Amsterdam Bewaar

'Vergeten watersnoodramp' van 1916 herdacht

In de nacht van 13 op 14 januari 1916 raasde een noordwesterstorm over ons land. In korte tijd stonden ook de dorpen die nu Amsterdam-Noord vormen geheel onder water.
In de nacht van 13 op 14 januari 1916 raasde een noordwesterstorm over ons land. In korte tijd stonden ook de dorpen die nu Amsterdam-Noord vormen geheel onder water. © Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord

Het is deze week honderd jaar geleden dat er een noordwesterstorm over ons land trok en de dorpen die nu Amsterdam-Noord vormen geheel onder water zette. De herdenking van de ramp, ook wel de vergeten Watersnoodramp genoemd, begint woensdag.

In de nacht van 13 op 14 januari 1916 kwam in Noord-Holland een gebied van 14.000 hectare onder water te staan: hele huizen spoelden weg, complete veestapels verdwenen. Er vielen 19 slachtoffers.

Woensdag start de herdenking met de verbranding van de mythische waterwolf-figuur op zeventien plekken tussen Schardam en Amsterdam-Noord. 'De waterwolf is een monstelijk groot beest en geldt als metafoor van de strijd tussen het krachtige water en de mens', vertelt Jetty Voermans, drijvende kracht achter het project Water Kust Land dat over de herdenking gaat.

De oude Zeedijk
Daarnaast worden diezelfde avond alle kerkklokken van de getroffen gemeenten geluid. Om 19:45 uur begint de Grote Kerk van Marken, net zoals honderd jaar geleden. Kerken van onder andere Ransdorp, Schellingwoude en Nieuwendam volgen. Ook wordt de oude Zeedijk in Amsterdam-Noord met lichtkogels in de lucht aangegeven.

De watersnoodramp in Noord was volgens Voermans Nederlands eerste nationale 'mediaramp': de overstroming was prominent aanwezig in de media van die tijd. Duizenden unieke foto's en zelfs bewegend beeld is bewaard gebleven. In filmmuseum Eye draait op 24 januari de korte film 'Watersnood in Noord-Holland', voorafgaand aan de film 'Zuiderzeewerken' van Joris Ivens.