Reportage

109-jarig werkpaard maakt Amsterdamse tramsporen ijsvrij

Een knalgele werkwagen, bouwjaar 1912, trekt deze week veel bekijks terwijl het de tramsporen van de stad lijn voor lijn van sneeuw en ijs ontdoet.

null Beeld Jakob van Vliet
Beeld Jakob van Vliet

Als een zonnetje ploegt de Weense werkwagen over de besneeuwde sporen. De schuiver onder de neus is in de laagste positie geplaatst: overal waar het gele monster is langs gebeukt, liggen de plakken ijs niet langer op het spoor maar ernaast. Terwijl een straf en vooral steenkoud windje dwars door het hok heen waait dat voor een cabine moet doorgaan, genieten de mannen aan boord met volle teugen. “Voelde je dat? Dat was een mooi bergje!”

Het GVB is de afgelopen jaren gemoderniseerd tot en met. Als er eens een tram met panne op het spoor staat, wordt er doorgaans een techneut met een laptop op afgestuurd. Even inpluggen, wat toetsen aanslaan en het euvel is niet zelden verholpen. Maar als, zoals deze week, een sneeuwstorm over de stad jaagt en de temperatuur maar niet boven het vriespunt wil komen, dan is het fijn dat het vervoerbedrijf een beroep kan doen op de mannen van de Museumtramlijn.

Het bruutste werkpaard

Ze kwamen niet alleen, maandag: ze haalden hun bruutste werkpaard van stal. De 6011 met zijn open bak, een voertuig dat officieel nooit in Amsterdam heeft gewerkt. Het is ergens in de jaren tachtig vanuit Oostenrijk naar Nederland gekomen op gezag van de firma Saan in Zaanstad. Een paar jaar later kreeg de Museumtramlijn de beschikking over het apparaat. Meestal staat ie maar wat binnen te staan, maar als het spannend wordt, staat ie toch echt zijn mannetje. Alles werkt, want ‘wat er niet op zit, kan ook niet stuk’, zegt Steven van der Vijver. En Robert Logger, die ’m deze middag mag besturen: “Deze jongen is gebouwd voor dit soort werk.”

En gelukkig maar: als het aankomt op het sneeuw- en ijsvrij maken van de sporen, was er werk aan de winkel deze week. Zondagochtend al liepen de trams snel vast. IJsvorming in de sporen, wissels waarin geen beweging meer was te krijgen. Voor het vervoerbedrijf zat er niets anders op: kon de 6011 geen assistentie verlenen?

Dus daar zitten ze deze woensdagmiddag, opgeroepen voor actieve dienst, de hobbyisten. Mannen bij wie de tramolie door de aderen loopt. Die met liefde hun dagelijkse bezigheden uit hun handen laten vallen om het GVB uit de brand te helpen. Doorgaans is het sleutelen en verzorgen, aaien en nog eens opwrijven. Als je dan écht mag, als er op jou en je 109 jaar oude voertuig een beroep wordt gedaan, dan dénk je er niet aan nee te zeggen.

Erelijst

Een voor een maken de mannen en de 6011 de tramlijnen van de stad weer klaar voor gebruik. Dinsdag kon lijn 2 aan de erelijst worden toegevoegd, deze middag zullen ze de 1 weleens even te grazen nemen. Vanaf de remise in de Havenstraat zijn de sporen richting Nieuw-West aanvankelijk prachtig schoon: hier is eerder al gebikt en geschoven. Maar eenmaal de Sloterplas voorbij, op Meer en Vaart moet er gewerkt worden.

Het gaat niet vanzelf: vanaf hier is het spoor al bijna vier dagen ongebruikt. Bij twijfel stappen de mannen uit en gaan ze het ijs te lijf met gespecialiseerde gereedschappen. Het soortement van schoffelding wordt door hen aanvankelijk een Rotterdamse stok genoemd. Als de mannen een beetje in hun element raken, vallen vooral de termen retenkrabber en poepschuiver. Hakken en bikken, het ijs vliegt in de rondte op de Pieter Calandlaan. Twee vrouwen van middelbare leeftijd, kennelijk ook niet vies van een stevig potje tramporno, slaan het bewonderend gade. “Kan ik morgen weer met de tram naar mijn werk?”

Daar doe je het dan voor als tramhobbyist. Lekker raggen door de stad met een onverwoestbaar voertuig. De zon op je kanis, de wind door je haren. Daarvoor dus, niet voor het geld. Want de mannen zijn vrijwilligers. ’s Avonds serveert het GVB een prakkie in remise Havenstraat. Meer kan je je niet wensen. En goodwill hè, zeggen Logger en zijn collega’s. “Wij helpen hen uit de brand, met alle liefde. En als wij straks eens wat onderdelen nodig hebben, kunnen we het GVB lief aankijken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden