Amsterdam Bewaar

'Kerktoren Weesp binnen een jaar weer terug'

De door brand gekortwiekte kerktoren van Weesp
De door brand gekortwiekte kerktoren van Weesp © Maarten Brante

Een hevige brand heeft de toren van de Laurentiuskerk in Weesp vrijwel gehalveerd. Toch had de schade veel groter kunnen zijn.

Op de steiger aan de gracht in Weesp is een klimijzer van het topje van de torenspits terechtgekomen. Het gloeiend hete metaal heeft een brandmerk achtergelaten.

Iets verderop, bij een zijingang van de kerk, zijn vier grote tegels kapotgeslagen. Dit was de plek waar vorige week dinsdag het metershoge metalen kruis dat de kerk sierde neerkwam.

"Terwijl de brandweermannen hier stonden. Het is een wonder dat niemand gewond is geraakt," zegt Cees van Vliet, de eigenaar van de kerk. "Na het ongeluk hebben we eigenlijk alleen maar geluk gehad."

Waterspuwers
Zo hadden de brandende resten van de toren ook op het dak van het middenschip kunnen vallen. In de nok van de kerk, op twintig meter hoogte, laat Van Vliet zien hoe desastreus dat had kunnen uitpakken. Al het negentiende-eeuwse houtwerk is nu vochtig van het bluswater, maar had vorige week snel vlam kunnen vatten.

Er zijn wel twintig bossen bloemen bezorgd, soms van mensen die ik niet ken. Zo veel warmte opeens

Nu heeft de brand, waarvan de oorzaak nog onbekend is, alleen de toren gekortwiekt. Het hoogste punt van de stompe, zwartgeblakerde toren zit nu op een meter of veertig, vijfentwintig meter lager dan vorige week.

Een deel van de natuurstenen balustrade is afgebroken, net zoals een van de waterspuwers. Boven in de toren ruikt het naar verkoold hout, hoewel het meeste puin inmiddels in geruimd. Na het weekend wordt een geïmproviseerde kap op de toren  gehesen. "En er zal een steiger komen, zodat we de toren kunnen inspecteren en een plan kunnen maken voor het herstel," vertelt Van Vliet.  

Bizarre week
Zo rationeel als hij er nu over praat, lukte het hem eerder niet, in wat hij de meest bizarre week van zijn leven noemt. En nog steeds schiet hij vol als het over de brand gaat. Of eigenlijk over de reacties die hij daarna kreeg.

Van Vliet: "Er zijn wel twintig bossen bloemen bezorgd. Soms van mensen die ik niet eens ken. Zo veel warmte opeens. Terwijl er natuurlijk wel een stukje geschiedenis..." Van Vliet grijpt naar zijn glas water. Hij herpakt zich en vertelt over hoe het is om 'door een strontkar te overreden worden, terwijl je de beste bedoelingen hebt'.

De ondernemer, een bekend gezicht in Weesp, werd een jaar geleden eigenaar van de leegstaande kerk, nadat het bisdom en de gemeente al een paar jaar tevergeefs naar een koper hadden gezocht. Er was een voorbehoud: de toren - onmisbaar in het stadsgezicht - moest behouden blijven.

Van Vliet zag er wel een uitdaging in en maakte een plan waarbij de kerk, met een rotte fundering, deels gesloopt zou worden om plaats te maken voor woningen.

Dat viel niet in goede aarde en een felle discussie met veel moddergooien volgde. Van Vliet, die de 'Berlusconi van Weesp' werd genoemd, werd gezien als boosdoener en werd persona non grata voor een deel van de stad met achttienduizend inwoners.

Deze zomer kwam er eindelijk rust, nadat Van Vliet had besloten zijn plannen aan te passen en de gehele kerk te behouden. Nu ligt er een plan waarbij onder andere een bierbrouwerij, appartementen en een yogastudio in de kerk komen. Van Vliet hoopt, ondanks de brand, zo snel mogelijk met de bouw te starten, te beginnen met het kostbare funderingsherstel.

Als de vergunningen rond zijn, wil hij ook snel beginnen met de herbouw van de torenspits, want die wil Van Vliet sowieso terughebben.  Het behoud van de toren was een van de redenen waarom hij in eerste instantie in dit project stapte. "Ik wil eigenlijk dat de toren er gewoon binnen een jaar weer staat."

Lees ook: Haan van Weesp is zoek na brand