Plus Architectuur

Achter de saaie gevel van het EMA gaat een verrassend interieur schuil

De groene wand van 60 meter hoog. De planten groeien en bloeien, mede dankzij schijnwerpers. Beeld Maarten Boswijk

Vanaf deze week verhuizen de werknemers van het Europese Geneesmiddelenbureau (EMA) van Sloterdijk naar het nieuwe gebouw aan de Scarlattilaan. Achter een tamelijk saaie gevel gaat een verrassend interieur schuil. 

Het is misschien wel de saaiste toren op de Zuid­as, het hoofdkantoor van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Dat is niet verwonderlijk, want tjonge tjonge, hoezeer wordt de omgeving beheerst door wilde gebaren. Begrijpelijk is die saaiheid wel. Het EMA moest immers in een recordtempo worden ontworpen en gebouwd voor de farmaexperts die vanwege de brexit Londen moesten verlaten. In minder dan twee jaar is een complex uit de grond gestampt.

De 1300 EMA-mensen vonden tijdelijk onderdak in een leeg gebouw bij Sloterdijk en kunnen nu terecht aan de Domenico Scarlattilaan in het oostelijk deel van de Zuidas. Een prestatie van formaat van het Rijksvastgoedbedrijf (en architect Fokke van Dijk, die het voorlopig ontwerp maakte) en de Bouwcombinatie. Om de opgave niet al te ingewikkeld te maken, zagen ze af van een parkeergarage – het personeel komt per fiets of per openbaar vervoer.

Desolate omgeving

Die Scarlattilaan is een straat van niks, met het voortuintje van het EMA als een druppel op de gloeiende plaat. De tegenovergelegen KPN-mast en -centrale zijn doodse raamloze blokken. Maar goed dat ‘Brussel’ in 2017 alleen kennisnam van het voorlopige ontwerp en niet van de desolate omgeving, anders was de beslissing misschien anders uitgevallen.

EMA voegt zich nu in die buurt met een gevel van gepoedercoat aluminium in een bronskleur die er op een grijze dag ook nog eens somber uitziet. Als de zon schijnt, verandert de aanblik. Dan kunnen de diepliggende ramen met uitstekende kozijnen – neggen in het jargon – een speels en reflecterend effect sorteren. Er is met andere woorden een kameleon bijgekomen in het oostelijk deel van de Zuidas.

Genieten

Het EMA is een agentschap. Een kantoor met vergaderzalen, een auditorium en een restaurant. Hier beoordelen farmaceuten de veiligheid en werking van medicijnen voor heel Europa. Vertegenwoordigers van bedrijven maken hier hun opwachting in het semiopenbare gedeel­te op de onderste drie etages: daarboven liggen over in totaal 18 verdiepingen kantoor­tuinen. Die worden niet bevolkt door verbannen Britten, zoals je zou denken, want de EU stelt als eis dat men twee talen spreekt in zijn kantoren, en tja dat doen de Britten nou eenmaal nauwelijks of niet.

Het nieuwe gebouw aan de Zuidas. Beeld EPA

Zij hebben het privilege te kunnen genieten van de spetterendste schacht die er sinds tijden in een kantoor is gerealiseerd. Dat is een groene wand van bijna 60 meter hoog met een plantenpatroon, ontworpen door Okra Landschapsarchitecten. Okra parafraseerde hiervoor een compositie van de Britse kunstenares Bridget Riley. Horizontale metalen gootjes voeren het water af. De schijnwerpers in dit langwerpige atrium dragen bij aan de groei en bloei van de planten – en dat lukt kennelijk, want ze zijn al een keer gesnoeid.

Niet elke dag jagen 

Deze groene weelde draagt bij aan de hoge breeam-score waar een gebouw tegenwoordig aan moet voldoen. Breeam is een meetinstrument waarin van alles wordt meegenomen, duurzame materialen, energiebesparing, bereikbaarheid. Voor gebruikers allemaal prima, een bezoeker merkt daar meestal niets van. Afgezien van die plantenwaterval dan.

Het personeel van het EMA kan genieten van een loungebar op de 18de etage en een daktuin halverwege. Het lijkt allemaal ter compensatie van de omgeving, waarin geen café of reuring te bekennen is. Dat geldt ook voor de aankleding van het interieur – werk van het bureau Fokkema – met eikenhouten accenten, lounge­banken, verstelbare bureaus en fauteuils. Die warme nuchterheid is wel een verschil met het vroegere kantoor op Canary Wharf in Londen, met een overdaad aan marmer in de entree en hoogpolig tapijt op de verdiepingen.

Dit interieur doet in alles zijn best het personeel op zijn gemak te stellen, rust te geven met ruimtes waar niet elke dag gejaagd hoeft te worden op een flexplek. De inhoud en de betekenis van het werk zijn het voornaamste, en dan kan de architectuur alleen maar dienend zijn. Ego’s opzij, narcisme weg; hoe langer je erover nadenkt hoe beter is het te begrijpen dat een rustpunt op de Zuidas ook wenselijk is. Als tegenwicht tegen het visueel geweld.

Beeld ANP
Beeld Jamie Groenestein
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden