Plus

Achter de glamour van lipfillers ligt een wereld van beunhazen

Lipfillers zijn al zo alledaags, dat ze als cadeau onder de kerstboom liggen. Maar achter de glamour van volle lippen ligt een wereld van beunhazen, stuntprijzen en dichtgespoten bloedvaten. 'Ga niet voor een koopje.'

Beeld Getty Images

Cosmetisch arts Tom Decates heeft in zijn spreekkamer al veel foto's voorbij zien komen van vlogger Monica Geuze, model Kylie Jenner of influencer Romy Boomsma. Allemaal vrouwen met voluptueuze lippen. Vol en rond. Een mond als rijp fruit.

Zoveel weelde is ze niet door de natuur geschonken, maar door een injectienaald met een vulmiddel, namelijk hyaluronzuur, een tijdelijke filler die met een injectienaald wordt ingespoten en in circa negen maanden oplost.

Op YouTube en Instagram wemelt het ervan. Ook in het straatbeeld duiken ze steeds vaker op. Opgespoten lippen zijn een rage.

En dus krijgt Decates, die in het Medisch Laser Centrum in de Cornelis Schuytstraat werkt, met regelmaat een foto van een bekendheid met gigantische lippen toegeschoven. Of hij die kan namaken?

"In sommige klinieken sta je na vijf minuten buiten met ontplofte lippen." Maar niet bij Decates, die ook wel fillers doet, maar uitsluitend subtiel. "Dan begin ik een vaderlijk gesprek en zeg dat ze mooi zijn van zichzelf. Als iemand een hele dikke bovenlip wil, leg ik uit dat het er onnatuurlijk uitziet als de bovenlip groter is dan de onderlip. Dan hoop ik dat diegene zelf tot het inzicht komt: hé, dat past niet bij mij."

Schaamte
Dat Decates zijn klanten niet aan exorbitante lippen helpt, is omdat hij ook de excessen kent. Hij is een van de artsen die in ErasmusMC in Rotterdam het complicatiespreekuur draaien, waar patiënten terechtkunnen voor herstelbehandelingen van mislukte cosmetische ingrepen.

Hij ziet veel gehavende gezichten: dikke, gezwollen lippen, ontstoken jukbeenderen en grote bulten die zijn ontstaan door ontstekingen van ingespoten siliconenolie - een filler die verboden is in Nederland, maar in het buitenland nog driftig wordt gebruikt.

Decates werkt daar samen met onder anderen dermatoloog Peter Velthuis, oprichter van Velthuis Kliniek. "De schaamte is heel groot," zegt Velthuis. "Soms komt er een echtgenoot mee die helemaal niet eens weet dat zijn vrouw een ingreep heeft laten doen. Schrijnend dat iemand dat niet durft te vertellen."

Driekwart van de klachten op het complicatiespreekuur is te herleiden naar cosmetische ingrepen met permanente fillers. Ze werden in 2015 verboden, behalve voor het herstellen van littekens. Deze week maakte het RIVM bekend dat artsenverenigingen vinden dat de permanente filler helemaal in de ban moet worden gedaan, en dat alleen nog wordt gewerkt met de veel veiligere tijdelijke injectables.

Het gaat in veruit de meeste gevallen goed, maar als het misgaat, is het ingrijpend, zegt Decates. "Het zit in je gezicht, iedereen ziet het, dus het is sociaal heel invaliderend." In 2016 meldden 500 mensen zich bij het complicatiecentrum. Decates schat dat er dat jaar in Nederland 140.000 tijdelijke fillerbehandelingen zijn verricht.

Blind aan één oog
Waar gaat het dan mis? Meestal als, oneerbiedig gezegd, een 'fillerbeunhaas' de klus klaart, zoals een schoonheidsspecialiste, een verpleegkundige of een arts die geen gedegen training heeft gehad in het toedienen van injectables. Decates: "Die fillers worden soms per abuis in een bloedvat gespoten. De huid kan afsterven als het bloedvat die niet meer van bloed kan voorzien."

Een paar jaar geleden is een 26-jarige vrouw aan een oog blind geraakt, nadat ze in een Amsterdamse kliniek een filler had gekregen die haar platte neus moest corrigeren. Zo'n complicatie is heel zeldzaam, maar roodheid, zwelling, pijn, abcesvorming en bulten komen vaker voor. Soms is de complicatie simpelweg dat iemand met knoeperds van lippen de kliniek uit wandelt, vele malen groter dan ze ooit wilde.

"Fillers heb je in verschillende stevigheden," zegt Decates. "Als je een te dikke filler op de verkeerde plek in een verkeerde hoeveelheid inspuit, kunnen veel te dikke lippen ontstaan. Ook dat zien we regelmatig." En wat dan? "Wij hebben een echo waarmee we kunnen vaststellen waar de hyaluronzuurfiller zit. Wij kunnen daar hyaluronidase bij spuiten, dat is een enzym dat de filler oplost."

Zo kunnen ook fillers uit bloedvaten worden verwijderd, zodat de bloedtoevoer weer op gang komt. Als er permanente fillers moeten worden opgeruimd, zetten de artsen lasertechnieken in die het spul vloeibaar maken, waarna het door een gaatje in de huid naar buiten wordt gedrukt.

De technieken en de middelen worden steeds beter, maar er moet nog heel veel werk worden verzet. In de wetenschap én in de regelgeving. Want ondanks een nieuwe reclamecode wordt er door de klinieken nog volop gestunt met kortingen op sites als Groupon. Ook met de minimumleeftijd voor cosmetische ingrepen - 18 jaar - wordt te vaak geen rekening gehouden, bleek laatst uit een rondgang van de NOS.

Tientallen behandelaars, ruim een derde van de bijna honderd geteste zaken, bleek zonder problemen in minderjarige lippen te spuiten. De Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd schrok daarvan en roept iedereen op melding te doen van wantoestanden met fillers.

Cowboys uit de markt
Maar ook medisch wetenschappelijk zijn er veel vragen. Want waarom krijgt de één last van fillers en de ander niet? Decates promoveert hierop bij ErasmusMC en Amsterdam UMC met een onderzoek dat later dit jaar wordt gepubliceerd. Er zijn verschillende theorieën: is de reactie genetisch bepaald? Is het misschien een bacterie die met de filler meelift en daar gaat ontsteken? Of is het een reactie van het immuunsysteem? Decates: "Iedereen is maar bezig met het inspuiten van fillers en vrijwel niemand denkt na over de vraag: wat gebeurt er in het lichaam met die fillers?'"

Tel daarbij op dat het aantal behandelingen toeneemt: in 2016 werden in Nederland 390.000 botox- en fillerbehandelingen gedaan, waarvan 86 procent bij vrouwen. Een op de 49 vrouwen in Nederland en één op 308 mannen maakt gebruik van fillers. Er zijn in 2016 meer dan 10.000 lipfillers aangebracht bij mensen onder de 30 jaar; Decates schat dat dit sindsdien is toegenomen tot 11.000 per jaar.

"Voorheen waren het vooral 40-plussers die er jonger uit wilden zien of minder vermoeid wilden ogen, maar nu zien we steeds meer jongere mensen die met fillers hun eigen uiterlijk willen verbeteren, met een beter gevormde kaaklijn, vollere lippen, of een rechtere neus," zegt dermatoloog Jonathan Kadouch van ReSculpt Clinic. De groep mensen die fillers wil, wordt steeds groter. Er komen dus ook steeds meer complicaties bij.

Velthuis denkt dat er veel aan kwaliteit zou worden gewonnen als de cowboys uit de markt worden gedreven. Daar wordt overigens al jaren aan gewerkt. Omdat de beroepsverenigingen er samen niet uit kwamen, neemt het Zorginstituut Nederland de regie in het maken van een verdeling welke artsen de cosmetische ingrepen mogen doen. "We gaan toe naar een situatie waarin het publiek wél weet welke behandelaar goed opgeleid is en wie niet." Nu is dat nog veel te schimmig volgens Velthuis, waardoor beunhazen rustig kunnen door fillen.

Momenteel zijn er in Amsterdam zeker dertig klinieken waar injectables worden aangeboden - en dan blijft ook nog onzichtbaar wat er driehoog-achter gebeurt.

Twee keer eng
Catharina Meijer, cosmetisch arts en voorzitter van de Nederlandse Vereniging Cosmetische Geneeskunde (NVCG), vindt dat zorgwekkend: "Van onze leveranciers hoor ik dat er dit jaar twee keer zoveel bestellingen voor hyaluronzuur komen van schoonheidsspecialisten, maar die zijn niet bevoegd om fillers te doen.

Betrouwbare leveranciers leveren dat natuurlijk niet, maar enkele schoonheidsspecialisten weten de fillers toch ergens te krijgen. Ze zijn niet gedegen opgeleid én ze gebruiken waarschijnlijk goedkope fillers, omdat ze niet aan de kwalitatief goede kunnen komen. Dat is twee keer eng."

"Wij proberen met dermatologen, plastisch chirurgen en andere artsen om zaken goed te regelen, maar tegelijkertijd is er een parallelle wereld waar wij geen grip op hebben. Dat is heel frustrerend. Het zou helpen als leveranciers hun fillers alleen mogen leveren aan klinieken of behandelaars die deze cosmetische ingreep wel mogen doen."

Mocht u nog geïnteresseerd zijn in volle lippen, dan geeft Decates het advies: "Zoek een goede gecertificeerde cosmetisch arts, dermatoloog of plastisch chirurg via de website van de NVCG. Laat je goed voorlichten over de producten die er zijn en bedenk vooraf goed wat je wenst. Tot slot: ga niet voor een koopje. Er zijn klinieken waar je voor 50 euro één milliliter filler krijgt. Bij mij is dat 550 euro per milliliter. If it is to good to be true, it probably is."

Sarah el Benjamin (27)

"Mijn lippen waren zo dun, dat ze helemaal niet bij mijn gezicht pasten," zegt Sarah el Benjamin. De angst voor naalden weerhield de werkende en studerende moeder lang van de ingreep. Tot twee jaar geleden. "Ik had me goed ingelezen en rondgekeken waar ik het goedkoop kon laten doen."

De eerste keer liet El Benjamin voor tweehonderd euro 1 milliliter in haar lippen spuiten. Na twee weken ging ze terug voor nog een halve milliliter. Aan het resultaat moest ze even wennen. "Vooral de eerste dagen, dan zijn je lippen extra opgezwollen. Mijn zoontje van zes vroeg of ik was gevallen en mijn zus vindt het niet mooi."

Maar El Benjamin zelf is tevreden. Al geeft ze wel toe: "Erna zag ik allemaal dingen die ik ook anders wilde."

Inmiddels heeft de moeder ook botox in haar voorhoofd laten spuiten. "En als het aan mij ligt, werk ik binnenkort ook mijn neusplooi en kraaienpoten bij. En mijn lippen, die laat ik volgend jaar weer bijwerken." Waarom? "Als ik sommige vrouwen op social media zie, denk ik: dat wil ik ook wel. Daar ga ik niet om liegen. De invloed daarvan is groot."

Beeld Lin Woldendorp

Max Joling (24)

"Ik had haast geen lippen," zegt Max Joling. "Als ik selfies maakte en weer eens geïrriteerd benoemde dat ik nergens lippen zag, zeiden vrienden: 'Dan koop je die toch?' Dat kan tegenwoordig natuurlijk ook gewoon."

Joling ging op zoek naar betaalbare lip­fillers en kwam begin dit jaar bij een cosmetische kliniek in Amsterdam terecht. "Ze hadden de lipbehandelingen in de aanbieding. Het kostte me 390 euro voor 2 milliliter. Dat kon ik zo aftikken, ik mis het geld ook niet, dus tja, waarom zou ik het dan niet doen? Het heeft heel positief voor me uit­gepakt."

Joling heeft een positiever zelfbeeld gekregen door de lipfillers: "Ik vind dat ik er nu leuker uitzie als ik een selfie maak."

Dat sommige mensen het afkeuren, vindt hij maar kul. "Als ik er nou blij van word? Net als dat ik mijn haar en wenkbrauwen verf, mijn tanden bleek en mijn huid poeder omdat ik dat mooi vind, is dit iets dat tegenwoordig ook gewoon kan. En nee, dat is niet oppervlakkig. Zolang je er zelf achter staat, is er helemaal niets mis mee."

Als de fillers zijn uitgewerkt, gaat Joling opnieuw. "Deze lippen wil ik houden."

Beeld Lin Woldendorp

Ismay Dudock (19)

De 19-jarige Ismay Dudock dacht er al langer aan om haar lippen op te vullen. "Ik heb het nooit doorgezet, omdat ik bang was dat het fout zou gaan en ik was te jong. Maar toen ik zag hoe natuurlijk de lippen van mijn moeder waren bijgevuld, wilde ik dat ook."

Dudock, die parttime bij een drogist werkt, kreeg haar lipfillers op haar
achttiende cadeau van haar moeder. Voor kerst. "De afspraak was ook al
gemaakt: de dag erna gingen we al naar de kliniek in Amsterdam voor de
behandeling. Als ik eerlijk ben was het wel een beetje impulsief, maar ik heb er geen moment spijt van gehad."

In totaal liet de tiener een milliliter hyaluronzuur in haar lippen spuiten. Nu voelt Dudock zich zekerder over haar uiterlijk. "En iedereen om mij heen vindt het ook mooi. Behalve mijn vader en stiefvader dan. Die vinden dat neppe helemaal niets."

Toch gaat Dudock binnenkort terug om haar lippen nog een keer op te laten spuiten. "Niet tot ik dezelfde lippen heb als Kylie Jenner hoor - daar denkt iedereen gelijk aan als ze horen over opgevulde lippen. Ik wil het wel natuurlijk houden."

Beeld Lin Woldendorp

Jolanda van Leeuwen (49)

"Ik baalde al langer van mijn lippen. Mijn bovenlip was slechts een streepje," zegt Jolanda van Leeuwen (49), moeder van Ismay Dudock.

Lang leken lipfillers onbereikbaar voor de café-eigenaar. "Vroeger was het veel duurder en de drempel lag hoger, nu is het heel toegankelijk. Maar je moet niet overdrijven: soms zie je van die meisjes met haast geen ruimte meer tussen hun bovenlip en neus. Dat is niet mooi. Ik was echt ongelukkig met mijn lippen en heb het heel subtiel laten doen."

Van Leeuwen ging bij verscheidene klinieken langs om de prijzen te vergelijken. "De een vroeg 800 euro, de ander 500. Ik koos voor een kliniek in Amsterdam. Daar heb ik mijn lippen laten opvullen met 1 milliliter voor 179 euro. Daarna wilde mijn dochter het ook. Na lang zeuren heb ik het haar voor kerst cadeau gedaan. En toen heb ik er ook nog een halve milliliter bij mezelf in laten spuiten. Of ik nu nog meer wil laten doen? Nou ja, ik word ouder. Over vijf jaar wil ik nog een minifacelift."

Beeld Lin Woldendorp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden