PlusNieuws

Aantal koffietenten in Amsterdam blijft groeien: ‘Winstmarge is groter dan op een biertje’

Amsterdam blijft de onbetwiste koffiehoofdstad van Nederland. De afgelopen vijf jaar is het aantal koffiezaken met 70 procent gegroeid. ‘De consument geeft er meer geld aan uit.’

Olaf Heyblom
De eigenaar van Harvey in de Watergraafsmeer: 'Het zijn alleen maar mensen uit de buurt, die vaak terugkomen. We zijn onderdeel geworden van hun routine.' Beeld Dingena Mol
De eigenaar van Harvey in de Watergraafsmeer: 'Het zijn alleen maar mensen uit de buurt, die vaak terugkomen. We zijn onderdeel geworden van hun routine.'Beeld Dingena Mol

Loop een stukje door en rond de Kinkerstraat en je kunt er niet omheen, de ontelbare koffietenten: Espresso Yourself, Sam’s Koffie, Coffeecompany, Simon Levelt koffie & thee, Dr. Koffie, Koffiespot, Lot 61 Coffee Roasters, Coffee Room, Doppio. En ondanks het grote aantal zag Benjamin Kozica-O’Callaghan er toch nog ruimte voor zijn Five Ways Coffee Roasters. Hij is niet de enige in Amsterdam.

Het aantal koffietentjes blijft maar groeien. Amsterdam telde in 2022 274 gespecialiseerde tentjes die het zwarte goud verkopen, dat zijn er meer dan in de provincies Drenthe, Groningen, Flevoland, Friesland en Overijssel bij elkáár. In 2017 waren het er nog 159 en in 2012 102.

Hoewel het aantal koffietenten in Nederland de afgelopen vijf jaar 90 procent is gegroeid, tot een totaal van 1400, blijft Amsterdam met 31 koffiezaken per 100.000 inwoners de onbetwiste koffiehoofdstad. Een en ander blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus op basis van cijfers van horecadatabase Datlinq.

Minder, maar duurder

De groei van het aantal koffietentjes heeft volgens Jos Klerx, sectormanager horeca en recreatie bij de Rabobank, te maken met ontwikkelingen aan zowel de vraag- als aan de aanbodkant. “De consument maakt de keuze voor betere koffie, aangenomen dat koffietenten betere kwaliteit leveren dan het apparaat thuis. Ze drinken minder koffie, maar wel betere koffie en geven er meer geld aan uit.”

Koffiezaken spelen volgens Klerx ook in op een trend die in de hele foodsector gaande is: gemak en beleving. “Even een kopje koffie halen in de straat, dat is gemak.”

Aan de aanbodkant hebben ondernemers te maken met ‘gering ondernemersrisico’ bij het openen van een koffietent, zegt Klerx. “De investeringen om een koffiebar te beginnen zijn substantieel kleiner dan bijvoorbeeld voor een snackbar, café of restaurant.”

Dat veel nieuwe koffietenten eenmanszaken zijn, is ook een kenmerk van laagdrempelig ondernemerschap. Ook de winstmarges spelen een rol: “Die zijn op koffie groter dan op een biertje.”

Kozica-O‘Callaghan van Five Ways Coffee Roasters erkent dat het risico kleiner is dan bij het openen van een groot restaurant. “Toch is er een risico als je de beste apparaten wilt en vijf koffiemalers. De koffiemachine alleen kost al 20.000 euro. En we hebben nog meer kosten: opnieuw verven, nieuw meubilair, hoge huur, personeelskosten, stijgende energiekosten, verzekering.”

Loopafstand

Hoewel het openen van een koffiezaak misschien een klein ondernemersrisico met zich meebrengt, is Australiër Kozica-O’Callaghan ermee begonnen vanuit ideologisch oogpunt. “Het was al lang een droom van me, in Melbourne managede ik al koffiezaken.”

Ondanks het grote aantal, zag hij toch reden voor ‘groei’. “Toen ik hier in 2017 kwam wonen, ontbrak de kwaliteit die ik gewend was. Niet alleen de smaak, maar ook de manier van branden en de esthetiek, de persoonlijkheid en het gevoel van de zaak.”

Barend Raaff, oprichter van Harvey Amsterdam op het Galileïplantsoen in de Watergraafsmeer, zag in zijn buurt juist weinig koffiebars. Sinds hij in maart open is, ziet hij eigenlijk alleen maar vaste klanten. “Het zijn alleen maar mensen uit de buurt, die vaak terugkomen. We zijn onderdeel geworden van hun routine. Mijn gevoel zegt: een koffietent moet op loopafstand zitten, zeker als veel mensen thuiswerken. Dat is anders dan bij een restaurant of café. In West of in de Negen Straatjes zie je ze op elke hoek, maar hier niet. De enige zaak was Coffee Company op de Middenweg, maar ik zocht iets meer gezelligheid.”

Niet houdbaar

Dat Amsterdam de koffietenthoofdstad van Nederland is, heeft volgens Klerx te maken met de demografie. “Jongeren consumeren meer buitenshuis, ouderen consumeren doorgaans meer thuis.”

Raaff denkt dat ook dat het internationale publiek dat in Amsterdam rondloopt eraan bijdraagt. “Koffiedrinken is een internationaal gebruik.”

Op de vraag of de Amsterdammer zit te wachten op wéér een nieuwe zaak reageren ondernemers Raaf en Kozica-O’Callaghan positief, als ze maar wel kwaliteit leveren. Kozica-O’Callaghan: “Mijn shop onderscheidt zich door de vijf grinders waar de klant uit kan kiezen, dat heeft geen enkele koffiebar in Amsterdam. Het loopt goed met de zaak, hoewel het in de zomer wel wat minder is.”

Raaff: “Dan moet alles wel beter zijn dan thuis: bonen, machines, afstelling en barista. We draaien nu break-even, maar wie echt geld wil verdienen, moet geen koffietent openen.”

Met een toename van 169 procent in de laatste tien jaar rijst de vraag of de Amsterdamse markt zo langzaamaan niet is verzadigd. Rabobankmanager Klerx verwacht dat de groei ergens in de komende jaren zal stagneren of zelfs zal afnemen. “Het aanbod overstijgt in sommige gebieden de vraag. Als je gaat uitrekenen hoeveel kopjes koffie je moet verkopen om een ondernemersloon te verdienen, gaat het om een substantieel aantal. Je moet er 10.000 verkopen om 30.000 euro te verdienen en dan heb ik nog niet eens de btw, de kosten van de investering en bijvoorbeeld de huur meegerekend. Daarom denken wij dat deze groei niet houdbaar is voor de lange termijn.”

Correctie: in een eerdere versie van dit verhaal werd gesproken over een toename van 268 procent in de laatste tien jaar. Dat moet 169 procent zijn.

Tip Het Parool via WhatsApp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Luister onze wekelijkse podcast Amsterdam wereldstad:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden