Amsterdam Bewaar

'Maak net als Amsterdam afspraken met deelplatformen'

'Maak net als Amsterdam afspraken met deelplatformen'
© ANP

Om overlast van deelplatformen te voorkomen, moet de overheid tijdig regels instellen voordat ze te groot en oncontroleerbaar worden. De afspraken van Amsterdam met Airbnb kunnen hier een voorbeeld voor zijn.

Dat stelt het Rathenau Instituut in een woensdag verschenen rapport. Als deelplatformen te groot worden, komen banen waar ze mee concurreren onder druk te staan of leiden de platformen tot overlast. Bovendien hebben de bedrijven uit de deeleconomie de neiging snel een monopoliepositie in te nemen. 

Volgens het rapport Eerlijk Delen heeft de deeleconomie ook positieve effecten, zoals innovatie in een sector. Die effecten moeten gestimuleerd worden, zegt het instituut, maar daarbij moeten de publieke belangen als consumentenbescherming, privacy en openbare orde niet uit het oog worden verloren.

Juridische stempel
Door een dienst als Airbnb worden bijvoorbeeld in Amsterdam huizen aan de woningmarkt onttrokken doordat ze continu via Airbnb worden verhuurd en ontstaat er overlast voor buurtbewoners.

Een dienst als Snappcar, waarbij mensen hun auto verhuren op momenten dat ze hem niet gebruiken, kan juist leiden tot een oplossing voor parkeerproblemen. De overheid zou dit soort platformen kunnen stimuleren met subsidie of soepelere regelgeving, aldus het Rathenau Instituut. 

Om deelplatformen te reguleren zou de overheid de juridische status van de platformen duidelijker moeten maken, aldus het instituut. Nu zeggen platformen zelf vaak in een categorie te vallen waar nog geen juridische stempel voor is.

Uberpop, de inmiddels verboden dienst waarmee iedereen taxichauffeur kon zijn, presenteerde zichzelf bijvoorbeeld als technologiebedrijf en Airbnb noemt zich een online handelsplatform. Door de verschillende zienswijzen ontstaat ook onduidelijkheid over eisen, regels en voorwaarden. 

Toezichthouder
Afspraken zoals de gemeente Amsterdam met Airbnb heeft gemaakt, bijvoorbeeld over het maximaal aantal dagen dat een woning verhuurd mag worden, kunnen voor meer duidelijkheid zorgen.

"Amsterdam is met een open houding in gesprek gegaan met het bedrijf en is tot afspraken gekomen. Daarmee heeft de gemeente een soort standaard gezet, dat als voorbeeld kan dienen voor andere steden," zegt hoogleraar Koen Frenken, die vanuit de Universiteit Utrecht het onderzoek heeft geleid.

Wel moet volgens hem de gemeente nog tot een oplossing komen hoe de regels goed kunnen worden gehandhaafd, net als afspraken over het afdragen van inkomenstenbelasting aan de Belastingdienst. 

Volgens het rapport kan wel worden betwijfeld of alle platformen de regels correct zullen uitvoeren. Platformen zullen het minder nauw nemen met dit soort regels als de kans bestaat dat daardoor hun winst gedrukt wordt. Bovendien heeft een platform dat zich netjes aan de regels houdt oneerlijke concurrentie van soortgelijke platformen die zich niet aan de regels houden. Aan de andere kant kunnen strengere regels er juist wel voor zorgen dat nieuwkomers zich niet zomaar op de markt melden. 

De controle op de afspraken blijft verder lastig: de overheid mag juridisch gezien geen inzicht krijgen in de gebruikersdata. Het rapport adviseert daarom te kijken naar de mogelijkheid om een derde partij aan te stellen die onafhankelijk toezicht kan houden. Volgens Frenken zou dit ook voor de toezicht op de Amsterdamse afspraken met Airbnb kunnen werken.

Buren beoordelen
Ook zou bij Airbnb overlast voor buurtbewoners aangepakt kunnen worden door derden, in dit geval buren, recensies te laten geven. Die beoordelingen worden door platformen gebruikt om gebruikers te weigeren na bijvoorbeeld overlast en intimidatie.

Door buren eveneens de mogelijkheid te geven een beoordeling achter te laten, moet de aanpak beter worden. Ook zouden beoordelingen op een bepaald platform mee te nemen moeten zijn naar andere platformen, schrijft het instituut.

De overheid moet verder helderder communiceren over de regels die gelden voor gebruikers van platformen, of die versimpelen waar dat mogelijk is. Daarmee wordt de kans vergroot dat meer mensen, zoals verplicht, belasting gaan afdragen. Nu zeggen veel gebruikers daar niet van op de hoogte te zijn. 

Lees ook: Topman James McClure: 'Nog veel meer Airbnb in Amsterdam'

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief van Het Parool.