PlusReportage

Aardappels scheppen op de NDSM-werf van de berg die over is door de coronacrisis

Van een ‘aardappelberg’ op de NDSM-werf kon iedereen zaterdagmiddag voor een klein bedrag een tas vullen met frietaardappels. De berg is maar een fractie van de miljoenen kilo’s waar boeren mee blijven zitten sinds de coronacrisis.

Ria van Huizen (74) heeft op de NDSM-werf een grote boodschappentas gevuld met frietaardappelen. Haar man rijdt ze in een kruiwagen naar de auto.Beeld Jean-Pierre Jans

Honderden Amsterdammers eten deze week aardappels, aardappels en nog eens aardappels. “We gaan ze bakken, we gaan ze koken en dan nog een dag uit de oven,” lacht Remco Willemse uit Amsterdam. Met vrouw en kind gooide hij een grote boodschappentas van de Dirk vol.

Maar ook omdat het voor een goed doel is. “Ik kom zelf uit de bouw. Daar is het nog goed gegaan, maar heel veel mensen hebben het nu niet breed en ik wil graag mijn steentje bijdragen.”

Sneeuwschuivers

Voor 4,50 euro kan iedereen een tas komen vullen, maar ze mogen ook wat meer geven om de aardappelboer uit Dronten te steunen. Onderaan de aardappelberg die zaterdagmorgen uit een twintig meter lange vrachtwagen rolde, liggen zelfs sneeuwschuivers klaar.

Beeld Jean-Pierre Jans

In de vrachtwagen paste 20.000 kilo aardappelen. Maar dat is nog maar ‘het topje van de aardappelberg’, volgens initiatiefnemers Jur Jacobs en Lianne de Bie van het Slow Food Youth Network. De boeren blijven momenteel met 1 miljoen ton aardappelen zitten. “Dat is één miljard kilo,” verduidelijkt De Bie.

Het zijn frietaardappels en daarvan is de verkoop bijna helemaal stilgevallen toen de horeca vanwege het coronavirus de deuren moesten sluiten. En dat niet alleen in Nederland, maar in de hele wereld. “Wereldwijd komt het grootste deel van de frietaardappelen uit West-Europa.”

Beeld Jean-Pierre Jans

“De voedselproductie is nu zo gespecialiseerd dat die heel kwetsbaar is geworden.” Dat is precies het statement dat het Slow Food Youth Network wil maken met de aardappelberg. “Boeren zijn voor hun productie helemaal afhankelijk van één gewas. Dat zie je in ontwikkelingslanden nog veel sterker. Als er dan één kink in de kabel komt, heb je meteen een groot overschot.”

Honger

Doel is dus niet alleen om deze aardappels te redden. Ook los van de coronacrisis komen boeren over de hele wereld bij het minste of geringste in grote problemen, legt De Bie uit. “We willen een beter en veerkrachtiger voedselsysteem.” Want tegenover de overschotten staan miljoenen mensen die te weinig te eten hebben. “Nog altijd zijn er 800 miljoen mensen in de wereld die honger lijden. En dan gooien wij in Nederland elk jaar 2 miljoen ton voedsel weg.”

Deze aardappelen zijn al vorig jaar van het land gekomen. “Je kunt ze niet ongelimiteerd bewaren,” zegt De Bie. Bij de NDSM-werf werden zaterdag 600 mensen verwacht, maar het werden er zeker meer. Aan het einde van de dag waren alle aardappels op.

Restpartijen aardappelen worden normaal gesproken verwerkt tot veevoer, biobrandstof of zetmeel. Dan krijgt de boer hooguit nog 3 cent per kilo, weet De Bie. “Terwijl hij 16 cent per kilo nodig heeft om uit de kosten te komen. Nu legt hij erop toe om ze uit de grond te halen en dan heeft hij ze ook nog driekwart jaar opgeslagen.” Slow Food Youth Network wil dat boeren een eerlijke prijs kunnen vragen voor hun gewassen. “Hoe kunnen we ze anders vragen om duurzamer te produceren?”

Kruiwagen

De joekel van een boodschappentas die Ria van Huizen uit Amstelveen heeft meegenomen, wordt door haar man in een kruiwagen naar de auto gereden. “Het is gewoon te zwaar om te tillen.” Voor de aardappelen vindt ze wel een bestemming. “Mijn twee dochters hebben ook een gezin.”

Hoewel het frietappelen zijn, gaat de 74-jarige Van Huizen echt niet alleen patat bakken. “Ook stamppot en gebakken aardappelen.” De aardappelen zijn erg goedkoop, zegt ze. Dat het voor een goed doel is, vindt ze ook belangrijk. “En voor ons is het een uitje. We zijn op leeftijd en we hebben drie maanden binnen gezeten.”

Beeld Jean-Pierre Jans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden