim 72 scholen.

Om een categorale school te vinden, zijn leerlingen wel bereid verder te fietsen. Havo-leerlingen nemen een langere reisafstand voor lief als er geen vmbo maar wel vwo wordt aangeboden (5 kilometer extra is geen probleem).

Vwo-leerlingen zijn op hun beurt bereid verder te reizen voor een categorale vwo-school of gymnasium (3 kilometer).

Vorig jaar bleek dat de motivatie om te reizen erg groot is toen een groep uitgelote Amsterdamse gymnasiumkinderen voor het Gymna­sium Felisenum in Velsen koos. Gemiddeld reizen scholieren 6,3 kilometer naar school.

Segregatie neemt toe
Ook opmerkelijk - hoewel op het schoolplein al langer besproken - is het feit dat leerlingen kiezen voor een school waar leerlingen zitten die op hen lijken.

51%

Van alle Amsterdamse leerlingen krijgt 51% een havo of een vwo-advies of een combinatie ervan.

Dat geldt zowel voor kinderen uit rijkere als voor kinderen uit armere milieus (de onderzoekers gebruiken de term 'sociaal economische status').

Zo nemen de verschillen tussen scholentypen, en daarmee de segregatie, steeds verder toe, concludeerde OIS eerder al.

Leerlingen en hun ouders hechten ook waarde aan de gemiddelde eindexamenscore van een middelbare school - al is dat cijfer omstreden, want het zegt weinig over de hoeveelheid kansen die leerlingen krijgen en hoe goed het onderwijs is (misschien zijn de zwakke scorers inmiddels van school).

Verder zijn schoolgebouw, aanbod van vakken en wel of niet roken voor kinderen van groot belang.

Brede brugklas
De roep van ouders om meer ruimte te maken op categorale vwo-scholen is zeker niet voor alle Amsterdamse kinderen positief.

De gemeente schrijft dat de 'consequentie van meer capaciteit op categorale vwo-scholen zorgt voor tevreden vwo-leerlingen maar ook voor minder tevreden havo-leerlingen'. Hetzelfde geldt voor havo/vwo-scholen en de waardering van vmbo-leerlingen.

23%

Het advies vmbo-t of havo (of combinatie) is gegeven aan 23% van de Amsterdamse scholieren. Van de Amsterdamse leerlingen krijgt ook 23% het advies vmbo-basis of vmbo-k of een combinatie ervan.

Nog altijd zijn er leerlingen die geen open dagen bezoeken. De meeste leerlingen uit het OIS-onderzoek bezoeken er meer, tot wel twintig aan toe.

Wethouder Onderwijs Simone Kukenheim concludeert dat het 'zeer moeilijk is om aan de wensen van alle ouders en leerlingen tegemoet te komen'. Ze pleit voor meer 'innovatieve' oplossingen, zoals meedere niveaus in hetzelfde gebouw, om segregatie verder tegen te gaan.

PvdA'ers Sofyan Mbarki en Marjolein Moorman pleiten voor brede brugklassen van vmbo, havo en vwo en het weer toevoegen van de vaak afgestoten vmbo-afdeling.

Kukenheim zegt toe te onderzoeken of een bonus voor brede brugklassen mogelijk is en hoe leerlingen kunnen worden geholpen 'op te stromen' (een niveau hoger doen).

Meer dan 7500 achtste­groepers in de stad kiezen deze maanden een middelbare school. Het Parool volgt leerlingen in dit blog.

Lievelingsschool

Op basis van de hoeveelheid achtstegroepers die niet op hun lievelingsschool (eeste keuze) terecht konden, zijn dit de populairste scholen van 2017:

1. St. Nicolaas Lyceum (havo/vwo)
2. Hyperion Lyceum (vwo)
3. Amsterdams Lyceum (vwo)
4. 4e Gymnasium
5. Spinoza Lyceum (havo/vwo)

Het IJburg College moest op vmbo-niveau de meeste leerlingen teleurstellen.