PlusNieuws

Aanpak van gebrek aan ic-verplegers blijft karig: ‘Er gebeurt by far onvoldoende’

De pandemie duurt al anderhalf jaar, maar het personeelstekort op de ic’s wordt maar niet opgelost. Sterker nog: door onderbezetting, ziekte en vermoeidheid komt nu ook de inhaalzorg in het gedrang. ‘Er gebeurt by far onvoldoende.’

Om de drukte op de intensive cares op te vangen zijn honderden extra verpleegkundigen nodig, maar de werving blijft achter. Beeld ANP
Om de drukte op de intensive cares op te vangen zijn honderden extra verpleegkundigen nodig, maar de werving blijft achter.Beeld ANP

De roep om meer verpleegkundigen op te leiden, klinkt vaak. In coronatijd net iets vaker. En eigenlijk is de instroom bij de opleidingen best op orde, zegt Doekle Terpstra, voorzitter van de commissie Werken in de Zorg, die de regering adviseert over de aanpak van het personeels­tekort. “Maar het is een vergiet; 40 procent van de instromers is na twee jaar weer weg.”

Terpstra noemt verschillende oorzaken die mensen zo snel de zorg uitjagen. “Niet alleen salaris. Het gaat om verwachtingen, werkdruk, je kunnen ontwikkelen, ruimte voor invulling van je werk. Het gaat om modern werkgeverschap dat nu vaak ontbreekt.”

Gebeurt er wel genoeg om het hardnekkige personeelstekort aan te pakken? Terpstra windt er geen doekjes om: “In september komen we met eindrapportage waarin we enkele hele kritische noten kraken. Er gebeurt by far onvoldoende.” En het probleem is urgent. “Zo langzamerhand is het punt bereikt dat het tekort op de arbeidsmarkt de kwaliteit van de zorg raakt.”

Operaties uitstellen

Vrijdag maakte Amsterdam UMC bekend dat het door personeelstekorten en de druk van de coronazorg alweer operaties moet uitstellen. Voor de zoveelste keer in de coronacrisis. Met dit verschil dat het ziekenhuis juist nu méér geplande, niet urgente operaties wilde gaan doen dan normaal.

Zo’n 140.000 mensen die al maanden wachten op hun nieuwe heup, liesoperatie of maagverkleining moeten van minister Tamara van Ark uiterlijk begin volgend jaar geholpen zijn. Maar waar ziekenhuizen eigenlijk het stuwmeer aan uitgestelde operaties willen wegwerken, kampen ze met 15 tot 20 procent uitgeput en ziek personeel. Bovendien blijven de coronapatiënten binnenkomen, zeker in Amsterdam en Rotterdam, momenteel brandhaarden.

Amsterdam UMC heeft ongeveer 6000 mensen op de wachtlijst staan voor een uitgestelde operatie, maar komt nu onmogelijk aan de inhaalslag toe, aldus bestuurder Mark Kramer.

Er is dus heel veel meer personeel nodig. Maar na anderhalf jaar pandemie kan Armand Girbes, ic-hoofd op locatie VUmc van het Amsterdam UMC, niet vertellen welke initiatieven zijn genomen om meer medewerkers aan te trekken. “Ik heb geen campagnes gezien, geen wervingsacties en geen structurele vernieuwende aanpak. Er zijn wel een heleboel papieren geproduceerd, maar in concreto is er niks gebeurd.”

Al vanaf het begin van de coronacrisis, en ook al daarvoor, hamert Girbes op het belang van overcapaciteit. “Een ic heeft ook een brandweerfunctie. Je moet een bepaalde overcapaciteit hebben om de pieken op te vangen.”

Dat valt of staat met extra personeel. Vorig jaar was het advies van het Capaciteitsorgaan (de instantie die inventariseert hoeveel instroom wenselijk is) om 775 ic-verpleegkundigen op te leiden. Maar tussen maart 2020 en juli 2021 studeerden slechts 545 ic-verpleegkundigen af. Dan zijn er nog 40 verpleegkundigen die een versnelde basisopleiding acute zorg hebben gedaan, waarna ze een verkorte ic-opleiding kunnen volgen.

Boosdoeners

Thomas Smits, ic-verpleegkundige bij Amsterdam UMC, zegt dat er echt iets aan de waardering moet worden gedaan om meer mensen te trekken. Onregelmatige diensten, te weinig doorgroeimogelijkheden, hoge werkdruk en een cao die achterblijft op andere beroepen zijn de boosdoeners, zegt Smits. “Er komen wel wat mensen bij, maar collega’s vertrekken nog steeds even snel. Dan blijft er een enorm tekort.”

Doekle Terpstra ziet meer samenwerking tussen zorgpartijen als oplossing. “Maar instellingen en organisaties concurreren met elkaar om patiënten en werknemers.”

Als maatregel daartegen pleit ic-chef Girbes al langer voor een Deltaplan coronazorg. “Hebben wij de covidzorg op de meest efficiënte manier georganiseerd? Ik denk het niet. Patiënten over negentig ziekenhuizen in Nederland verdelen is onhandig. Het is beter enkele ziekenhuizen de covidzorg te laten doen.”

Nu zal geen ziekenhuisbestuur daar zijn vinger voor opsteken, voorspelt Girbes. “Dat komt omdat het niet past bij het model hoe je een ziekenhuis financieel overeind moet houden. Dat moet door overheid en zorgverzekeraars dus aantrekkelijk worden gemaakt. En ook zorgverleners moet je verleiden en extra belonen voor de covidzorg, ook in extra vrije tijd. Ik geloof dat je daarmee het verschil kan maken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden