Amsterdam Bewaar

'Het valt mee met die hekel aan yuppen in de Spaarndammerbuurt'

Maartje Duin: 'Ga gewoon naar de kapper om de hoek'
Maartje Duin: 'Ga gewoon naar de kapper om de hoek' © Mats van Soolingen

Maartje Duin kocht vorig jaar een huis in de Spaarn­dammerbuurt, maar voelde zich er niet meteen thuis. Was zij de yup waartegen de buurt zich verzette? Ze maakte er een radiodocumentaire over.

'Vindt u nu echt dat ik terug moet naar Rotterdam?" Aan het begin van haar documentaire klinkt radiomaker Maartje Duin (40) verontwaardigd, als ze in gesprek is met buurtgenoot meneer Heidbuurt.

Duin woont al bijna twintig jaar in de stad, maar toch vindt haar buurtgenoot dat ze eigenlijk na haar studie terug naar haar geboorteplaats had moeten gaan. "Waarom moeten mensen zo nodig naar Amsterdam, als de Amsterdammers zelf al geen woningen kunnen krijgen?"

Op aanplakbiljetten las ze over een demonstratie tegen de yuppificatie van de buurt

Blonde paardenstaarten
Die echte Amsterdammers zijn, volgens meneer Heidbuurt, de heftruckchauffeurs, havenlieden, dakbedekkers, timmermannen en loodgieters. Allen handarbeiders dus, en zeker geen yuppen zoals Maartje Duin.

En ze had het zo goed bedoeld; Duin was juist vertrokken uit de Watersgraafmeer omdat ze de homogeniteit van die buurt zat was. De Spaarndammerbuurt, veel volkser en gemengder, leek haar veel interessanter.

Maar het lukte haar niet direct te integreren in de buurt. Toen ze zich aanmeldde bij een hardloopclubje was ze alleen met andere 'blonde paardenstaarten', niet met echte oorspronkelijke buurtbewoners.

Yuppificatie
Die ontmoette ze wel bij een buurtbijeenkomst over nieuwe woningen die op het braakliggende stukje grond worden gebouwd. Ze schrok van de felheid waarmee er op de veranderingen werd gereageerd. En op aanplakbiljetten las ze over een demonstratie tegen de yuppificatie van de buurt.

Ze begon zich af te vragen wat er precies aan de hand was in de Spaarndammerbuurt. Richtte het verzet zich tegen haar? Ze had inderdaad een woning gekocht die was samengesteld uit twee voormalige sociale huurwoningen.

Maar dat betekent niet dat ze echt veel meer verdiende dan haar buren met een sociale huurwoning. Bovendien was het ook niet makkelijk geweest om als freelancer een hypotheek te krijgen.

Verdrongen door stadsmentaliteit
In haar documentaire De Moord-En-Brandbuurt: De Integratie Van Een Yup gaat ze op zoek naar antwoorden. Het is een persoonlijk verhaal over een thema dat overal in de stad speelt.

Amsterdam groeit, met tienduizend mensen per jaar, en het buurtgevoel in de oude volksbuurten wordt verdrongen door de stadsmentaliteit. Door de yuppen dus, in de documentaire de generieke benaming die voor vrijwel iedere nieuwkomer in de wijk wordt gebruikt.

Tijdens een wandeling door de Spaarndammerbuurt laat Duin zien hoe die twee werelden naast elkaar bestaan. Echt botsen doet het namelijk niet, maar beide groepen hebben gewoon hun eigen plekken.

In de Spaarndammerbuurt zitten tussen de houtovenpizzeria, de yogastudio en de veganistische traiteur nog vele buurtwinkels

Trappraters
Oude buurtbewoners zitten bijvoorbeeld in het Volkskoffiehuis of Café 't Hoekje. Nieuwe buurtbewoners in Café Mick of De Walvis. Iedereen leeft langs elkaar heen.

In haar documentaire probeert Duin beide werelden te verbinden, iets dat al snel lukt als ze verschillende bewoners samenbrengt.

En dat is volgens haar de kern, vertelt ze wandelend door de Spaarndammerstraat. "Mensen noemen zichzelf hier trappraters, vanwege de vele portiekwoningen. Het zijn de kleine buurtpraatjes die zo belangrijk voor ze zijn. Dat ze de gezichten kennen."

Gids voor nieuwkomers
Voor nieuwkomers is het volgens Duin helemaal niet zo moeilijk daaraan mee te doen. In de Spaarndammerbuurt zitten tussen de houtovenpizzeria, de yogastudio en de veganistische traiteur nog vele buurtwinkels. Daar je geld besteden en wat gesprekjes beginnen is regel nummer 1 in de gids voor nieuwkomers, zoals ze haar documentaire ook wel noemt. En dat geldt eigenlijk overal in de stad.

Duin: "Het verwijt van de oude bewoners is vaak dat nieuwkomers op de centrale stad zijn gericht. En dat klopt, terwijl het helemaal niet zo moeilijk is om te veranderen. Ga gewoon naar kapper Fiona om de hoek in plaats van de keten in het centrum. Tenminste, dat ga ik vanaf nu doen."

Luister hieronder de radiodocumentaire De Moord-En-Brandbuurt: De Integratie Van Een Yup van Maartje Duin. Zondag 17 april om 21:00 uur wordt de documentaire uitgezonden bij RadioDoc (VPRO) op NPO Radio 1.